Liefde tussen twee culturen

Liefde tussen twee culturen

Copyright: ColourboxCopyright: ColourboxDe Duitsers zijn beweeglijk, reizen rond de wereld, reizen in hun job en in vakantie. Niet zelden leren ze daarbij hun partner voor het leven kennen. Er leven bijna tweeënhalf miljoen echtparen in Duitsland, van wie slechts één of geen van beide partners de Duitse nationaliteit heeft.

Bi- en multinationale paren leven met, soms ook tussen, twee culturen. Hiltrud Stöcker-Zafari, waarnemend federaal directrice bij het verband van binationale families en partnerschappen (iaf), kent de typische conflictlijnen: “Vaak zijn er meningsverschillen over de thema’s familie, geld en opvoeding. Het familie- begrip kan anders worden begrepen, er kunnen bijvoorbeeld verschillen bestaan bij wie tot de familie gerekend wordt of in welke mate familieleden financieel gesteund zouden moeten en ook moéten worden.”

De mix van culturen heeft echter vooral positieve kanten: “De paartjes ervaren het vaak als een enorme uitbreiding van hun horizon, om directe inzichten in het dagelijks gebeuren van andere landen en in het familieleven van een andere cultuur te krijgen, ze zijn nieuwsgieriger en meer geïnteresseerd in vreemde landen, het partnerschap biedt mogelijkheden om eigen instellingen en houdingen te controleren en opent een veelvoud aan gedragsmogelijkheden”, zo Stöcker-Zafari.

Citaat Vaderland: Ipek en Domna, MP3, 1:07 min.
Citaat Cultuurmix: Kai, MP3, 0:27 min.
Citaat Cultuurmix: Peter, MP3, 1:02 min.
Citaat Taal: Lars, MP3, 0:22 min.
Citaat Thuis: Linda en Lars, MP3, 1:24 min.

“Men wordt verdraagzamer en opener”

Copyright: Colourbox Peter Böhm uit Oostenrijk en de Griekse Domna Xanthopoulou kunnen dat enkel bevestigen. “Ik leer de cultuur uit een andere gezichtshoek kennen, niet enkel als toerist, maar in het dagelijks leven. Dat vind ik nog altijd zeer spannend”, zegt de gediplomeerde psycholoog, die sinds 2006 met Domna getrouwd is en met haar in München leeft. “Je leert veel van de ander, je wordt verdraagzamer en opener. Dat is voor mij iets heel bijzonder”, voegt Domna er aan toe. Voor Kai Blask betekent het huwelijk met zijn vrouw Ipek, die uit Turkije afkomstig is, vooral een familietoename van “vier op veertig”.

In tegenstelling tot Doman en Ipek, is Linda Galetzki niet in Duitland geboren en opgegroeid. Ze kwam via het uitwisselingsprogramma AIESEC van Australië naar Duitsland en leerde in Hamburg haar man Lars kennen. Haar huwelijk is drievoudig internationaal, want Lars is zelf al een combinatie: zijn moeder is Fins. “Dat vind ik leuk!”, zegt Linda. “Zij begrijpt hoe het is wanneer ik heimwee heb of het gevoel dat sommige dingen thuis beter zijn.” Toch voelt Linda zich net zo goed thuis in Duitsland als Domna en Ipek, die intussen de Duitse nationaliteit aangenomen heeft. Ipek voelt zich zelfs al Duitse. Tenminste in Duitsland. “In Turkije verandert dat, ik spreek er Turks en het is alsof ik er altijd ben.” Domna denkt er anders over: “Duitsland is mijn thuis, ik ben hier volledig geïntegreerd, maar ik voel mij absoluut Griekse. Ik ben een Griekse die in Duitsland woont.”

Domna en Peter kunnen zich niet voorstellen in Griekenland te leven, dan nog eerder in Oostenrijk. Desondanks leert Peter Grieks om met zijn aanverwanten en de plaatselijke bevolking te kunnen praten – en vooral om later ooit zijn zoon Andreas te kunnen verstaan, die tweetalig opgroeit. Ook Liam, de zoon van Linda en Lars leert twee talen, Engels en Duits. Voor de drie staat een verhuis momenteel nog niet op het plan, maar ze kunnen zich een leven in Australië of Scandinavië wel voorstellen. Ipek en Kai vergaat het gelijkaardig. Ze hebben voor de moment geen plannen om in Turkije te gaan leven, maar uitgesloten is het niet. Kai leert in ieder geval al maar Turks.

Veel bureaucratie

Copyright: Colourbox Europeanen zoals Domna en Peter kunnen in de Europese Unie leven en werken waar ze willen. Linda daarentegen had in het begin een verblijfsvergunning nodig. Papieren zijn altijd een groot thema, bi- en al helemaal multinationale huwelijken gaan vaak gepaard met een enorme bureaucratische rompslomp. Vooral wanneer een partner uit een land met visa- plicht of uit één van de zogenaamde “probleemlanden” komt, zoals Stöcker-Zafari zegt. Daar horen bijvoorbeelden de West-Afrikaanse of Zuid- Oost-Indische landen bij. “Steeds vaker wantrouwen autoriteiten de geldigheid van oorkondes of documenten en de oprechtheid van de relatie.”

Wanneer paren voor een Duits- buitenlands huwelijk gekozen hebben, dan moet naast de Duitse ook rekening gehouden worden met de nationale wetgeving van de niet-Duitse partner, zodat het gesloten huwelijk ook in het respectievelijke vaderland geldig is. Bij het registratiebureau wordt gecontroleerd of de verloofden volgens hun respectievelijke wetgeving een huwelijk mogen sluiten. Om zich voor het huwelijk in Duitsland aan te melden, hebben Duitsers een geldige identiteitskaart nodig of een bewijs van nationaliteit, een geboortecertificaat en een registratiekaart. Was er eerder al eens een huwelijk, dan moet de juridische scheidingsuitspraak voorhanden zijn. Buitenlandse verloofdes hebben eveneens een geboorteoorkonde van herkomst nodig, een paspoort waaruit de identiteit en de nationaliteit duidelijk blijkt, een registratie- respectievelijk een verblijfscertificaat en daarnaast, in zoverre de wetgeving in het thuisland dit document kent, een getuigenis van competentie tot het huwelijk.

Vele buitenlandse documenten moeten inmiddels niet enkel vertaald, maar ook geaccrediteerd worden door de binnenlandse autoriteiten van het crediterende land en door de Duitse buitenlandse vertegenwoordiging (ambassades en consulaten) rechtsgeldig worden gemaakt. In enkele landen (bijvoorbeeld India, Nigeria, Pakistan, Sri Lanka, de Democratische Republiek Kongo) verlangt de Duitse buitenlandse vertegenwoordiging bijkomende papieren ter legalisatie van de documenten of ze neemt een zogenaamde vertrouwensadvocaat in dienst, wiens tussenkomsten door de binationale paren moeten betaald worden. Dat kan anderhalf jaar lang duren. Soms gaat met de inspectie van de documenten ook een persoonlijke ondervraging gepaard. Meer informatie vindt u bij het Verband van binationale families en partnerschappen, iaf.

Zes procent van alle in Duitsland levende paren zijn binationaal, telt men de paren erbij waarvan beide partners buitenlanders zijn, dan stijgt dat aantal zelfs tot twaalf procent. In totaal zijn er rond de 1,3 miljoen buitenlands- buitenlandse paren en even zoveel Duits- buitenlandse paren, de meesten van hen zijn getrouwd. Volgens de “Mikrozensus” volkstelling van 2005 van het statistieke Federaal ambt, trouwen Duitse mannen vooral met vrouwen uit Polen, de Russische Federatie en Turkije. Duitse vrouwen daarentegen zijn vooral getrouwd met Turken, Italianen en Oostenrijkers.
Nicola Jacobi
vrije journaliste in München

Copyright: Goethe-Institut e. V., Online-Redaktion
december 2007
Links over dit onderwerp

Weblog: Rory’s Berlin-Blog

Rory MacLean Weblog
Settling in Berlin: Travelwriter Rory MacLean gives an amusing and insightful account of his new home.

Jeugd in Duitsland

Mode, muziek, outfits, politieke voorkeuren: wat doet de Duitse jeugd?