Le rêve et l'ombre

Hoe kan er democratie bestaan als er midden in de samenleving antidemocratische tendensen zichtbaar worden?

Le rêve et l'ombre Graphic Design: Our Polite Society

Over het project

Postkoloniale perspectieven op democratie

Met het groeiende onbehagen over democratische instellingen is de vraag hoe democratie in de toekomst kan functioneren urgenter dan ooit. In 2026 en 2027 richt het Goethe-Institut Brussel zich op het esthetische en theoretische onderzoek van de huidige crisis van de democratie. Centraal staan postkoloniale perspectieven die de genealogieën van koloniale en imperiale machten in de stichtingsmythes van West-Europese democratieën op de voorgrond brengen en zo ruimte creëren voor narratieve correcties en nieuwe democratische verbeeldingen.

Het programma omvat een avond met David van Reybrouck in het Huis van de Europese Geschiedenis, een begeleidend programma in het kader van de tentoonstelling Département des Piègesvan curator Dr. Clémentine Deliss in het nieuwe KANAL Centre Pompidou in Brussel, en een samenwerking met het festival Africa Is/In the Future.

Highlights

Ein Abend mit David Van Reybrouck

PLANETARY THINKING

Das Goethe-Institut Brüssel und die Deutsche Botschaft in Brüssel laden herzlich zu einem Abend mit David Van Reybrouck ein. Unter dem Titel Planetary Thinking beleuchtet die Veranstaltung Perspektiven demokratischer Erneuerung in Zeiten planetarer Krisen. Das Programm umfasst ein Gespräch mit dem Soziologen Simon Schaupp sowie eine szenische Lesung nach David Van Reybroucks Roman Zink.

© David Van Reybrouck + Alex Vanhee © David Van Reybrouck + Alex Vanhee
Konzert

Guérison Sonore

Das Festival Africa is/in the Future beschäftigt sich mit künstlerischen Praxen, die Gemeinschaften thematisieren oder initiieren. Es zentriert insbesondere Widersprüche und Formen des Widerstands und beleuchtet Komplizenschaft als Strategie der Resilienz sowie die Komplexitäten, die damit verwoben sind. Im Kontext von Le Rêve et l'Ombre, möchten wir deutsche und belgische Stimmen der afrikanischen Diaspora zusammenbringen, um uns von alternativen Zukünften zu erzählen. Wir freuen uns dieses Jahr Musikerin und Klangdichterin Gugulethu Duma aka Dumama zu begrüßen.

©Badehaus ©Badehaus
E.N. Mirembe

Curatorial Residency

Das Goethe‑Institut Brüssel und MORPHO freuen sich, ihre Zusammenarbeit im Jahr 2026 mit einer internationalen Kuratorinnenresidenz zu eröffnen. Das Goethe‑Institut Brüssel unterstützt die Teilnahme einer Kurator*in, die für eine dreimonatige Residenz nach Antwerpen eingeladen wird. Die Residenz ist Teil eines thematischen Programms, das sich mit Kurator*innenpraxis in Zeiten demokratischer Krisen auseinandersetzt.
Hinweis: Die nachfolgende Seite ist ausschließlich auf Englisch verfügbar.

Photo: Miles Fischler Photo: Miles Fischler

Deelnemende kunstenaars en curatoren

Nicky Aerts is een Belgische journaliste en radiopresentatrice. Ze studeerde af als tolk Engels-Duits en ging nadien nog een acteursopleiding volgen aan de Kleine Academie in Brussel. In 1999 vond ze haar plek bij de VRT, als presentatrice van het cultuurmagazine De Kunstberg bij Radio 3 (nu Klara). Ze zou er nooit echt meer weggaan. Ook bij Radio 1 en de VRT-nieuwsdienst presenteerde ze programma’s. Ze vertrok in 2009 naar Berlijn voor 4 jaar en deed er nog eens 3 jaar Jeruzalem bij, van waaruit ze deels als VRT-correspondent werkte. In Berlijn leerde ze Russisch, in Jeruzalem Arabisch. Nadien keerde ze terug naar Klara om er samen met nethoofd Chantal Pattyn het cultuurprogramma Pompidou te presenteren.
Clémentine Deliss werkt op het snijvlak van hedendaagse kunst, curatorschap en kritische theorie. Ze is de oprichster en directrice van het Metabolic Museum-University, dat zowel online te vinden is op mm-u.online als fysiek aanwezig is in Berlijn en Brussel. Deliss is momenteel Curator at Large bij KANAL-Centre Pompidou in Brussel en gastdocent KANAL-Centre Pompidou aan de Académie royale des Beaux-Arts in Brussel. Tussen 2010 en 2015 leidde ze het Weltkulturen Museum in Frankfurt, waar ze een nieuw onderzoekslaboratorium oprichtte voor het herwaarderen van collecties in etnografische musea. Haar recente boek “Skin in the Game. Conversations on Risk and Contention” werd in 2023 gepubliceerd door Hatje Cantz in coproductie met het KW Institute for Contemporary Art Berlin.
Gugulethu Duma (alias Dumama) is een muzikante, componiste, klankdichteres en creatieve producer uit de Oost-Kaap van Zuid-Afrika, die momenteel in Berlijn woont en werkt. Het Goethe-Institut is verheugd de kunstenares al jarenlang en over de continenten heen in haar carrière te begeleiden, zowel via het Goethe Talents-beursprogramma voor opkomende kunstenaars als door uitnodigingen voor filmfestivals, muziekoptredens, een podcastproject en workshops. Haar werk werd voorgesteld bij de meest gerenommeerde Duitse en internationale instellingen, zoals SAVVY Contemporary, Gropius Bau, Humboldt Forum, Boiler Room x Total Refreshment Center, Zeits Mocaa, Oyoun Kultur NeuDenken, Berlin Xjazz, Berghain Kantine, Chimurenga, KONJO en bij vele andere gecureerde evenementen in Zuid-Afrika, Senegal, Berlijn en de VS.
Fábio Godinho studeerde toneel aan het Cours Florent in Parijs en theaterwetenschappen aan de Université Sorbonne Nouvelle. Tijdens zijn studie hield hij zich bezig met onderzoek naar spel en niet-spel in het Vlaamse theater. Sindsdien is hij actief op het gebied van theater, audiovisuele media en beeldende kunst. In 2022 richtte hij samen met zijn broer Marco Godinho en Keong-A Song de uitgeverij LUAR Éditions op, waarvan de naam in het Portugees ‘maanlicht’ betekent. Hij speelde mee als acteur in de productie ZINC van David Van Reybrouck en Dead Centre, die op 19 september 2026 in première ging in het Théâtre de Liège. Hij woont en werkt in Parijs en Luxemburg.
Cathy Min Jung is actrice, regisseur en theaterdirectrice. Ze studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel en aan de Webber Douglas Academy of Dramatic Arts in Londen. Ze trad op in verschillende vooraanstaande Belgische theaters en houdt zich in haar artistieke werk bezig met thema’s als identiteit, afkomst, adoptie en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Sinds 2020 is ze algemeen directeur en artistiek leidster van het Rideau de Bruxelles. Ze speelde mee als actrice in de productie ZINC van David Van Reybrouck en Dead Centre, die op 19 september 2026 in première ging in het Théâtre de Liège.
E.N. Mirembe is momenteel curator in residentie bij Morpho Antwerpen, een initiatief van het Goethe-Institut Brussel rond het thema cureren in tijden van democratische crisis. Hun praktijk richt zich op literaire en visuele culturen door een Black Studies‑lens. E.N. Mirembe heeft drie boeken geredigeerd en gepubliceerd, waaronder The Geography of Fixed Things: Eastern African Artists from the Arak Collection (2025). Zij cureerden “In Transit Under Another Sky” in het Herbert Art Gallery and Museum als onderdeel van de Coventry Biennial 2025, “Sonic Commons” (Nairobi, 2026), “The Geography of Fixed Things” (Shenzhen, 2025), “Njabala: An Elegy” (Kampala, 2024) en “at the limit of dream” (Brussel, 2023). Hun teksten verschenen in Camera Austria, Artforum, Contemporary And, Africa is a Country, African Arguments en andere publicaties.
Julie Mughunda is actrice en theatermaakster. Na haar opleiding tot actrice aan het RITCS in Brussel werkt ze in België en Nederland, onder meer als vaste gastartieste bij het muziektheatercollectief DIEHELEDING. Daarnaast levert ze een bijdrage aan teksten en muziek. In haar artistieke werk houdt ze zich bezig met persoonlijke verhoudingen tot intimiteit en afkomst. Ze speelde mee als actrice in de productie ZINC van David Van Reybrouck en Dead Centre, die op 19 september 2026 in première ging in het Théâtre de Liège.
Simon Schaupp is sociaal wetenschapper en doet onderzoek naar arbeid, ecologie en digitalisering. Momenteel is hij PBOFZAP Research Professor for Labour and Sustainability aan de KU Leuven. Bij het Institut für Sozialforschung in Frankfurt am Main leidt hij het project ‘Ökologischer Eigensinn’. Daarnaast is hij fellow van het Centre for Global Cooperation Research en partner van het Climate Adaptation Lab aan La Trobe University in Australië. Hij is lid van de redactieraad van het tijdschrift Work, Employment and Society. Zijn meest recente boek is Stoffwechselpolitik. Arbeit, Natur und die Zukunft des Planeten (Suhrkamp, 2024).
David Van Reybrouck is historicus en onderzoeker op het gebied van democratie. Met de ngo G1000 stimuleert hij burgerberaden in heel Europa en maakt hij participatieve democratie tastbaar.Zijn grondig gedocumenteerde boeken over Zuid-Afrika, Congo en Indonesië brengen gemarginaliseerde stemmen naar voren en verruimen onze kijk op democratie en koloniale geschiedenis.
Met zijn pleidooien voor nieuwe vormen van inspraak zet hij zich consequent in voor de vernieuwing van democratische processen. In 2025 ontving David Van Reybrouck de Goethemedaille. Zijn meest recente publicatie is De wereld en de aarde (De Bezige Bij, 2025).