Cartoon/humor

Is het überhaupt mogelijk de anarchistische humor van de Berlijnse tekenaar Fil in woorden te vatten? Het lijkt onmogelijk, want waar hij slechts enkele penseelstreken en woorden voor nodig heeft, zou in tekstvorm pagina- lange toelichtingen vereisen. Zijn handelsmerk zijn de voorstadproleten Didi & Stulle uit de gelijknamige strip van het Berlijnse stadsblad Zitty. Het van elkaar verschillende varkensduo is zo charmant en chaotisch, zo enerverend en sentimenteel als Laurel en Hardy, Ernie en Bert, de Marx Brothers en de Simpsons inéén gerold. Het glorieuze tweetal kletst er in hun Berlijns dialect op los, en alleen al de originele woordconstructies die hij hen “in de Berlijnse snuit” legt, leveren vermaak op.

Didi & Stulle verschijnt regelmatig als stripalbum en heeft al buiten Berlijn cultusstatus bereikt. Los van tijd en ruimte laat Fil zijn dynamisch chaotische duo in de toekomst of in het verleden reizen, een rendez-vous hebben met de dood en de duivel, als ook allerlei avonturen met God en David Bowie beleven. En als terloops integreert hij zijn spitse commentaren tegenover bands en musici zoals Blumfeld, Tomte of Iggy Pop in zijn epische stripwereld. Maar ook jongerenculturen zoals Cosplay en Hip-Hop, of de Berlijnse carrièrestudenten als ook de Zwaben- enclave op de Prenzlauer Berg krijgen een ironisch pak slaag. Didi & Stulle zijn Fils omnipotente wapens tegen betweters en scènehoppers, politiek en maatschappij.

Fils ontmaskerende karikaturen kennen geen genade en sparen noch de stripcultuur noch hijzelf. Als “Fill the Shrill” maakt de tekenaar deel uit van zijn beeldverhalen. Onder diezelfde naam treedt hij ook in het echte leven op als solo-entertainer met een show met liedjes en sketches. Een criticus wist Fils live- optredens treffend te waarderen als “ een incarnatie van de strip”. De Berlijnse karikaturist behoudt immers de originele sterktes van de strip, de comedy en de overdrijving, en zet ze zowel bij zijn optredens als in zijn cartoon geniaal in. Zijn strips en parodieën zijn een lachspiegel van onze cultuur, waarin men zichzelf en het ware leven licht vervormd, maar toch duidelijk kan terug herkennen. Fil jongleert met plezier met beelden uit het collectieve geheugen en brengt het met ontelbare culturele verwijzingen en citaten uit de wereld van strip en fictie behoorlijk door elkaar. Ware en verzonnen gebeurtenissen ontmoeten elkaar en dienen op hun beurt als basis voor de enscenering van zijn eigen stripfiguren.

Fils strips zijn reële satires en subversie tegelijk, en fascineren door een chaotische, genre-overstijgende combinatie uit fictie en realiteit. In zin strips Geschichten aus dem Comicgarten (Verhalen uit de striptuin) duiken naast Lolek en Bolek, Werner en Catwomen, eveneens bestaande politici, persoonlijkheden uit het openbare leven en bevriende bekenden van de tekenaar op. In zijn album Gestatten Fil bezet hij de hoofdrol van Die Leiden des jungen W (Het lijden van de junge W.) driest met de stripfiguur Werner en omringt hem met cynische karikaturen van de literaire figuren uit Oscar Wildes Dorian Gray, Leo Tolstoy’s Anna Karenina en Hermann Hesses Steppenwolf. De voedingsbodem voor Fils cartoon wordt in gelijke mate gevormd door de reële en de fictieve wereld, de hoog- en de popcultuur en de dagdagelijkse waanzin voor de huisdrempel.

Ter gelegenheid van de 200ste verjaardag van Heinrich Hoffmann laat Fill samen met Atak, één van de meest succesrijke kinderboeken van Duitsland herleven, Struwwelpeter (Kein & Aber, 2009). Fils nieuwe tekstinterpretaties van Zappelphilipp, Hans-guck-in-die-Luft & Co., dikken de strenge moraal van het origineel veelvuldig aan, en worden geniaal aangevuld door Ataks illustraties.