Savamala

» promeni mapu

Španska kuća

Braće Krsamanović 2
U Španskoj se kući svojevremeno nalazila carinarnica, da bi kasnije ovo zdanje, između ostalog, služilo i kao muzej brodarstva. Nakon prelaska s planske na tržišnu privredu zgradu je preuzeo privatni investitor, u nameri da je renovira i da tu otvori hotel. Staro je građevinsko jezgro zdanja tada gotovo u potpunosti uklonjeno, a dograđeni su i pojedini novi elementi. Vremenom je investitor, međutim, zapao u finansijske teškoće, pa je bio prinuđen da odustane od zamisli o hotelu. 2012. godine pravo privremenog korišćenja dobio je beogradski Goethe-Institut, koji će Špansku kuću, pomoću tzv. privremene arhitekture (temporary architecture), transformisati u prostor za kulturne manifestacije.

KC GRAD

Braće Krsamanović 4
Evropski centar za kulturu i debatu KC Grad nastao je na zajedničku inicijativu nezavisne beogradske kulturne institucije Kulturni front i Fondacije "Feliks Meritis" iz Amsterdama. KC Grad organizuje izložbe, konferencije, debate, promocije knjiga, radionice, muzičke programe, filmske projekcije i raznovrsne druge manifestacije.

www.gradbeograd.eu

"Dobre i loše strane"
Priča: Dejan Ubović
Snimak načinjen kao deo projekta Zvučna mapa Savamale. www.zvucnamapasavamale.rs

Potreban Vam je Flashplayer, za puštanje ovog audio-fajla

Manakova kuća (oko 1830)

Kraljevića Marka 12
Manakova kuća jedna je od pet stambenih zgrada u tradicionalnom osmanskom stilu koje se još uvek mogu videti u Beogradu. One nam omogućuju da naslutimo to kako je svojevremeno izgledala dominantna osmanska arhitektura. Kuća je podignuta početkom 19. veka, kao stambena zgrada i kafana trgovca Manaka Mihailovića. Danas ovo zdanje pripada Etnografskom muzeju.

Geozavod

Karađorđeva 48
Zgrada u kojoj su se dugi niz godina nalazile prostorije Geozavoda (današnjeg Geološkog instituta) pre toga je bila sedište Beogradske zadruge, akcionarskog društva za bankarske poslove i poslove osiguranja. Izgradnja ovog zdanja trajala je od 1905. do 1907. godine, a podignuto je prema planovima Andre Stevanovića i Nikole Nestorovića. Zgrada Geozavoda svojevremeno se ubrajala među najlepše i najmodernije građevine u Beogradu.

Hotel Bristol (1910-1912)

Karađorđeva 50
Hotel Bristol izgrađen je 1912. godine u klasicističkom stilu. Ubraja se među najstarije hotele u Beogradu.

Mikser Haus

Karađorđeva 46
Mikser se ubraja među najpopularnije festivale u Srbiji, a želi da bude platforma za jačanje kulturne i kreativne industrije u Jugoistočnoj Evropi. Mikser Haus nudi prostor za konferencije, seminare, radionice i druge aktivnosti. Mnoge manifestacije u sklopu festivala odvijaju se upravo u Mikser Hausu.

www.mikser.rs

Bombondžinica Bosiljčić

Gavrila Principa 14
Iza prozorčića s crveno-belim kariranim zavesama skriva se autentična i šarmantna Bombondžinica Bosiljčić, u kojoj se još od 1936. godine proizvode slatkiši. Ova se bombondžinica ubraja među najstarije radnje tog tipa u Beogradu. Posetioci u njoj uranjaju u izazovni svet slatkiša, gde ih čekaju bombonjere, šarene lizalice različitih oblika, licidarska srca, žele bombone i druge poslastice.

www.ratluk-bosiljcic.co.rs

NOVA ISKRA

Gavrila Principa 43
Aktivnosti NOVE ISKRE posvećene su pre svega profesionalizaciji dizajna u Srbiji i okruženju, kao i uspostavljanju veza između dizajnera i proizvođača.

www.novaiskra.com

NOVA ISKRA

Parnitegljač Župa

Savsko šetalište

Die Blaue Zone

Kafana Afburger

Hercegovačka 4

Pekara Crvena Zvezda

Karađorđeva 61/A

Brankov most

Savamala
Brankov je most izgrađen 1955. godine na ruševinama Mosta kralja Aleksandra (1934- 1941), uništenog tokom Drugog svetskog rata. Zvanično se zvao Most bratstva i jedinstva, ali su ga Beograđani zvali Brankovim mostom, po Brankovoj ulici koja se u njega uliva. Brankova ulica dobila je ime po pesniku Branku Radičeviću, istaknutom predstavniku srpskog romantizma.

Katakombe

Savamala
Katakombama se naziva lavirint podzemnih hodnika koji se protežu pod samim centrom Beograda. Beogradske su katakombe izgrađene u rimskom periodu, i dugo su služile za skladištenje municije i hrane, kao vinski podrumi i kao skloništa i previjališta za ranjenike. U te su svrhe poslednji put korišćene tokom Drugog svetskog rata.

Galerija12 HUB

Karađorđeva 59
(G12HUB) centar je za umetnost i tehnologiju posvećen promociji i razvoju intermedijske umetnosti i performansa. Cilj G12HUB-a je da sredstva za digitalno istraživanje i produkciju učini dostupnim, kao i da podstakne i promoviše eksperimente na granici umetnosti, nauke i živog izvođenja.

www.g12hub.com

Galerija Magacin

Kraljevića Marka 1
Kao što se na osnovu njenog imena može naslutiti, Galerija Magacin nalazi se u zgradi nekadašnjeg Nolitovog magacina, u blizini Glavne autobuske stanice. Centar je nezavisne beogradske kulturne scene. U Galeriji Magacin održavaju se izložbe, koncerti, tribine, filmske projekcije, kao i drugi kulturni i umetnički programi.

Karađorđeva ulica

Savamala
Početkom 20. veka Karađorđeva ulica važila je za najotmeniju ulicu u Beogradu. Ime je dobila po Karađorđu, vođi Prvog srpskog ustanka (1804-1813), koji je svoje ustanike upravo tim putem poveo na juriš na gradske zidine.

    Savamala

    Savamala leži na desnoj obali Save i prvi je deo Beograda koji je u 19. veku podignut izvan Kalemegdanske tvrđave po uzoru na evropske gradove. Na multikulturnu prošlost Savamale ukazuje već i samo njeno ime, nastalo od imena reke Save i od turske reči mahalle (od arapskog mähallä), koja znači 'deo grada' ili 'četvrt'. Neupućenima bi se na prvi pogled možda moglo učiniti i to je ime Savamala dvosmisleno, tj. da Savamala znači i 'mala Sava', zbog sličnosti s pridevom 'mali'.

    Od najstrožeg centra Beograda Savamala je udaljena svega kilometar. Može se podičiti bogatom istorijom, jer je u prošlosti bila luka i trgovački centar grada, a potom i njegov najmoderniji i najnapredniji deo. U ovoj se četvrti i dan-danas mogu videti brojne izuzetne građevine iz 19. i ranog 20. veka. Sačuvano je čak i nekoliko zgrada iz turskog doba. Mnoge stare zgrade porušene su tokom Drugog svetskog rata, kada su Savamalu bombardovali prvo Nemci, a potom i Saveznici.

    Do Savamale uopšte nije teško doći. U neposrednoj blizini nalaze se glavna železnička stanica, međugradska autobuska stanica, kao i dva mosta koja Savamalu povezuju s Novim Beogradom. Uprkos ovako dobrim preduslovima, Savamala je ekonomski i socijalno nerazvijena. Smatra se da tu borave ljudi s društvenih margina, da u njoj caruju prostitucija i kriminal. Mnoge savamalske zgrade napuštene su, pa čak i do te mere oronule, da su sklone padu. Stara luka na Savi služi kao groblje isluženih teretnih brodova. Karađorđeva ulica, svojevremeno najraskošnija ulica u Beogradu, danas je preopterećena saobraćajnica, kojom na putu ka novoj luci na Dunavu tutnje teretni kamioni, podižući gotovo nepodnošljivu buku.

    Koreni današnjeg nezavidnog položaja Savamale sežu još u doba socijalizma, kada su vlasti ovu četvrt doživljavale kao arhitektonsko nasleđe feudalnog i kapitalističkog društvenog poretka. Ona je zato sistematski zanemarivana, dok je na suprotnoj obali Save nicao Novi Beograd, najveći urbanistički projekat u SFRJ, smatran veoma prestižnim poduhvatom. Zato je socijalistička arhitektura u Savamali i veoma slabo zastupljena.

    I danas, preko 30 godina od Titove smrti i preko deset godina od okončanja ratova u bivšoj Jugoslaviji, stanje u Savamali nije se bitno poboljšalo. Njenog potencijala svesni su, doduše, i javni sektor, a i privatni investitori. Planirano je da Savamala u narednom periodu preraste u centar umetničkog i kreativnog života Beograda, što bi je učinilo veoma atraktivnom i za turiste i za privrednike. Tu su već i izvesni nagoveštaji da se stvari odista razvijaju u tom pravcu, na primer Kulturni centar „Grad“, Festival „Mikser“ ili Design Incubator.

    Trenutna ekonomska i politička situacija ne dozvoljava, međutim, brz i temeljan preobražaj Savamale. Brojna imovinska pitanja nisu razrešena, a neka su i predmet složenih sudskih sporova. Gradu nedostaju sredstva za neophodne investicije u infrastrukturu i u javne prostore. Navedeni faktori, kao i ekonomska kriza, doveli su do toga da trgovina nekretninama u Savamali praktično zamre.

    Usled svega toga, budućnost Savamale i dalje je neizvesna. Iskustva iz poslednjih desetak godina pokazuju to da bi slabost javnih institucija i uticaj tajkuna mogli ugroziti socijalno i kulturno održiv razvoj ove četvrti. U svakoj se krizi, međutim, kriju i izvesne šanse. Upravo zato što nije izložena ekonomskim i birokratskim pritiscima prosperitetnog tržišta nekretnina, Savamala trenutno nudi idealne uslove za alternativne urbanističke pristupe.

    Savamala

    Diashow