Sebastian Nübling


© Sebastian Hoppe
Sebastian Nübling urodził się 19 lipca 1960 roku w Lörrach. Studiował kulturoznawstwo i estetykę na uniwersytecie w Hildesheim. Studia ukończył w roku 1985. Był jednym z założycieli niezależnej grupy teatralnej „Theater Mahagoni“ w Hildesheim. Od roku 1997 reżyserował w bazylejskim Junges Theater i wraz ze swą inscenizacją sztuki „Disco Pigs“ Endy Walsha został zaproszony do wielu niemieckich miast.

Od roku 1999 Nübling pracował w Theater Basel, w Staatstheater w Stuttgarcie i w hanowerskim Staatsschauspiel. Stuttgarcka adaptacja „I Furiosi“ – powieści włoskiego pisarza Nanniego Balestriniego – zdobyła w 2001 roku ponadregionalny rozgłos, a bazylejska inscenizacja sztuki „John Gabriel Borkman“ Henrika Ibsena została w 2002 roku zaproszona na berliński festiwal Theatertreffen. W tym samym roku, w plebiscycie, Nüblingowi nadano tytuł Młodego Reżysera Roku.

Prapremiera sztuki Händla Klausa „Wilde – Der Mann mit den traurigen Augen“ („Dziki - Człowiek ze smutnymi oczami”) – koprodukcja hanowerskiego Staatsschauspiel i festiwalu steirischer herbst w Grazu – otrzymała w 2004 roku zaproszenie na festiwale Berliner Theatertreffen i Mülheimer Theatertage. W tym samym roku Nübling debiutował w monachijskim teatrze Kammerspiele (inscenizacją „Don Carlosa“ Schillera), jak również po raz pierwszy pojawił się na festiwalu Salzburger Festspiele (ze spektaklem „Edward II“ Christophera Marlowe’a).

W 2006 roku Sebastian Nübling wystawił w Münchner Kammerspiele prapremierę sztuki „Dunkel lockende Welt“ („Ciemny, kuszący świat“) Händla Klausa. Inscenizacja ta znów została zaproszona zarówno do Berlina, jak i do Mülheim. Od czasu, gdy w Theater Basel zmieniła się dyrekcja, Nübling pracuje dla Münchner Kammerspiele oraz dla hanowerskiego Schauspiel i hamburskiego Schauspielhaus. Na inaugurację sezonu 2006/07 w stuttgarckiej Staatsoper, Nübling przygotował swą pierwszą inscenizację opery – „Carmen“ Bizeta.

Przekład: Tomasz Ch. Fuerst
Linki

Portret: Sebastian Nübling

Sebastian Nübling pozwala mówić ciału aktora. Reżyser był studentem, a potem asystentem na Wydziale Kulturoznawstwa i Praktyki Estetycznej na Uniwersytecie w Hildesheim. Na niezależnej scenie teatralnej w Bazylei bardzo szybko rozwinął potem taką formę teatru ciała, który odcina się zarówno od dekonstrukcyjnego wykorzystania tworzywa dramaturgicznego, jak i od absolutnej wierności tekstom.

Nübling nie hołduje żadnym modnym trendom. Jego mocną stroną jest transponowanie emocji na ruch. Ta metoda twórcza była znakomicie widoczna w stuttgarckiej adaptacji „chuligańskiej“ powieści Nanniego Balestriniego „I Furiosi“. Reżyser zainscenizował rytuały przemocy młodzieżowego gangu w całej przestrzeni teatralnej. W efekcie powstał żywy obraz z udziałem ośmiu aktorów, którzy zachowywali się tak agresywnie, jak miny przeciwpiechotne. Jednocześnie można było odczuć pewien czar, jakim emanuje grupa mężczyzn zdolnych do użycia siły.

Dzięki spektaklowi „I Furiosi“ Sebastian Nübling zyskał ponadregionalne uznanie. W rok później – wystawiając „Romea i Julię“ Szekspira – pokazał, jakie interesujące rezultaty może osiągać, gdy na warsztat weźmie dramat klasyczny. Trzymał się oryginalnego tekstu, ale przez cały czas gromadził wszystkich aktorów na scenie. Gdy w Szekspirowskich dialogach dochodziły do głosu wielkie uczucia, to wtedy ciała aktorów stawały się displejem stanów emocjonalnych. Żaden aktor nie wygłosił jednego choćby zdania, by nie było wyraźnie zauważalne, jak ciało prowadzi swe własne życie w czasie recytacji. I chyba żadne inne stwierdzenie nie podkreśla lepiej tego, o co chodzi Nüblingowi, niż jego własna wypowiedź, w której skonstatował, iż zbyt często wpadają mu w ręce sztuki ze zbyt dużą ilością tekstu. Przyczyna tkwi w tym, że autorzy nie mają pojęcia, jak wiele potrafi wyrazić ciało aktora.

Nübling również w swym życiu zawodowym jest człowiekiem familijnym i od lat stale współpracuje ze scenografką Muriel Gerster i z muzykiem Larsem Wittershagenem. Celem jest teatr rozumiany jako zintegrowane dzieło sztuki, na które składają się mowa, ruch, przestrzeń i dźwięk. Dobrym przykładem może być hanowerska prapremiera sztuki Händla Klausa pt. „Wilde – Der Mann mit den traurigen Augen“ („Dziki – Człowiek ze smutnymi oczami”). W dramacie tym autor mami odbiorcę spokojną, pogodną beztroską, ale jednocześnie buduje sytuację zagrożenia i podróżującemu doktorowi z organizacji „Lekarze bez Granic” pozwala wpaść w sidła trójki rodzeństwa. Reżyser przełożył nabrzmiewające zagrożenie na choreografię bezwyjściowości i zainscenizował subtelny koszmar w labiryncie skrytek bagażowych prowincjonalnego dworca kolejowego.

Nübling udowadnia, iż nie należy do reżyserów, którzy inscenizują dramaty przy pomocy stałego repertuaru środków stylistycznych. Wszystko jedno, czy pracuje z amatorami bazylejskiego Junges Theater nad niemieckojęzyczną prapremierą sztuki Simona Stephensa „Reiher“ („Czaple“), czy też z zawodowymi aktorami hanowerskiego Staatstheater wystawia dramat „Mamma Medea“ Toma Lanoye’a – to zawsze jego inscenizacje sprawiają wrażenie czegoś unikalnego i niepowtarzalnego, tak jakby zaprojektował specjalną szatę dla prezentowanego tekstu.
W okresie, gdy powstawały wyżej wymienione dwie inscenizacje, Nübling był etatowym reżyserem w teatrze bazylejskim i wraz z Muriel Gerster i Larsem Wittershagenem miał duży wpływ na kierownictwo tej placówki, ale jednocześnie reżyserował również w Hanowerze, Stuttgarcie i w monachijskim teatrze Kammerspiele.

Sebastian Nübling pracuje nad takim teatrem, który będzie działał jak jakaś instytucja zajmująca się prawami cielesności. Reżyser tak podsumował swoje działania artystyczne: „Mnie interesuje to, co dzieje się z ludźmi w czasach transformacji. Co ich pobudza, jak cieleśnie i werbalnie eksplodują, gdy nagle rozpada się system, w którym do tej pory funkcjonowali“.

Nie wiadomo, czy Nübling obejmie kiedyś stanowisko dyrektorskie w jakimś teatrze. Na razie jednak żyje trochę bardziej „niezależnie“ – nie jest już etatowym reżyserem w Bazylei, gdzie zmieniła się dyrekcja, ale nadal pracuje dla monachijskiego teatru Kammerspiele. W sezonie 2005/06 wystawił tam prapremierę sztuki Händla Klausa "Dunkel lockende Welt" („Ciemny, kuszący świat”). Udała mu się tanecznie lekka inscenizacja tego utworu – sam dramaturg określił spektakl jako sarkastyczno-komiczny korowód wokół obciętego palca.

Rok 2006 był, jak dotąd, najbardziej udany w karierze Nüblinga – prapremiera dramatu Händla Klausa znów została zaproszona zarówno na berliński festiwal Theatertreffen, jak i na Theatertage w Mülheim, a w ostatniej bazylejskiej inscenizacji udało się połączyć „Dydonę i Eneasza“ Purcella i „Dydonę, królową Kartaginy“ Christophera Marlowe’a w jeden interesujący wielogatunkowy spektakl. To był pierwszy krok w kierunku reżyserowania oper. Na początku sezonu 2006/07 Nübling wystawił w stuttgarckiej Staatsoper „Carmen“ Bizeta i w ten sposób dołączył do grupy reżyserów, którzy pracują zarówno dla teatru, jak i dla opery.

 

Jürgen Berger

Przekład: Tomasz Ch. Fuerst

Inscenizacje - wybór

  • Georges Bizet "Carmen"
    2006, Staatsoper, Stuttgart>
  • Henry Purcell "Dido und Aeneas" („Dydona i Eneasz”)
    2006, Schauspiel, Zurych
  • Händl Klaus "Dunkel lockende Welt" („Ciemny, kuszący świat”)
    2006, Kammerspiele, Monachium; zaproszenie na berliński festiwal Theatertreffen
  • Spektakl pt. "Virus !", na motywach „Bachantek” Eurypidesa  
    2005, Theater Basel, Bazylea
  • Spektakl na motywach filmu Lukasa Moodyssona "Fucking Åmål"
    2005, Theater Basel, Bazylea
  • William Szekspir "Was ihr wollt" („Wieczór Trzech Króli”)
    2004, Staatsschauspiel, Hanower
  • Christopher Marlowe „Edward II“
    2004, Salzburger Festspiele / Theater Basel, Bazylea
  • Friedrich Schiller „Don Karlos“
    2004, Kammerspiele, Monachium
  • Händl Klaus „wilde – der mann mit den traurigen Augen“ („Dziki – Człowiek ze smutnymi oczami”)
    prapremiera 2003, Staatsschauspiel, Hanower / festiwal steirischer herbst, Graz; zaproszenie na berliński festiwal Theatertreffen
  • Simone Stephens „Reiher“ („Czaple”)
    2003, Staatsschauspiel, Stuttgart / Junges Theater, Bazylea
  • Tom Lanoye „Mamma Medea“
    2003, Staatsschauspiel, Hanower
  • William Szekspir „Romeo und Julia“ („Romeo i Julia”)
    2002, Theater Basel, Bazylea
  • Joanna Laurens „Die drei Vögel“ („Trzy ptaki”)
    2002, Staatsschauspiel, Hanower
  • Henrik Ibsen „John Gabriel Borkman“
    2001, Theater Basel, Bazylea; zaproszenie na berliński festiwal Theatertreffen
  • Sebastian Nübling  spektakl na motywach powieści Nanniego Balestriniego „I Furiosi“
    prapremiera 2001, Staatsschauspiel, Stuttgart / Theaterhaus, Stuttgart
  • Eda Mazya „Die Schaukel“ („Huśtawka”)
    2000, Junges Theater, Bazylea
  • Sarah Kane „Gier“ („Łaknąć“)
    2000, Theater Basel, Bazylea
  • Enda Walsh „Disco Pigs“
    1998, Junges Theater, Bazylea

After the Fall – Europa po 1989 roku

Projekt teatralny Goethe-Institut poświęcony następstwom upadku muru berlińskiego