Literatura faktu – społeczeństwo, biografie, historia literatury i kultury

Götz Aly: Europa przeciwko Żydom. 1880-1945 © S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main, 2017

Götz Aly
Europa przeciwko Żydom. 1880-1945

Antysemityzm niemający podłoża religijnego wyrósł – jak wynika z szeroko zakrojonego studium Götza Aly’ego poświęconego problemowi nienawiści do Żydów w Europie po 1880 roku – z innych, głębszych przyczyn. Rosnąca nienawiść wobec mniejszości żydowskich była skutkiem ruchów nacjonalistycznych, które wykiełkowały na gruzach załamującego się, wielonarodowościowego Imperium Rosyjskiego, Imperium Osmańskiego oraz Cesarsko-Królewskiej Monarchii. W młodych państwach, od Grecji po Węgry i Polskę, rozplenił się agresywny nacjonalizm, wrogi wszystkiemu, co było inne. Idea narodu czystego etnicznie była akceleratorem napastliwej wrogości wobec Żydów.więcej ...
Ulrich Beck: Metamorfoza świata © Suhrkamp Verlag, Berlin, 2016

Ulrich Beck
Metamorfoza świata

Nieoczekiwana śmierć monachijskiego socjologa, Ulricha Becka w styczniu 2015 roku przerwała jego pracę nad książką, w której zamierzał on odpowiedzieć na pytanie, jak przeobrażenie klimatu zmienia nasze spojrzenie na świat. Po śmierci Becka książkę ukończyła żona uczonego, Elisabeth Beck-Gernsheim, wspólnie z kolegami zmarłego, towarzyszami jego naukowej drogi. (…) Rezultat pod względem stylu i treści to niewątpliwie prawdziwy Beck: to samo typowe upodobanie do mocnej tezy, do wynajdywania świeżych pojęć i barwnej metaforyki. (…)więcej ...
Karl Heinz Bohrer: Teraz. Historia mojej przygody z fantazją © Suhrkamp Verlag, Berlin, 2017

Karl Heinz Bohrer
Teraz. Historia mojej przygody z fantazją

Na początku jest Jürgen Habermas. To pierwsze nazwisko, które pojawia się w tej zdumiewającej książce; na kolejnych 540 stronach znajdziemy ich jeszcze wiele. Trzydziestoczteroletni redaktor działu literackiego Frankfurter Allgemeine Zeitung odwiedza nieznanego mu osobiście profesora filozofii, żeby poprzez tę rozmowę przygotować się do reportażu o studentach-rebeliantach w Berlinie Zachodnim. Spotkanie ma miejsce w roku 1967, Niemcy Zachodnie liczą sobie właśnie osiemnaście lat a Habermas jest wschodzącą gwiazdą wśród niemieckich intelektualistów.więcej ...
Otfried Höffe: Historia myśli politycznej. Dwanaście portretów i osiem miniatur © C. H. Beck Verlag, Monachium, 2016

Otfried Höffe
Historia myśli politycznej. Dwanaście portretów i osiem miniatur

Z czym mamy do czynienia w tej książce, zrozumiemy, kiedy sobie uzmysłowimy, że autor jest jednym z obecnie najbardziej miarodajnych filozofów politycznych. Jego – niedoceniane niekiedy – znaczenie polega na tym, że z suwerennej wiedzy na temat tradycji Zachodu, udało mu się krok po kroku stworzyć zarówno antropologię polityczną jak i ambitną filozoficznie naukę prawa i, w oparciu o nią, całościową, opartą na zasadach teorii, normatywną filozofię polityki, filozofię – trzeba to podkreślić – formułującą wzór polityki zglobalizowanego świata XXI wieku adekwatny do czasów.więcej ...
Peter von Matt: Siedem pocałunków. Szczęście i nieszczęście w literaturze © Carl Hanser Verlag, Monachium, 2017

Peter von Matt
Siedem pocałunków. Szczęście i nieszczęście w literaturze

Jeśli w literaturze istnieje coś takiego jak absolutny słuch muzyczny, to posiada go Peter von Matt. (…) Nowa książka von Matta nosi tytuł „Sieben Küsse”. Tytuł budzi skojarzenia z bajką i rzeczywiście, książka jest bajeczna, dosłownie i w przenośni. O siedmiu pocałunkach jest mowa w wielu jej rozdziałach. Emerytowany profesor uniwersytetu w Zurychu sięga daleko w przeszłość i rozwija przed oczyma czytelnika imponującą panoramę motywów pocałunku w światowej literaturze na przestrzeni wieków. (…)więcej ...
Joachim Radkau: Historia przyszłości. Prognozy, wizje, pomyłki w Niemczech od 1945 do dziś © Carl Hanser Verlag, Monachium , 2017

Joachim Radkau
Historia przyszłości. Prognozy, wizje, pomyłki w Niemczech od 1945 do dziś

Horyzont się zaciemnia, przyszłość już teraz robi wrażenie zmęczonej, nieprzewidywalnej. Nawet sami obywatele Niemiec patrzą w nadchodzący rok, jak mówią badania opinii publicznej, z wątłymi nadziejami. A mimo to z przyszłością, która ma nadejść, nawet w czasach politycznego trzęsienia ziemi i utraty nadziei, wiążemy wielkie nadzieje. (…) Przyszłość, przedstawiana przez Radkaua, tkwi w niedawnej przeszłości. Autor wyłowił z najbardziej odległych źródeł prognozy, wizje i pomyłki dotyczące Niemiec od zakończenia II wojny światowej, które ukształtowały oczekiwania na przyszłość, na Wschodzie i na Zachodzie.więcej ...
Heinz Schilling: 1517. Historia świata jednego roku © C. H. Beck Verlag, Monachium, 2017

Heinz Schilling
1517. Historia świata jednego roku

Rok 1517 to data o wiele bogatsza w zdarzenia niż tylko wystąpienie Marcina Lutra, który w dążącej do awansu stolicy prowincjonalnej Wittenbergi położonej na, jak sam pisał, „granicy cywilizacji”, opublikował swoich 95 tez, a tym samym utworzył własny Kościół. Rok 1517 był to czas wielu wydarzeń zapierających dech w piersiach, wydarzeń pełnych sprzeczności, które wynikały z jednej strony z przebudzenia, z drugiej – z lęku. (…) Były to czasy surowe, trudne, brutalne, niebezpieczne, ludzie żyli wówczas średnio trzydzieści lat.więcej ...
Daniel Schreiber: Dom. Poszukiwanie miejsca, w którym chcemy żyć © Hanser Berlin Verlag, Berlin, 2017

Daniel Schreiber
Dom. Poszukiwanie miejsca, w którym chcemy żyć

„Zuhause” to elegancko napisana, wciągająca medytacja nad trudnym pojęciem „dom”. Trudnym dla wielu ludzi żyjących w świecie coraz bardziej przejmującym grozą. I jest to zarazem rekonstrukcja poszukiwania własnego miejsca przez Schreibera, miejsca, które wiązałoby z sobą i gwarantowało stabilność. Autor przypomina: dziś, w czasach globalizacji i kryzysu uchodźczego, 250 milionów ludzi żyje w krajach niebędących krajami ich urodzenia. Dlatego „dom” staje się coraz bardziej „miejscem imaginacyjnym”, „w jednakowym stopniu miejscem realnym jak wewnętrznym, duchowym albo społecznym”.więcej ...
Jörg Später: Siegfried Kracauer. Biografia © Suhrkamp Verlag, Berlin, 2016

Jörg Später
Siegfried Kracauer. Biografia

Kracauer był fizjonomistą, ekspertem od obrazów i „zjawisk zewnętrznych“, których znaczenie tłumaczył czytelnikom, wyposażony w fenomenologicznie inspirowaną znajomość filozofii kultury. Prawda, której Krakauer szukał w swoich tekstach, jest widoczna: trzeba ją oczywiście chcieć dostrzec i, jeśli się jest filozofem, umieć też przekazać to, co się widzi.
Kracauer, który w tej dziedzinie doszedł do znacznych umiejętności, był samoukiem. Chociaż jako młody człowiek regularnie uczęszczał na wykłady Georga Simmelsa w Berlinie, choć przez dziesiątki lat korespondował z Theodorem W. Adorno i Walterem Benjaminem, nie był filozofem w akademickim znaczeniu tego słowa.więcej ...
Barbara Stollberg-Rilinger: Maria Teresa. Cesarzowa swego czasu © C. H. Beck Verlag, Monachium, 2017

Barbara Stollberg-Rilinger
Maria Teresa. Cesarzowa swego czasu

Przez cztery dekady, od roku 1740 aż do swej śmierci w roku 1780 kobieta, Maria Teresa austriacka, rządziła imperium habsburskim sięgającym od Czech po północną Italię. W ten sposób poddała w wątpliwość wszystkie stereotypy na temat płci. Istota żeńska, która musiała być przecież słaba i potrzebująca pomocy, utrzymała się w męskim świecie książąt i królów, i więcej: polityką reform i ambicją władzy absolutystycznej Maria Teresa ukształtowała całą swoją epokę. (…)
Niemiecka historyczka Barbara Stollberg-Rilinger (…) opisuje ją jako obcą nam raczej kobietę należącą do bardzo odległego, późnobarokowego świata.więcej ...
Peter Walther: Hans Fallada. Biografia © Aufbau Verlag, Berlin, 2017

Peter Walther
Hans Fallada. Biografia

Życie Rudolfa Ditzena, znanego pod pseudonimem Hans Fallada, stanowi jedną z wielkich tajemnic niemieckiej literatury dwudziestego wieku. Germanista Peter Walther zbliżył się do zagadkowej i ujmującej zarazem postaci Fallady, zgromadził wiele nowego materiału (…). Przedstawia on pisarza jako człowieka niezwykle uzdolnionego, a przy tym gnanego wewnętrznym niepokojem, pozbawionego niejako własnego środka ciężkości, skłonnego do skrajności. (…) Fallada miał wyczulony wzrok i nadzwyczajny słuch na ludzi społecznie pokrzywdzonych, także na przeróżnych dziwaków swoich czasów i potrafił problemy i marzenia tych tak zwanych małych ludzi przedstawić w sposób wielki, egzystencjalny.więcej ...
Volker Weiß: Autorytarna rewolta. NOWA PRAWICA i upadek Zachodu © Klett-Cotta Verlag, Stuttgart, 2017

Volker Weiß
Autorytarna rewolta. NOWA PRAWICA i upadek Zachodu

Jest to książka-drogowskaz a zarazem książka oparta na wnikliwej interpretacji faktów. Prowadzi ona w sam środek aktualnych debat, nie ograniczając się do codziennej polityki. Jej obiektem jest historia, niezakończona wcale na wydarzeniach poprzedzających czasy obecne. Książka wskazuje pewne tendencje, nie przedstawiając ich jednak jako prostych związków przyczynowych.
Jej zasadniczym tematem jest Nowa Prawica (Neue Rechte). W książce znajdziemy sposób myślenia i działania tej formacji, przedstawiony bez jakichkolwiek ideologicznych komentarzy.więcej ...