Literatura faktu – społeczeństwo, biografie, historia literatury i kultury

Heinz Schilling
1517. Historia świata jednego roku

© C. H. Beck Verlag, München, 2017 Heinz Schilling: 1517. Historia świata jednego roku © C. H. Beck Verlag, Monachium, 2017Rok 1517 to data o wiele bogatsza w zdarzenia niż tylko wystąpienie Marcina Lutra, który w dążącej do awansu stolicy prowincjonalnej Wittenbergi położonej na, jak sam pisał, „granicy cywilizacji”, opublikował swoich 95 tez, a tym samym utworzył własny Kościół. Rok 1517 był to czas wielu wydarzeń zapierających dech w piersiach, wydarzeń pełnych sprzeczności, które wynikały z jednej strony z przebudzenia, z drugiej – z lęku. (…) Były to czasy surowe, trudne, brutalne, niebezpieczne, ludzie żyli wówczas średnio trzydzieści lat. Zarazy, klęski żywiołowe, zależność ludzkiego bytu od urodzajów – to wszystko zagrażało ówczesnym, którzy do tego dosłownie piekielnie obawiali się diabła, wszystko jedno, czy byli to wieśniacy, czy zakonnicy jak Luter, czy też członkowie rodów feudalnych albo władcy. Hieronim Bosch wyraził te przerażające lęki w swoich apokaliptycznych obrazach. „Miało się pewność, że w zdarzenia dziejące się w świecie wyraźnie ingerują poprzez swoich wysłanników siły pozaziemskie” opisuje Heinz Schilling wszechobecność religii i magii w tamtych czasach, o których można powiedzieć wszystko, tylko nie to, że były to czasy oświecone, jakkolwiek istniały pewne oznaki nowego myślenia a nawet zdumiewająco wiele oznak niemal równolegle.
Oprócz odnowienia wiary chrześcijańskiej przez Lutra, humanista Erazm z Rotterdamu opublikował wówczas swoją „Querella Pacis” [Skargę pokoju]. Przenikliwym wzrokiem dostrzegł, że nacjonalizm rodzący się wówczas w Europie przyniesie konflikty i wojny. Obawiał się rozpadu Europy. Była to myśl, która w 2017 roku wydaje nam się dziwnie znajoma.

Alexander Jungkunz: „Ängste und Aufbrüche“
© Nürnberger Nachrichten, 18 marca 2017

Heinz Schilling
1517. Weltgeschichte eines Jahres
(1517. Historia świata jednego roku)
C. H. Beck Verlag, Monachium, 2017
ISBN 9783406700699
363 strony


Linki