Klassiekers

De geschiedenis van de DDR - strips is in essentie verbonden met de naam Hannes Hegen alias Johannes Hegenbarth. Hij is de vader van de succesrijke reeks Mosaik en de uitvinder van de Digedags.

Het was een gelukkig toeval, toen de ambitieuze tekenaar zich in 1955 met zijn portfolio bij uitgeverij Neues Leben voorstelde. De centrale raad van de organisatie Freie Deutsche Jugend (FDJ) (Vrije Duitse jeugd), waar de uitgeverij ondergeschikt aan was, had immers de opdracht gegeven een tegenhanger voor de westerse strips te ontwikkelen, in het bijzonder voor Mickey Mouse. Hegen overtuigde met zijn grafische veelzijdigheid en kwaliteit, en kreeg de kans om een nieuwe reeks voor jongeren vanaf 9 jaar te concipiëren.

Op 23 december 1955 verscheen de eerste Mosaik van Hannes Hegen met het Digedag- trio, bestaande uit Dig, Dag en Digedag. Terwijl in de jaren ´60 de westelijke stripproductie volledig gedenigreerd werd als epitome van kapitalistische schandaal- en oproerliteratuur, omschreef men de in eigen land geproduceerd strips als “beeldtijdschriften . Omwille van stilistische analogieën van publicaties van de klassenvijand, zoals tekstballonnen, humor en onomatopeeën, was Mosaik onderhevig aan een strenge kritiek en voortdurende observatie.

Opdat Mosaik niet enkel spannend vermaak zou leveren, maar ook ideologisch waardevol zou zijn, begonnen de uitgeverij en de partij Hegens invloed op inhoud en stijl te minderen. Een redacteur die hem als censor voor zijn werk werd toegewezen, zorgde ervoor dat vanaf 1958 de progressiviteit van het socialistische systeem geprezen werd, met behulp van eigentijdse hedendaagse thema’s uit politieke en natuurwetenschappelijk- technische gebieden. Daarbij speelde de Sovjet- voorsprong in de wereldruimtevaart een bijzondere rol. Het Mosaik team reageerde op hun manier en liet de Digedags symbolisch met een raket in het heelal ontvoeren. Op de planeet Neos ontmoetten ze mensenkolonies wiens politieke verhoudingen correspondeerde met dat van het Oost-West conflict en het verdeelde Duitsland.

Nadat Mosaik in 1960 wisselde naar kranten- en tijdschriftenuitgeverij Junge Welt, werden de historische en wetenschappelijke inhouden nog verder uitgebouwd, om bij de jeugd een versterkte interesse voor de thema’s en beroepen te wekken. Terwijl het de meeste DDR- burgers niet gegund was om te reizen, waren de Digedags in ruimte en tijd wereldwijd onderweg en bezochten zelfs de klassenvijand, de VS. Nadat Hegen in 1973 andermaal in onmin kwam te staan met de leiding van de uitgeverij, nam hij ontslag en drong aan op de auteursrechten van zijn Digedags. Vandaag verschijnt Mosaik nog altijd: met een gemodificeerde schrijfstijl en een nieuw heldentrio: de Abrafaxe.