Gdy duet Kühnel / Schuster objął w roku 1999 artystyczne kierownictwo frankfurckiego Theater am Turm (TAT), poszedł o krok dalej w swej grze z tożsamością i tworzywem dramaturgicznym. W ogłoszonym wtedy manifeście artyści pisali, iż teatr musi na nowo przeanalizować swoje estetyczne środki wyrazu i określić, w jaki sposób chce zbliżyć się do rzeczywistości. Ówczesne kredo reżyserskie brzmiało następująco: „Kontury rzeczywistości można określić wyłącznie dzięki afirmacyjnej obserwacji, a więc teatr musi znów być postrzegany jako sztuka afirmacyjna”. Swoją artystyczną działalność w Theater am Turm Kühnel i Schuster zainaugurowali spektaklami „Deutsch für Ausländer” („Język niemiecki dla cudzoziemców“) i „Welttheater I“ („Teatr świata I“). Inscenizacje miały podwójną tożsamość – w każdym elemencie tkwiła cząstka obu reżyserów. Można jednak przyjąć, że to, co wnosił do przedstawień Tom Kühnel, szło bardziej w kierunku naiwnego literowania teatralnego abecadła.
W spektaklu „Deutsch für Ausländer” zarówno tekst, jak i niuanse inscenizacyjne kształtowały się w procesie wspólnych prób i dyskusji. Do przedstawienia „Welttheater I” swój wkład – w postaci krótkich tekstów – wnieśli Marius von Mayenburg, Albert Ostermeier i Roland Schimmelpfennig. Realizacja sceniczna obydwu przedsięwzięć nie była zbyt przekonująca i miała raczej formę work-in-progress. Pierwszy prawdziwy sukces w Theater am Turm Kühnel i Schuster święcili dopiero dzięki inscenizacji sztuki „Das Kontingent” („Kontyngent”), która powstała na motywach utworu Bertolt Brecht „Die Maßnahme” („Środek zaradczy”). Intryga była typowa dla przedstawień edukacyjnych: „idealny rewolucjonista” zostaje zamordowany przez swych towarzyszy, którzy uważają, że jego idealizm jest niebezpieczny dla wspólnej sprawy. W odróżnieniu od Brechtowskiego pierwowzoru, akcja rozgrywała się w obecnych czasach i była elementem ONZ-owskiej operacji mającej na celu ochronę praw człowieka. Inscenizacja dotykała zagadnienia, czy humanitarny cel może uświęcać każdy środek.
Duet reżyserski i dramatopisarski (fikcyjny autor Soeren Voima) udowodnił swą predylekcję do sytuacji laboratoryjnych na scenie i do postdramatycznych transformacji tworzywa dramaturgicznego. Gdy w roku 2000 współpraca reżyserów dobiegła końca, Tom Kühnel samodzielnie wystawił „Der Ring des Nibelungen” („Pierścień Nibelunga”) Richarda Wagnera i pokazał, że może funkcjonować również poza teatralnym laboratorium. Inspirujący pomysł tego przedstawienia polegał na nietypowym potraktowaniu libretta Wagnerowskiej tetralogii, które zostało użyte jako osnowa widowiska mówionego, zinterpretowane jako prekursorskie tworzywo teatru absurdu i przetransponowane na drobnomieszczańską farsę.
Po likwidacji Theater am Turm Tom Kühnel pracował dla Theater Basel oraz działał w zespole Thomasa Ostermeiera w berlińskim teatrze Schaubühne, gdzie zaprezentował udaną inscenizację „Electronic City” Falka Richtera. Sztuka opowiada o współczesnych ludziach, którzy miotają się pomiędzy terminalem a desktopem, mityngiem a poczekalnią lotniskową i tracą poczucie rzeczywistości w zglobalizowanym świecie. A jednak także i globalnych graczy w końcu dopada „samo życie”. Rodzącą się miłość Toma i Joy – głównych postaci sztuki – ukazał Kühnel przy pomocy środków artystycznych teatru narracyjnego skoncentrowanego na aktorstwie. Wokół scenicznej love story reżyser zaaranżował widowisko wykorzystujące różne poziomy medialne.
W Bazylei Tom Kühnel wyrósł na jednego z najważniejszych reżyserów kadencji dyrektorskiej Larsa-Olego Walburga. Przeniósł wtedy na scenę „Oresteję” Ajschylosa oraz adaptację filmu Haruna Farockiego „Die Schöpfer der Einkaufswelten” („Twórcy świata zakupów”). Przeróbka dokumentu Farockiego była miłym i nienatarczywym studium dzisiejszych centrów handlowych i ich estetyki rodem z serialu „Miami Vice”. Reżyser ironicznie ingerował w spektakl wykorzystując środki stylistyczne opery pekińskiej i współpracował z Jürgenem Kuttnerem, który prowadził odnoszącą się do ducha czasu, filozoficzną moderację.
Z okazji inauguracji sezonu teatralnego 2006/07, Kühnel wyreżyserował w Theater Aachen spektakl łączący „The Fairy Queen” Purcella i „Sommernachtstraum” („Sen nocy letniej”) Szekspira. Z dużą swobodą przeniósł na scenę miłosny zamęt w lesie ateńskim i jednocześnie zrobił samodzielny krok w kierunku świata opery. Po raz kolejny skorzystał również na współpracy z lalkarką Suse Wächter i zaprezentował, do jakich znakomitych rezultatów można dojść, jeśli odpowiednio dobierze się towarzyszy drogi artystycznej. W sezonie 2006/07 wraz z Wächter wystawił również w teatrze Schauspiel w Grazu „Besuch der alten Dame” („Wizytę starszej pani”) Dürrenmatta.
Przekład: Tomasz Ch. Fuerst
