Til o’rganishning psixologik rivojlanish jihatlari

Inson dunyoga kelmasidan burun tilga monand bo’ladi. Go’daklar intiutiv tarzda atrofdagi til ohangiga moslashadilar. Ularning ilk marotaba tovush birikmalarini takrorlashga harakat qilishlari kommunikativ hodisa hisoblanadi.

Taxminan 2 yoshdan boshlab bola tilni ongli ravishda qabul qila boshlaydi. Unda til va tafakkurning rivojlanishi birgalikda ro’y beradi. Bola - o’yin tarzida, hamma narsani o’zi bilan bog’lagan holda, biroq doimiy ijtimoiy interfaol munosabatda - dunyo to’g’risidagi tassavvurni o’zlashtirib boradi va bu jarayonda tilning tuzilish tartibini o’rganib oladi.

Bolaning kelgusida til jihatidan, kognitiv va emotsional rivojlanishi u yashaydigan ijtimoiy va madaniy muhitga hamda uning ehtiyojlari, qiziqishi va qobiliyatlariga mos tarzda jamiyatda individ sifatida qabul qilinishiga bog’liq.
Tavsiyalar:

Bolaning rivojlanish darajasiga qarab chet tillarini o’rganish jarayoniga doir quyidagi tavsiyalar beriladi:
  • Beg’uborlik va hozirjavoblik  xislatlari tufayli bolalarda hayratlanish qobiliyati kuchli bo’ladi, ular o’yin shaklidagi faolliklarni yoqtiradilar. Ulardagi odatda o’ta sinchkovlik, har narsani bilishga intilish, tadqiq etish ehtiyoji, ilm olishga shayligi hamda qabul qilish qobiliyatlaridan amaliy, o’yin va harakatli mashqlar vositasida dars o’tish va sinab ko’rish uchun foydalanish lozim.
  • Bolalar zamon va makon jihatidan bevosita reallikka yo’naltirilgan bo’ladilar. Ular o’rganilayotgan chet tili muhitida tushunarli bo’lgan impulslarga muhtoj bo’ladilar.
  • Tushunish uchun bolalarga aniq tasvirlangan ko’rgazmali qurollar kerak bo’ladi. Mavhum tushunchalarni esa ular ma'lum yoshdan boshlab qabul qila boshlaydilar. Shuning uchun, harakatli mashqlarga yo’naltirilgan o’quv imkoniyatlari va uslublari bolaning o’qishda yutuqlarga erishishi va unga qiziqishi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
  • Bolalar qisqa vaqtgina fikrlarini bir joyga jamlab tura oladilar; bolalardagi odatiy yaxshi eslab qolish qobiliyatini o’yinlar orqali ishga solish va uni yanada rivojlantirish lozim.
  • Bolalardagi samimiylik madaniyatlararo muloqotga doir mavzular bilan shug’ullanishga imkon beradi;

Erta yoshda xorijiy tillarni o’rganish

O’qituvchilar uchun material va ko‘rsatmalar