Portret van Frank Schätzing

Keulen aan de zee

Frank Schätzing. Copyright: Paul Schmitz, Köln, info@paul-schmitz.de
Frank Schätzing. Copyright: Paul Schmitz, Köln, info@paul-schmitz.de
In 1995 verschijnt de eerste roman van Frank Schätzing: De dood en de duivel. Sindsdien zijn de auteur en zijn werken doorgebroken, en zijn zijn boeken lang niet meer alleen in de Duitse boekhandel te verkrijgen.

2004 was een bijzonder jaar voor Frank Schätzing. In de lente verscheen zijn roman De zwerm die in korte tijd uitgroeide tot een wereldwijd succes. Na vijf jaar onderzoek en twee jaar schrijfwerk heeft de auteur deze sterke wetenschappelijke thriller voltooid. 1000 pagina’s lang gaat het hier over de ondoorgronde diepten van de wereldzeeën.

De zwerm wordt met niet minder dan vier prijzen bekroond: de auteur ontving de Kurd Lasswitz Prijs als beste sciencefictionroman, de Duitse Science-Fiction Prijs, de Duitse Krimi-Preis en de Goldener Feder. De Zwerm werd met 920.000 verkochte exemplaren een bestseller in Duitsland. Bovendien klopte in 2006 ook Hollywood bij Schätzing aan en sleepte de filmrechten in de wacht. De scenarioschrijver van Silence of the Lambs, Ted Tally, kreeg de opdracht het scenario van het boek te schrijven. De privézender RTL toonde met Mordshunger in 2008 een eerste filmadaptatie van een boek van Frank Schätzing. In opdracht van RTL komt er ook een televisiefilm van Die dunkle Seite.

Copyright: Verlag Kiepenheuer und WitschNog vóór het verzoek van Hollywood vond De zwerm zijn weg naar de wereld: de licenties worden wereldwijd verkocht. De roman verschijnt in meer dan 20 talen waaronder het Russisch, Fins, Chinees, Japans en Hindi. In Italië en Spanje staat de titel verschillende weken in de lijst van de bestsellers. Frank Schätzing wordt vaak vergeleken met de Amerikaanse succesauteur Michael Chrichton.

Intelligentie uit de diepzee

Maar wat maakt deze roman zo geslaagd? De lezer van De Zwerm is gelijktijdig angstvallig geboeid en gefascineerd. Het thema van het boek wekt niet alleen de belangstelling van de lezer, maar spreekt ook zijn emoties aan. Overal ter wereld lijken de zeebewoners zich tegen de mens te keren. Dit ongewoon gedrag veroorzaakt problemen in het milieu die in een tsunami uitmonden. De internationale wetenschappers die deze wereldwijde bedreiging van de mensheid moeten zien te counteren, komen tot de vaststelling dat een onbekende intelligente macht uit de diepzee aan de basis moet liggen die zich lijkt te willen weren tegen de vernieling van de zee door de mens.

De mens is van oudsher geboeid door onbekende werelden zoals de diepzee. De roman van Schätzing geeft in deze onverkende wereld een verrassend en leerzaam inzicht en capteert daarnaast de tijdgeest van globalisering en digitalisering in de beangstigende maar fascinerende idee van “zwermintelligentie”.

Spanning en taalkundige finesse

Na verschillende satires en novellen publiceert Frank Schätzing in 1995 zijn eerste roman. De dood en de duivel wordt weliswaar geen bestseller, maar geldt als een erg geslaagd debuut. De historische misdaadroman verhaalt over de landloper en dief Jacop, die onvrijwillig getuige wordt van een moord. In 1996 volgt de misdaadroman Mordshunger waarin de Keulse commissaris Romanus Cüpper de moord op de echtgenote van een rijk industrieel moet ophelderen. Een jaar later verschijnt Die dunkle Seite. Ook in Die dunkle Seite is er een dode. Voor de detective, Vera Gemini, die eigenlijk op zoek is naar een al geruime tijd verdwenen bankrover, vallen alle puzzelstukken plots ineen. Nog in 1997 verschijnt een verhalenbundel onder de titel Keine Angst. In 2000 volgt de politieke thriller Geluidloos die het verhaal brengt rond een aanslag op de Amerikaanse president die zowel wat spanning als taalkundige finesse niet moet onderdoen voor zijn vorige roman.

Stein-im-Brett prijs

Met het verschijnen van het populair-wetenschappelijke boek Verhalen uit een onbekend universum: een tijdreis door de zee verlaat Frank Schätzing het domein van de fictie. Ook dit boek wordt een internationaal succes. Het verscheen intussen in twaalf landen. Momenteel wordt gewerkt aan de vertaling voor de Amerikaanse markt. Frank Schätzing haalt zijn inspiratie bij zijn persoonlijke interesse: als gepassioneerd duiker en raadsman van een initiatief ter bescherming van de zee is hij een bekwaam gesprekspartner in diepzeeaangelegenheden.

De expertise van Schätzing blijkt echter niet alleen uit dit populair-wetenschappelijke boek. Ook de wetenschappelijke toelichtingen in zijn romans maken – afgezien van de taalkundige levendigheid en aandacht voor het detail – de plots bijzonder authentiek en dus spannend. Het werk van Frank Schätzing met zijn vele facetten valt sinds 2002 voortdurend in de prijzen – en niet alleen in de literatuurprijzen. Zo kende de beroepsvereniging van Duitse geowetenschappers hem de “Stein-im-Brett” prijs toe.

Thuisstad Keulen

De persoonlijke relatie van de auteur tot zijn werk komt ook tot uiting in de liefde voor zijn thuisstad Keulen, die vooral in zijn misdaadromans naar voren komt: De dood en de Duivel voert de lezer mee naar het middeleeuwse Keulen, de gastronomische voorliefde van Romanus Cüpper maakt de lezer vertrouwd met de Keulse restaurantscene en de groentehandelaar Mehmet Üsker uit Die dunkle Seite wordt in zijn woning in Keulen dood aangetroffen. De aanslag op de Amerikaanse president in Geluidloos is gepland tijdens een G8-top die eveneens doorgaat in Keulen.

Frank Schätzing is geboren op 28 mei 1957 in Keulen waar hij ook vandaag nog met zijn vrouw woont en momenteel weer werkt aan een roman. Na zijn opleiding in de communicatiewetenschappen vatte hij zijn beroepsloopbaan aan in de reclamesector. Hij is ook actief in de muziekbusiness. Hij breidt het voorwerp van zijn creatieve interesse aan het begin van de jaren 1990 verder uit door de weg van het auteurschap op te gaan – een beslissing die hij zich niet zal berouwen.

Constanze Fiebach
is literatuurwetenschapper en doceert aan de Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf.

Copyright: Goethe-Institut e. V., Online-Redaktion
oktober 2008

Links over dit onderwerp

Encounters

The World Through the Eyes of German Authors