Języka niemieckiego

Również w 2010 roku stowarzyszenie Netzwerk Deutsch przygotowało badanie statystyczne na temat znaczenia języka niemieckiego na świecie. Wyniki badania: Chociaż ogólnie liczba osób uczących się języka niemieckiego zmniejszyła się, w wielu krajach na całym świecie mamy do czynienia z tendencją wzrostową.

Stowarzyszenie Netzwerk Deutsch, w którego skład wchodzą przedstawiciele placówek dyplomatycznych, Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAD), Instytutu Goethego oraz organizacji Zentralstelle für das Auslandsschulwesen zur Förderung für Deutsch als Fremdsprache, publikuje co pięć lat wyniki najbardziej aktualnego i obszernego badania na temat języka niemieckiego jako języka obcego. Zgodnie z tymi badaniami statystycznymi przeprowadzonymi w 2010 roku języka niemieckiego uczy się 14 042 789 osób. Jest to o 2 675 912 osób mniej niż w 2005 roku. Tendencja spadkowa dotyczy przede wszystkim krajów byłego bloku wschodniego, w których język niemiecki jeszcze do początku 2000 roku cieszył się dużą popularnością.

Jednak język niemiecki jako pierwszy język obcy znacznie traci na znaczeniu na rzecz języka angielskiego. Od tego czasu liczba uczących się języka niemieckiego w Europie Środkowej i Wschodniej ciągle spada. Również na uniwersytetach filologia germańska jest coraz mniej popularna. Jednak w wielu miejscach język niemiecki jest nadal najważniejszym drugim językiem obcym w szkołach. Ponadto, patrząc na ogólną sytuację w Europie, jego pozycja jest stabilna. Również liczba osób dorosłych uczących się języka niemieckiego pozostaje bez zmian. Na wszystkich kontynentach są państwa, w których ten język zyskuje na popularności.

Reklama ma znaczenie

W krajach, w których zwiększono środki przeznaczone na reklamę języka niemieckiego jako języka obcego wyraźnie wzrosła liczba uczących się tego języka. I tak na przykład we Włoszech liczba uczących się niemieckiego wzrosła w porównaniu z 2005 rokiem o prawie 141 000, w Polsce o około 137 000, a w Grecji prawie o 37 000. Również we Francji można zaobserwować wpływ reklamy: Przez prawie dziesięć lat liczba uczących się języka niemieckiego malała. Dopiero w 2010 roku znów się ustabilizowała i obecnie wynosi około 1 037 885.

Polityka edukacyjna a globalizacja

Na zmianę znaczenia języka niemieckiego w wielu krajach ma wpływ polityka edukacyjna. Należy zauważyć, że jeśli w szkole można uczyć się tylko jednego języka obcego, liczba uczących się języka niemieckiego jest niższa. W takim wypadku językiem preferowanym jest angielski. Taka sytuacja ma miejsce na przykład w Rosji, gdzie liczba uczących się języka niemieckiego zmniejszyła się aż o milion. Prawidłowość ta sprawdza się, również jeśli odwrócimy sytuację. W krajach, w których dba się o to, aby w szkołach nauczano więcej niż jednego języka obcego, jest szansa na zwiększenie znaczenia języka niemieckiego.

Obszarem, w którym język niemiecki ma szanse na rozwój jest pedagogika wczesnoszkolna. Coraz więcej krajów wprowadza naukę języka obcego już na pierwszym etapie nauki, czyli w przedszkolach i zerówkach. Według badań statystycznych niemiecki ma duże szanse na osiągnięcie stabilnej pozycji i dalszy rozwój właśnie w tym obszarze.

Znaczenie gospodarcze i kulturalne oraz położenie geograficzne sprawiają, że Niemcy, a co za tym idzie również język niemiecki są cały czas atrakcyjne. W niektórych krajach istnieje bardzo duża świadomość znaczenia języków obcych również w dobie globalizacji. Przykładowo w Brazylii liczba uczących się języka niemieckiego gwałtownie wzrosła. Również w wielu innych krajach Ameryki Południowej według badań statystycznych język niemiecki ma duże szanse rozwoju jako język obcy.

Co jeszcze należy zrobić

Zaangażowanie organizacji pośredniczących o światowym zasięgu oraz ich międzynarodowych partnerów w znaczący sposób przyczynia się do zachowania i wzrostu zainteresowania językiem niemieckim. Oprócz pomyślnie przeprowadzonych już projektów, takich jak zakrojony na szeroką skalę program partnerstwa szkół PASCH, trzeba działać również poprzez politykę edukacyjną. Aby zapewnić stabilną pozycję języka niemieckiego wśród języków obcych, konieczne jest wprowadzenia obowiązkowego drugiego języka obcego w szkołach na całym świecie. Aby zwiększyć efektywność inicjatyw zmierzających do spopularyzowania języka niemieckiego, związek pomiędzy znaczeniem języków obcych w edukacji oraz w pracy rządów musi być jeszcze bardziej wyraźny.

Należy wziąć pod uwagę fakt, że statystyka dotycząca języka niemieckiego na świecie obejmuje tylko te osoby, które aktualnie uczą się języka niemieckiego. Nie uwzględniono w niej osób posługujących się już tym językiem. Nie uwzględniono też uczestników kursów w Instytutach Goethego. Ponadto z badania statystycznego nie wynika, jaki jest poziom i intensywność lekcji języka niemieckiego w poszczególnych krajach. Wykorzystane w badaniu dane pochodzą z oficjalnych źródeł lub obliczeń przeprowadzonych przez miejscowych ekspertów. W badaniu nie zostały wzięte pod uwagę kraje, dla których brakowało danych i nie można było ich miarodajnie oszacować.