Iluzja bliskości? – Sąsiedztwo w Europie

Cztery języki, cztery kierunki: studia magisterskie „European Studies” na Uniwersytecie Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odrą łącząc interdyscyplinarną wiedzę ze znajomością języków obcych, przygotowują swoich absolwentów do działania w obszarze międzynarodowej współpracy.

Gdy Georgia Franzius planuje rozkład zajęć, ma zwykle poważny dylemat: Czy wybrać wykłady w języku angielskim? Seminarium po niemiecku? A może jednak ćwiczenia po polsku? Georgia jest studentką kierunku „European Studies” na Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Studia te dają możliwość równoczesnego poznawania czterech języków: niemieckiego, angielskiego, francuskiego i polskiego.

Wyjątkowość Viadriny – wielojęzyczny tryb nauki

Dwa lata temu na Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie wprowadzono wielojęzyczne studia na poziomie magisterskim (Masterstudiengang, MES). To specyfika tego uniwersytetu, wynikająca w dużej mierze z międzynarodowego charakteru miasta. Frankfurt leży tuż przy granicy z Polską i jest blisko związany ze Słubicami, nie tylko poprzez wspólny most na Odrze. Międzynarodowy charakter miasta ma swoje odzwierciedlenie również w liczbach: zaledwie połowa studentów to Niemcy, 20% pochodzi z Polski, resztę stanowią studenci z 76 innych krajów.

Georgia jest zafascynowana wielokulturowością Frankfurtu: „Studia w takim miejscu działają inspirująco”. Na Uniwersytecie Viadrina studiuje od 2002 roku. Najpierw skończyła kulturoznawstwo na poziomie licencjatu, a obecnie kontynuuje studia magisterskie. „Viadrina ma dla mnie wiele zalet. To niewielka uczelnia z indywidualnym podejściem do studenta, wiem, że podjęłam dobrą decyzję”. Do tego dochodzi obszerna oferta edukacyjna studiów MES: obejmują one cztery główne obszary – kulturę, politykę, prawo i gospodarkę. Studenci mogą wybierać zajęcia spośród tych czterech dziedzin.

Ponad 150 nowych zgłoszeń w kolejnym semestrze

Oferta Viadriny wywołuje żywe zainteresowanie wśród studentów. „W ostatnim semestrze rozpoczęliśmy również bardzo dużą akcję reklamową i złagodziliśmy kryteria ograniczające liczbę przyjmowanych studentów” – mówi Jürgen Neyer, od zimowego semestru 2005 roku odpowiedzialny za sprawy studenckie. Nawet on sam jest nieco zaskoczony efektami akcji. „W tym semestrze mamy ponad 150 nowych zgłoszeń”. Początkowo zajęcia prowadzone są wyłącznie po niemiecku, dopiero potem studenci decydują o ewentualnym wyborze kolejnych języków. „Po pierwszym semestrze nauki większość stwierdza, że wszystko układa się doskonale i prosi o dodatkowe języki”. Od pewnego czasu istnieje również możliwość otrzymania równocześnie drugiego dyplomu - Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu lub Uniwersystetu Bilgil w Stambule.

Poszerzenie oferty

Ponieważ przez ostatnie dwa lata sprawdziła się formuła studiów wielojęzycznych, należy poszerzyć ofertę, głównie w zakresie zajęć z wykładowym językiem francuskim. Do tej pory zajęcia prowadziło gościnnie dwóch wykładowców z Francji, teraz planowana jest ściślejsza współpraca z uniwersytetem w Straßburgu. „To na razie etap początkowy” – mówi Jürgen Neyer. „Potrzeba czasu, aby nastąpił dalszy rozwój”.

Dzięki studiom MES absolwenci są przygotowani do pracy w obszarze współpracy międzynarodowej. „Studia mają dać umiejętność analizowania problemów koegyzstencji w nowej Europie i przyczynić się do ich rozwiązywania”. Tak określamy cel studiów, na razie nie ma jednak żadnych informacji na temat zapotrzebowania na tego rodzaju specjalistów w gospodarce. „Niestety nie mamy ani wiarygodnych liczb ani danych określających, gdzie podejmują pracę nasi absolwenci i w jakich dziedzinach pozostają aktywni”. Jedno jest pewne - „Nasi studenci mają o wiele większe szanse na rynku pracy”.

Pośrednicy między kulturami

Dzięki formule „cztery na cztery”, jak żartobliwie określa Jürgen Neyer studia w czterech językach na czterech kierunkach, studenci zdobywają dwie główne umiejętności: „Z jednej strony znajomość nawet czterech języków obcych pozwala im pełnić rolę pośrednika między kulturami. A z drugiej strony cztery dzięki kierunki studiów oferują im szeroki wachlarz interdyscyplinarnej wiedzy”. Inaczej mówiąc - „Oznacza to, że nasi studenci będą w stanie pośredniczyć w rozmowach między francuskimi prawnikami a polskimi przedsiębiorcami, czy też między angielskimi politykami i niemieckimi kulturoznawcami”.

Także Georgia zauważyła już, jakie korzyści przynoszą jej studia na Viadrinie: „Kiedy mówi, że studiuję we Frankfurcie nad Odrą, spotykam się z bardzo pozytywną reakcją. Słyszę wtedy: Ach, to uniwersytet Gesine Schwan!”. Również umiejętności językowe stały się jej atutem. „Ostatnio miałam nawet ofertę pracy w Google Polska. Gdybym już kończyła studia, to kto wie, może bym spróbowała.”

„Wielojęzyczność jako podstawa udanej komunikacji. Zalety lokalizacji europejskiej.“

Wykład inauguracyjny prof. dr Gesine Schwan, pani prezydent Europejskiego Uniwersytetu Viadrina w latach 1999–2008, wygłoszony z okazji 9. Międzynarodowej Konferencji CercleS we Frankfurcie nad Odrą 28.09.2006 (PDF, 6 KB)