Améry, Jean

© Jean Améry: Poza winą i karąPoza winą i karą
Homini, 2007
Przekład: Ryszard Turczyn
ISBN 978-83-89598-66-0
Tytuł oryginału: Jenseits von Schuld und Sühne
© Klett-Cotta, 1966

Jean Améry napisał cykl esejów zatytułowany Poza winą i karą w dwie dekady po uwolnieniu z obozu koncentracyjnego w Bergen-Belsen. Przedstawia tutaj skrajny przypadek, jakim są funkcjonowanie intelektualisty w obozie oraz tortury. Człowiek intelektu, powiada Améry, przywykł podawać w wątpliwość istnienie władzy, w obozie jednak brakuje ku temu jakichkolwiek przesłanek: „W potwornym i nieprzezwyciężalnym kształcie wznosiła się przed więźniem władza państwa SS, rzeczywistość, której nie dało się obejść i która przez to na koniec zaczynała się wydawać rozsądna”. Refleksje Améry’ego, jego konstrukcje myślowe i jego dialektyka, otworzyły zupełnie nową perspektywę w toczącym się w tamtych latach „dyskursie o Auschwitz”. Améry zdiagnozował bezsilność umysłu, który w obozie nie dość że nie stanowi dla intelektualisty oparcia, to wręcz prowadzi „wprost ku tragicznej dialektyce samozniszczenia”.
Linki

Książki, o których się mówi

litera_tura:de to nowy projekt poświęcony literaturze. Znawcy literatury z krajów Europy Środkowo-Wschodniej omawiają nowości, które zwróciły na siebie uwagę na targach książki w Lipsku i Frankfurcie.