„Iluzja bliskości...? Perspektywy europejskiego sąsiedztwa jutra“
W ramach Forum „Iluzja bliskości...? Perspektywy europejskiego sąsiedztwa jutra“ Instytut Goethego chciałby sformułować nową agendę stosunków sąsiedzkich w Europie. Wspólnie z partnerami – Instytutem Polskim w Berlinie i Instytutem Niemiecko-Francuskim – Instytut Goethego zaprasza w dniach od 27 do 29 października 2010 r. do Berlina, na dawne lotnisko Tempelhof.
Dziś Instytut Goethego z powodzeniem działa w Indiach i w Chinach, nad Zatoką Perską a ostatnio bardziej aktywnie również w Afryce. Jego historia zaczęła się jednak niemal równo sześćdziesiąt lat temu w Europie (Zachodniej). Sieć jego placówek jest w Europie nadal gęstsza, niż gdziekolwiek indziej. Dlaczego? Przecież misja pojednania z lat powojennych, dawno spełniona w Europie Zachodniej, teraz, po dwudziestu latach obecności w Warszawie, Pradze i Moskwie, stopniowo dobiega końca również w krajach Europy Środkowej i Wschodniej? Jakie kolejne zadanie należałoby wyznaczyć, skoro projekt rozpoczęty niegdyś pod hasłem „przyjaźni między narodami“, wydaje się ukończony?
Od dawna próbuje się upiększać wzajemne stosunki retorycznymi zabiegami, zwrotem o „dobrym sąsiedzie“ – mimo że „sąsiad” często bywał i bywa źródłem frustracji: poczynając od sąsiedzkiego sporu o miedzę, na sporach między narodami o granice krajów czy o prawa korzystania z surowców bynajmniej nie kończąc. Pytanie „Iluzja bliskości...?“ sprowadza się do tego, czy kategoria bliskości geograficznej i fizycznej nie sugeruje jednocześnie bliskość codziennych relacji, czy nazbyt łatwo nie ulegamy tej sugestii. Tymczasem w dobie obecnego kryzysu znów z całą wyrazistością widać, jak w obliczu nawet niewielkich wstrząsów szybko ożywają niegdysiejsze podziały, jakieś niewyrównane rachunki. Jeśli nawet jasny jest wspólny cel, to drogi do niego trzeba określać i wytyczać stale na nowo. Powodzenie wzajemnych stosunków jest wyzwaniem dla każdego, ale starania jednostki musi wspierać europejska polityka kulturalna, która, wychwytując niczym sejsmograf już najlżejsze wstrząsy, dysponuje jednocześnie właściwymi środkami, by – poprzez wrażliwe i rzetelne upowszechnianie kultury - przyczyniać się do stabilności w Europie
Jaka jest kondycja aktualnych stosunków sąsiedzkich w Europie i co chcielibyśmy w związku z tym osiągnąć? Jak można wypromować sąsiedzką kulturę pamięci? Co oznacza sąsiedztwo we współczesnych miastach, przekształcających się w obszary transnarodowej urbanizacji? Wobec jakich wyzwań staje europejska polityka kulturalna czy raczej może europejskie polityki kulturalne?
W czasie trwania Forum „Iluzja bliskości...?“ pojawią się zapewne te i wiele innych pytań. Szczególną uwagę poświęcimy obu najważniejszym chyba sąsiedzkim relacjom Niemiec: z Francją i z Polską. Filozofowie i historycy, etnolodzy, artyści i pisarze będą rozmawiali o duchu i o zmorach sąsiedztwa – wczoraj, dziś i jutro. W podobny sposób również kolejne fora - zarówno w Europie, jak i poza nią - będą omawiać konstelacje sąsiedztwa, ważne dla danego regionu.
Otwarcie Forum nastąpi 27 października 2010 r. o godz. 19.30. Na początek, 28 października 2010 r. o godz. 9.30, wystąpi politolog i filozof Herfried Münkler; w dniu 29 października o godz. 16.00 rozpocznie się wykład węgierskiego autora Pétera Esterházego a następnie, również 29 października 2010 r., przemówienie wygłosi federalny minister spraw zagranicznych Guido Westerwelle.
Miejsce Forum: Flughafen Tempelhof, Platz der Luftbrücke, 12101 Berlin
Dziś Instytut Goethego z powodzeniem działa w Indiach i w Chinach, nad Zatoką Perską a ostatnio bardziej aktywnie również w Afryce. Jego historia zaczęła się jednak niemal równo sześćdziesiąt lat temu w Europie (Zachodniej). Sieć jego placówek jest w Europie nadal gęstsza, niż gdziekolwiek indziej. Dlaczego? Przecież misja pojednania z lat powojennych, dawno spełniona w Europie Zachodniej, teraz, po dwudziestu latach obecności w Warszawie, Pradze i Moskwie, stopniowo dobiega końca również w krajach Europy Środkowej i Wschodniej? Jakie kolejne zadanie należałoby wyznaczyć, skoro projekt rozpoczęty niegdyś pod hasłem „przyjaźni między narodami“, wydaje się ukończony?
Od dawna próbuje się upiększać wzajemne stosunki retorycznymi zabiegami, zwrotem o „dobrym sąsiedzie“ – mimo że „sąsiad” często bywał i bywa źródłem frustracji: poczynając od sąsiedzkiego sporu o miedzę, na sporach między narodami o granice krajów czy o prawa korzystania z surowców bynajmniej nie kończąc. Pytanie „Iluzja bliskości...?“ sprowadza się do tego, czy kategoria bliskości geograficznej i fizycznej nie sugeruje jednocześnie bliskość codziennych relacji, czy nazbyt łatwo nie ulegamy tej sugestii. Tymczasem w dobie obecnego kryzysu znów z całą wyrazistością widać, jak w obliczu nawet niewielkich wstrząsów szybko ożywają niegdysiejsze podziały, jakieś niewyrównane rachunki. Jeśli nawet jasny jest wspólny cel, to drogi do niego trzeba określać i wytyczać stale na nowo. Powodzenie wzajemnych stosunków jest wyzwaniem dla każdego, ale starania jednostki musi wspierać europejska polityka kulturalna, która, wychwytując niczym sejsmograf już najlżejsze wstrząsy, dysponuje jednocześnie właściwymi środkami, by – poprzez wrażliwe i rzetelne upowszechnianie kultury - przyczyniać się do stabilności w Europie
Jaka jest kondycja aktualnych stosunków sąsiedzkich w Europie i co chcielibyśmy w związku z tym osiągnąć? Jak można wypromować sąsiedzką kulturę pamięci? Co oznacza sąsiedztwo we współczesnych miastach, przekształcających się w obszary transnarodowej urbanizacji? Wobec jakich wyzwań staje europejska polityka kulturalna czy raczej może europejskie polityki kulturalne?
W czasie trwania Forum „Iluzja bliskości...?“ pojawią się zapewne te i wiele innych pytań. Szczególną uwagę poświęcimy obu najważniejszym chyba sąsiedzkim relacjom Niemiec: z Francją i z Polską. Filozofowie i historycy, etnolodzy, artyści i pisarze będą rozmawiali o duchu i o zmorach sąsiedztwa – wczoraj, dziś i jutro. W podobny sposób również kolejne fora - zarówno w Europie, jak i poza nią - będą omawiać konstelacje sąsiedztwa, ważne dla danego regionu.
Otwarcie Forum nastąpi 27 października 2010 r. o godz. 19.30. Na początek, 28 października 2010 r. o godz. 9.30, wystąpi politolog i filozof Herfried Münkler; w dniu 29 października o godz. 16.00 rozpocznie się wykład węgierskiego autora Pétera Esterházego a następnie, również 29 października 2010 r., przemówienie wygłosi federalny minister spraw zagranicznych Guido Westerwelle.
Miejsce Forum: Flughafen Tempelhof, Platz der Luftbrücke, 12101 Berlin
„Iluzja bliskości...? Perspektywy europejskiego sąsiedztwa jutra“
Partnerzy: Instytut Polski w Berlinie, Instytut Niemiecko-Francuski i in.
Partnerzy: Instytut Polski w Berlinie, Instytut Niemiecko-Francuski i in.
Przekład: Krystyna Kopczyńska
