Bolaning huquqlari

Boshlang’ich maktablarda bola BMTning bolalar huquqlari to’g’risidagi konvensiyasiga muvofiq o’z huquqlari bilan tanishtirilishi lozim. Huquqiy ongi rivojlangan bolalar uchun ular yashayotgan ijtimoiy jamiyatda keng imkoniyatlar ochiladi. Asosiy huquqlardan hisoblanmish til o’rganish huquqi bu jarayonda ko’plab boshqa huquqlarning ibtidosi hisoblanadi. Kimki o’qish va yozishni bilsa va bularni bir yoki bir necha xorijiy tillarda bajara olsa, har tomonlama muloqot qilishni o’rganadi va o’zida qiyinchiliksiz ijtimoiy kompetentsiyani shakllantiradi.

Ta'lim olish va chet tillarini o’rganish huquqi o’zga madaniyatga nazar solish, xorijliklarni qiyinchiliksiz tushunish, qiziquvchanlik va bag’rikenglikni rivojlantirish, til bilimlari orqali ochiladigan yo’llardan yurish va shu yo’sinda o’z shaxsiyatini cheksiz rivojlantira olish imkoniyatini beradi.

Kichkina bolalar begona narsalar oldida qo’rquvni his etmaydilar va chet tili ohangini xolisona qarshi oladilar. Biroq, ular chet tilini bolalarga mos o’rgatish imkoniyati berilishini o’zlari talab qila olmaydilar.

Erta yoshda xorijiy tillarni o’rganish barcha bolalarga til bilan bog’lig quyidagi huquqlarni berishi lozim:
  • erta yoshda til bilimlarini imkon qadar keng ko’lamda egallash huquqi (imkoniyatlar tengligi asosida). U ona tili yoki kelib chiqish tili bo’yicha bilimlarni rivojlantirishni hamda erta yoshda chet tillarini o’rganish orqali bolaning til bilish imkoniyatlarini kengaytirishni qamrab oladi.
  • madaniyatlararo muloqotga doir mavzular kiritilgan o’quv materiallari asosida til o’rganish hamda madaniyatlararo muloqot yuritish imkoniyatiga ega bo’lish huquqi;
  • xorijiy tillarni o’rgatish orqali boladagi mavjud qobiliyatlarni maksimal darajada rivojlantirish huquqi. Bilimlarni o’zlashtirish uchun barcha sezgi organlari yordamida o’rganish ham shular jumlasiga kiradi;
  • mustaqil fikr yuritish va chet tili mashg’ulotlarida qarorlar qabul qilishda ishtirok etish huquqi;
  • til o’rganish jarayonida xato qilish va bu uchun jazolanmaslik huquqi;
  • kelib chiqish tili, dini yoki madaniyatidan qat'iy nazar tan olinish va boshqalar bilan teng munosabatga loyiq bo’lish huquqi.
Tavsiya :

Bola yoshiga mos huquqlardan amalda foydalana olishi uchun uning shaxsiyatini rivojlantirish maqsadida kichik yoshlilar uchun mo’ljallangan chet tili darslari ko’proq amaliy imkoniyatlar yaratilishi lozim. Bolalarni tinglash, ulardan talab qilish, o’z fikrini bildirish, savol berishga imkon yaratish va xatolarini mehribonlik va ehtiyotkorlik bilan tuzatish shular jumlasidandir.

Erta yoshda xorijiy tillarni o’rganish

O’qituvchilar uchun material va ko‘rsatmalar