Line Hoven


Een jonge vrouw veegt met roterende handbewegingen de bevroren ruit van een bus vrij en blikt vol verwachtingen op het winterlandschap van een Amerikaanse voorstad. Het is de grootmoeder van stiptekenares Line Hoven die in 1942, kort voor ze haar toekomstige man ontmoet, uit het raam kijkt. De VS bevindt zich in oorlog met Duitsland en ook Hovens destijds pas meerderjarig geworden grootvader Harold Lorey wil zich, tegen de wil van zijn vader in, bij de Amerikaanse strijdkrachten aansluiten, om Europa van de nationaal-socialisten te bevrijden. Tot zijn grote ontgoocheling wordt hij geweigerd omwille van gezondheidsredenen. Zijn toekomstige vrouw Catherine daarentegen is zeer verheugd dat hij niet overzee zijn leven op het spel gaat zetten. Na de oorlog komt hun dochter Charlotte op de wereld, die later een Duitser zal huwen.
In haar stripdebuut Liebe schaut weg (Liefde kijkt weg) vertelt Line Hoven met inlevingsvermogen de familiegeschiedenis van haar ouders en grootouders die uit de VS en uit Duitsland afkomstig zijn. Volledig onverwachts voor alle betrokkenen, en aanvankelijk op weerstand stuitend, zijn hun families plotseling over continenten, geschiedenissen en vooroordelen heen, met elkaar verbonden. Hovens moeder Charlotte Lorey begint een studie germanistiek en leert in Bonn tijdens haar buitenlands semester Reinhard Hoven kennen en wordt verliefd. Wanneer beiden het besluit nemen om te huwen en ze dit bij een gemeenschappelijke ontmoeting aan hun ouders verkondigen, beleven ze een bittere ontgoocheling. Hun wederzijdse liefde kan het verleden niet doen vergeten. Terwijl Line Hovens Duitse grootouders elkaar hebben leren kennen tijdens het zomerkamp van de Hitlerjeugd, was haar Amerikaanse grootvader bereid tegen de nationaal-socialisten ten strijde te trekken. Bijna hadden haar grootvaders in de oorlog tegenover elkaar gestaan. Het is dan ook nauwelijks te verwonderen, dat Lorey eerst niet akkoord gaat met het huwelijk van zijn dochter met Reinhard Hoven.
Als inleiding voor haar stripverhaal heeft Line Hoven de afbeelding van een woonruimte gekozen, achter de vensters laat zich een tuin met struiken en bomen vermoeden. Kisten en verhuisdozen staan hier en daar verspreid, de meubels zijn afgedekt met lakens. Het is voor de waarnemer niet duidelijk of de ruimte betrokken of ontruimd wordt. In de rechter benedenhoek van het beeld staat een citaat van Woody Allen: „I wondered if a memory is something you have or something you’ve lost...“ De illustratie is een metafoor voor de omgang met het verleden; of je individuele episoden probeert te verbergen of helemaal te verpakken, ze openlijk toegankelijk maakt of ze als een ongebruikte woonruimte volledig conserveert. Met haar strip Liebe schaut weg heeft Line Hoven de geschiedenis van haar familie benaderd. Ze heeft de lakens gelucht en de dozen geopend. Gedurende meerdere jaren heeft ze interviews gevoerd met familieleden, fotoalbums doorbladerd en een uitvoerig historisch onderzoek geleverd. Ze heeft geprobeerd het verleden detailgetrouw af te beelden, wetend dat ze er nooit perfect zou in slagen. Voorwerpen, gebouwen, kledij, interieurs en contemporaine geschiedenis kan men onderzoeken, maar de kroniek van een familie berust op de subjectieve herinnering van de eigentijdse getuigen, en die zijn niet altijd congruent. Je wordt in een familie geboren en je kunt nooit volledig wegbreken. Hoe je daarmee probeert om te gaan, wordt aan de persoon zelf overgelaten.
Met Liebe schaut weg is Line Hoven geslaagd in een buitengewoon stripverhaal. Buitengewoon, omdat ze zonder te oordelen over de generaties heen de geschiedenis van haar familie vertelt, en daarbij parallel zeer behoedzaam de thema’s herinnering, geheugen en verdringing behandelt. Verder zijn haar illustraties van indrukwekkende kwaliteit en vervaardigd middels een arbeidsintensieve techniek . Uit zwart schaafkarton krast Hoven contrasterende witte lijnen, vlakken en filigraan texturen, waardoor haar sowieso reeds expressieve beeldtaal en -compositie bijkomend geaccentueerd worden. Liebe schaut weg is een duurzame strip, het loont de moeite ze meermaals te lezen en te bekijken. Steeds weer ontdekt men fijne nuances, zowel op inhoudelijk als ook op esthetisch vlak, die van deze strip één van de meest interessante Duitstalige strippublicaties van de laatste jaren maakt.
Matthias Schneider
is cultuurwetenschapper, freelance cultuurjournalist en maakt filmprogramma’s en tentoonstellingen rond het thema strips.
Copyright: Goethe-Institut Stockholm
info@stockholm.goethe.org
December 2008


















