Unterwegs von Deutschland nach Deutschland. Tagebuch 1990
Steidl Verlag, Göttingen 2009, 256 str.
1 stycznia 1990 roku Günter Grass, wbrew swojemu zwyczajowi, postanowił napisać dziennik, ponieważ po upadku muru nadszedł czas tak niezwykły, że czuł się zobowiązany go odnotować. Pisarz wiąż na nowo próbował przekroczyć granicę między oboma niemieckimi państwami, a także wpłynąć na wynik wyborów. Teraz, dwadzieścia lat po upadku muru, przedstawia efekt swojego wypełniania obowiązków. Nie po to, by przyznać się do dawnych błędów i cieszyć się z uniknięcia katastrofy, lecz by wykazać, że jego ostrzeżenia i fatalistyczne przepowiednie były i są słuszne, wtedy i potem, i dziś.
Günter Grass – Biografia
Monika Maron: „Die Unke hat geirrt. Günter Grass meinte zu wissen, was die Ostdeutschen wollen müssten. Zu seinem Tagebuch aus der Wendezeit“
© Süddeutsche Zeitung, 07.02.2009
Rozległe pole (Ein weites Feld)
Steidl Verlag, Göttingen 1995, 784 str.
Co czyta prawdziwy obywatel Wschodu? Najnowszą powieść Grassa. Nawet wyrażane w prasie opinie, że książka nie daje się czytać, zostały na zaanektowanych terenach zignorowane. Zatem Wschód czyta zapamiętale, dokładnie, do ostatniego wersu. Dociera do końca lektury dopiero teraz, gdy Zachód skończył nieczytanie punktualnie na Frankfurckie Targi Książki. Księgarze NRD, nastawieni komercyjnie, chwalą Rozległe pole jako najlepszego Grassa od czasu ostatniego. Wieczory autorskie na wschodzie Niemiec wypełniają tłumy. Premiera książki w Kulturbrauerei w dzielnicy Prenzlauer Berg przerodziła się w wielkie święto wschodniej kultury. […] Sukces Grassa na Wschodzie wynika również z medialnego podziału Niemiec. Ekspresyjny Zachód oczekuje od mediów oświecenia, faktów, informacji. Introwertyczny Wschód pragnie spojrzenia na siebie. Chce zaistnieć – opisany ciepło, w spójnych detalach. […] Wschód nareszcie zdradza tajemnicę swoich wyborów: chcę zostać taki, jaki jestem. Grass, masz odgórne przyzwolenie!
Günter Grass – Biografia
Christoph Dieckmann: „Das letzte Westpaket. Günter Grass' deutsches Geschichtsbuch ‚Ein weites Feld‘ wird im Osten geliebt als Verteidigung des Lebens in der DDR“
© Die Zeit, 01.12.1995













