การค้นหาอัตลักษณ์เป็นแก่นเรื่องที่พบได้ซ้ำ ๆ การเต้นในสิงคโปร์
โดย ทารา ตัน

สิงคโปร์ เมืองพหุวัฒนธรรมที่มีประชากรเกือบ 5 ล้านคน ผู้ชมศิลปะก็มีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อศตวรรษที่ 19 สิงคโปร์เคยเป็นอาณานิคมของสหราชอาณาจักร และเป็นเมืองท่าการค้าที่เป็นที่นิยมเนื่องจากตั้งอยู่ในจุดภูมิศาสตร์ที่มีเอกลักษณ์ พ่อค้าจากเอเชียและที่อื่นๆ ทั่วโลกอพยพมายังเกาะเล็กๆ ทางปลายสุดของคาบสมุทรมลายูแห่งนี้ และตั้งรกรากอยู่เป็นบ้านของตน

สิงคโปร์เป็นประเทศที่อายุน้อย เกิดขึ้นจากผู้คนที่อพยพมารวมกัน นี่อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้การค้นหาอัตลักษณ์เป็นแก่นเรื่องที่พบได้ซ้ำๆ ในผลงานของศิลปินในประเทศ เรื่องนี้ยังเป็นจุดสังเกตอีกด้วยว่า คอนเทมโพรารีแดนซ์ของศิลปินในท้องถิ่นไม่ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะแบบประเพณีมากอย่างการเต้นของตะวันตก

ขณะที่ผู้ชมได้ตื่นตาตื่นใจไปกับการแสดงอันหลากหลายและทันสมัยจากนานาชาติ คนก็สนใจและอดทนต่อพัฒนาการของศิลปินและผลงานศิลปะในประเทศน้อยลง แต่สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการเต้น สิงคโปร์ก็มีกิจกรรมด้านการเต้นที่น่าสนใจอยู่ไม่ขาด เทศกาลเอสพลานาด ดานซ์ (Esplanade da:ns festival) เทศกาลประจำปีความยาว 2 สัปดาห์ที่จัดขึ้นเพิ้อการเต้นโดยเฉพาะ มีผู้ติดตามชมประมาณ 60,000 คนต่อปี และยังมีเทศกาลศิลปะสิงคโปร์ (Singapore Arts Festival) ที่จัดเป็นประจำทุกปี เทศกาลขนาดเล็กลงมาอย่าง เอ็ม 1 ฟรินจ์ เฟสติวัล (M1 Fringe Festival) ก็มีการแสดงเต้นดี ๆ มาตอบสนองความต้องการของผู้รักการเต้นที่นี่

ทุนศิลปะของรัฐบริหารโดยสภาศิลปะแห่งชาติ (the National Arts Council) โดยมอบตั้งแต่เงินสนับสนุนไปจนถึงทุนการศึกษา ประธานกรรมการบริหารคนปัจจุบันคือ คุณเบนสัน พัวห์ ซึ่งเป็นผู้อำนวยการของเอสพลานาด ศูนย์ศิลปะการแสดงที่ใหญ่ที่สุดในสิงคโปร์ด้วย เอสพลานาดจัดเทศกาลประมาณ 13 เทศกาลทุกปี รวมทั้ง เทศกาลศิลปะหัวอี (Huayi Festival of the Arts) โมเสก (Mosaic) และดานซ์ (da:ns)

ศิลปิน นักออกแบบท่าเต้น และนักเต้นในสิงคโปร์

สิงคโปร์มีคณะนาฏยศิลป์ที่ทำงานเต็มเวลา 3 คณะ เดอะ สิงคโปร์ แดนซ์ เธียเตอร์ (The Singapore Dance Theatre) ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ.1988 นั้น เป็นคณะบัลเลต์ จัดแสดงการเต้นแบบคลาสสิคและคอนเทมโพรารีแดนซ์ มีนักเต้นประมาณ 24 คน ตั้งอยู่ที่ฟอร์ต แคนนิง เซ็นเตอร์ (Fort Canning Centre) คณะก่อตั้งโดยคุณโกห์ ซู คิม ผู้อาวุโสในวงการบัลเลต์ท้องถิ่น และแอนโทนี เธนผู้ล่วงลับ ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์คนปัจจุบันคือ ยาเน็ค เชอร์เกน ผู้ที่เคยทำงานกับโกห์ ชู ซัน พี่ชายของคุณโกห์ ซู คิม อย่างใกล้ชิดที่คณะวอชิงตันบัลเลต์ในช่วงทศวรรษที่ 1980

ดิ อาร์ตส ฟิชชัน คอมพานี (The Arts Fission Company) เป็นคณะคอนเทมโพรารีแดนซ์ที่เป็นที่รู้จักด้านผลงานเฉพาะที่ (site-specific work) ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์คือ คุณแองเจลา เหลียง ผู้ก่อตั้งภาควิชานาฏยศิลป์ขึ้นที่สถาบันวิจิตรศิลป์หนานหยางในปี ค.ศ. 1987 ผลงานที่มีชื่อเสียงโดดเด่นที่สุดยกตัวอย่างเช่น การแสดงชุดการ์เดน อแฟร์ส (Garden Affairs) ซึ่งจัดแสดงกลางแจ้ง นอกจากนี้ คณะยังผลิตงานแบบข้ามสาขาวิชา (cross-disciplinary) และผสมผสานข้ามวัฒนธรรม (cross-cultural) อีกด้วย

คณะสุดท้ายที่ปรากฎตัวขึ้นในวงการคือ เดอะ ฮิวแมน เอ็กซ์เปรสชัน แดนซ์ คอมพานี หรือที.เอช.อี แดนซ์ คอมพานี (The Human Expression Dance Company – T.H.E. Dance Company) คณะก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2007 โดยโกว รุ่ย เหวิน อดีตนักเต้นหลักของสิงคโปร์ แดนซ์ เธียเตอร์และคณะกอมปาญเนีย นาซิยนนาล เด ดันซ่า (Compania Nacional de Danza) ของนักออกแบบท่าเต้นชาวสเปน นาโช ดูอาโต คณะคอนเทมโพรารีแดนซ์ที่มีแววดีคณะนี้เพิ่งจะจัดแสดงผลงานเต้นความยาวเต็มเรื่องชื่อ ไซเลนซ์ (Silence) เมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2009 ที่ผ่านมา ณ โรงละครเอสพลานาดซึ่งจุผู้ชมได้ 1900 ที่นั่ง คณะนี้เป็นคณะสัญชาติสิงคโปร์คณะที่สอง รองจากสิงคโปร์ แดนซ์ เธียเตอร์ ที่ได้แสดงที่โรงละครแห่งนี้ตั้งแต่โรงละครเปิดทำการในปี ค.ศ. 2002

คณะนาฏยศิลป์อื่น ๆ เช่น ฟรอนเทียร์ แดนซ์แลนด์ (Frontier Danceland) เอคแนด (Ecnad) และโอดิสซี แดนซ์ เธียเตอร์ (Odyssey Dance Theatre) เป็นคณะที่ทำงานไม่เต็มเวลา แต่คณะเหล่านี้เป็นที่รู้จักดีว่าทำโครงการเกี่ยวกับการศึกษาศิลปะในโรงเรียนต่างๆ

ศิลปินอิสระเช่น โจเวียน อึง, อัลเบิร์ต เตียง และแดเนียล คอก ก็มีชื่อเสียงด้านผลงานศิลปะแนวทดลองที่นำสมัย นอกจากนี้ยังมีคณะนาฏยศิลป์ที่รวมตัวกันตามเชื้อชาติเช่น อาร์ตส อคาเดมี (Arts Academy) ของภัสการ์ และศรี วริสัน โสม ซาอิด เพอร์ฟอร์มิง อาร์ตส

การศึกษา

มีสถาบันการศึกษา 3 แห่งที่เปิดสอนหลักสูตรนาฏยศิลป์ คือ วิทยาลัยศิลปะลาซาล (Lasalle College of the Arts) และสถาบันวิจิตรศิลป์หนานหยาง (Nanyang Academy of Fine Arts) สองแห่งนี้เปิดสอนหลักสูตรอนุปริญญาสาขาการเต้น อีกแห่งหนึ่งคือ สคูล ออฟ ดิ อาร์ตส (School of the Arts) วิทยาลัยด้านศิลปะการแสดงซึ่งเปิดรับนักเรียนตั้งแต่อายุ 13 – 17 ปี สิงคโปร์ อคาเดมี บัลเลต์ (Singapore Academy Ballet) ซึ่งปัจจุบันอำนวยการโดย คุณโกห์ ซู คิม ก็รับฝึกสอนนักเต้นเยาวชนตั้งแต่อายุ 4 ปี นอกจากนี้ยังมีโรงเรียนสอนบัลเลต์เอกชนอีกหลายแห่ง เช่น ซิลเวีย แม็คคัลลี สคูล ออฟ บัลเลต์ (Sylvia McCully School of Dance)

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสิงคโปร์ไม่มีสถาบันที่เปิดสอนการเต้นระดับอาชีพ จึงทำให้นักเต้นและนักออกแบบท่าเต้นเดินทางไปต่างประเทศเพื่อศึกษาและหาโอกาสในการประกอบอาชีพ ยกตัวอย่างเช่น นักออกแบบท่าเต้นที่เป็นที่รู้จักที่สุดของสิงคโปร์ โกห์ ชู ซันผู้ล่วงลับก็ได้ไปประกอบอาชีพด้านศิลปะการแสดงจนเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ ซึ่งทำให้เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นนักออกแบบท่าเต้นประจำ และต่อจากนั้นก็เป็นรองผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ของคณะวอชิงตัน บัลเลต์ (Washington Ballet) คุณฮัย กี เจวี้ยนผู้ออกจากสิงคโปร์ไปในช่วงทศวรรษที่ 1970 ปัจจุบันก็เป็นผู้อำนวยการของวอชิงตัน สคูล ออฟ บัลเลต์ (Washington School of Ballet) เช่นกัน

เงินสนับสนุน

ด้านเงินสนับสนุน คณะศิลปินส่วนใหญ่จะหันไปหาสภาศิลปะแห่งชาติ (the National Arts Council) ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงสารสนเทศ การสื่อสาร และศิลปะ นอกจากนี้ศิลปินยังขอรับบริจากจากเอกชนและรับเงินสนับสนุนจากบริษัทต่างๆ เช่น ธนาคารโอซีบีซี รวมถึงมูลนิธิการกุศลเช่น ลี ฟาวน์เดชัน หรือสถาบันทางวัฒนธรรม เช่น สถาบันเกอเธ่

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ การศึกษาศิลปะในโรงเรียนก็มีความสำคัญมากขึ้นเช่นเดียวกับการสร้างสรรค์ผลงานใหม่ๆ เงินสนับสนุนจากกองทุนศิลปะโทต บอร์ด (Tote Board Arts Grant subsidy) ช่วยให้นักเรียนซื้อตั๋วได้ในราคาต่ำ สภาศิลปะแห่งชาติยังจัดตั้งกองทุนสร้างสรรค์ศิลปะ (Arts Creation Fund) ขึ้น เพื่อสนับสนุนผลงานศิลปะใหม่ๆ และยังมี สเปราต์ (Sprouts) เป็นการแข่งขันสำหรับนักออกแบบท่าเต้นที่กำลังพัฒนาด้วย อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบกับศิลปะแขนงอื่นๆ เช่นละครเวทีและดนตรีแล้ว นาฏยศิลป์ก็ยังเป็นศิลปะแขนงที่ยังไม่มั่นคงนักในสิงคโปร์ ยกตัวอย่างเช่นในวงการละครเวที มีคณะที่ทำงานเป็นประจำกว่า 20 คณะ เป็นต้น

ข้อเขียนเรื่องการเต้น

มีเวทีสำหรับงานเขียนด้านการเต้นและการวิจารณ์การเต้นอยู่ไม่มากในสิงคโปร์ หนังสือพิมพ์ใหญ่ ๆ เช่น เดอะ สเตรตส์ ไทม์ (The Straits Times), เหลียนเฮอ จ่าวเป้า (Lianhe Zaobao), เดอะ บิสเนส ไทมส์ (The Business Times) และทูเดย์ (Today) มีพื้นที่เกี่ยวกับศิลปะและมีบทความเกี่ยวกับการเต้นอยู่เสมอ เว็บไซต์เกี่ยวกับศิลปะที่เป็นที่นิยม คือ เดอะ ฟลายอิง อิงค์พ็อต (The Flying Inkpot: www.inkpotreviews.com) ก็มีบทวิจารณ์การแสดงจำนวนมากเช่นกัน
ทารา ตัน
เป็นนักเขียนด้านศิลปะจากประเทศสิงคโปร์ ผู้รายงานข่าวเกี่ยวกับวงการศิลปะให้กับ “ไลฟ์!” (Life!) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเดอะ สเตรตส์ ไทมส์ (The Straits Times) หนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษรายวันรายใหญ่ของสิงคโปร์