Ecologische en sociale startups
Snel even de wereld redden

Stylish Soulbottles from Berlin are competing with the ubiquitous plastic water bottle.
Photo (detail): © Soulbottles

Steeds meer starters willen met hun bedrijf niet enkel geld verdienen, maar ook maatschappelijke en ecologische vooruitgang bereiken. Ook in Duitsland zijn sociale startups in opmars.

Het bewustzijn over de gevolgen van ons consumentengedrag is in Duitsland de voorbije jaren sterk gestegen. Steeds minder mensen kunnen het voor zichzelf nog verantwoorden dat hun volgende shoppingtrip de kinderarbeid in Bangladesh bevordert, de grootschalige veehouderij ondersteunt of het oerwoud in gevaar brengt. Terwijl sommigen bij deze wantoestanden gaan vloeken over kapitalisme en globalisering, vinden sociale startups een andere manier om hiermee om te gaan. Sociale ondernemers willen de mechanismen van de vrije markt gebruiken voor sociale en ecologische verbeteringen. Met andere woorden: wie de producten of diensten van zo’n bedrijf koopt, ondersteunt daarmee het algemeen belang of het milieu – en dankzij de vele sociale starters kan je dat in Duitsland ondertussen in bijna alle levensdomeinen. De volgende voorbeelden laten zien hoe veelzijdig het Duitse landschap van sociale ondernemers is.
 

City Tree: verticaal groen met wifi en zitgelegenheid

 

De ‘City Tree’ filtert evenveel schadelijke stoffen uit de lucht als 275 bomen. De ‘City Tree’ filtert evenveel schadelijke stoffen uit de lucht als 275 bomen. | Foto: © City Tree Je kan ze vandaag al voor bijna elk groter treinstation in Duitsland bewonderen, en ook in Noorwegen, Frankrijk, Macedonië en Hongkong zijn ze intussen beland: vier meter hoge, met speciale mos-culturen beplante muren die ‘City Tree’ genoemd worden. Deze reduceren in de binnensteden gezondheidsschadende stoffen zoals fijnstof, stikstofoxide en kooldioxide. Volgens het bedrijf Green City Solutions hebben ze dezelfde milieuprestatie als tot 275 bomen, maar nemen ze 99 procent minder oppervlakte in beslag. Om het mos te laten groeien en gedijen heeft de slimme scheidingsmuur een zonne-installatie en een slim watersysteem, dat geen buisaansluiting nodig heeft. Op die manier kan de City Tree eigenlijk overal opgesteld worden. Al naargelang de uitvoering kan de muur trouwens nog meer dan enkel lucht zuiveren. Op de plantendisplay kunnen teksten en beelden – voor bijvoorbeeld reclame – afgebeeld worden, en ook geïntegreerde zitbanken, wifispots en e-bikelaadstations zijn mogelijke extra’s.

Einhorn: condooms met stijl

Einhorn-condooms: de eerste veganistisch en eerlijk geproduceerde condooms Einhorn-condooms: de eerste veganistisch en eerlijk geproduceerde condooms | Foto: © einhorn Stijlvolle en zelfs duurzame condooms kopen: wie in Duitsland bij een drogist anticonceptie zoekt, vindt er sinds enige tijd ook mooie gekleurde zakjes met een eenhoorn erop. Daarin zitten de eerste veganistisch en eerlijk geproduceerde condooms, die niet alleen kunnen gemaakt worden zonder het uit koemelk gewonnen bindmiddel caseïne, maar ook onder eerlijke arbeidsomstandigheden. Om dat te bereiken zijn Waldemar Zeiler en Philip Siefer, de oprichters van einhorn condoms, gaan samenwerken met de Universiteit Hohenheim, die hen adviseert over de ecologische aanbouw van natuurrubber voor de productie van latex. Bovendien heeft het bedrijf zich ertoe geëngageerd om de helft van zijn winst te investeren in sociale en duurzame projecten. “Eigenlijk zijn condooms het perfecte lifestyleproduct: niet enkel sexy, maar pure seks”, aldus de bedrijfswebsite, “maar toch hebben ze bij de meeste gebruikers het sexappeal van hondenvoer.” Dat willen ze bij Einhorn met ondertussen 20 medewerkers veranderen: de Einhorn-condooms worden aangeboden in door designers ontworpen chipszakken – waardoor condooms kopen en gebruiken voor niemand nog pijnlijk hoeft te zijn.

MyMüsli: meng je eigen biomuesli

Bij MyMüsli kan je je eigen muesli samenstellen Bij MyMüsli kan je je eigen muesli samenstellen | Foto: © MyMüsli Duitsers houden van hun muesliontbijt – niet voor niets is ook het Engelse begrip ‘muesli’ afkomstig uit het Duits. Het verbaast dan ook niet dat het wereldwijd eerste aanbod voor een persoonlijke muesli uit Duitsland komt. Op de website van mymuesli.de kan je sinds 2007 je eigen muesli samenstellen uit een breed gamma aan bio-ingrediënten, die grotendeels rechtstreeks van regionale producenten gekocht worden. Het bedrijf heeft daarvoor speciaal een mueslimengmachine ontwikkeld, met meer dan 566 biljard mogelijke mueslicombinaties. Enkele al gemengde soorten zijn ondertussen te koop in grote supermarkten en cafés, en in bijna alle grote steden in Duitsland opende MyMüsli eigen winkels. MyMüsli werd opgericht door drie studenten uit Passau – Hubertus Bessau, Philipp Kraiss en Max Wittrock – die het project naast hun studies begonnen. Al in het startjaar 2007 ontving het project meerdere prijzen en in de daaropvolgende twee jaar breidden ze uit naar Zwitserland, Oostenrijk en Nederland. Vandaag telt MyMüsli meer dan 800 medewerkers. In 2013 kreeg de startup de ‘Deutsche Gründerpreis’. “De timing was voor ons perfect”, vertelt oprichter Max Wittrock. “Het was een markt die lang geen innovatie gekend had en wij waren op het juiste moment op de juiste plaats.” 

Soulbottles: luxe leidingwater

De stijlvolle Berlijnse Soulbottles doen de wijdverbreide plasticflessen concurrentie aan De stijlvolle Berlijnse Soulbottles doen de wijdverbreide plasticflessen concurrentie aan | Foto: © Soulbottles Een drinkfles uit glas - zó innovatief klinkt dat toch niet? Dat hangt ervan af: de stijlvolle Berlijnse Soulbottles doen de wijdverbreide plasticflessen concurrentie aan en worden ondertussen in heel Duitsland verdeeld. De clou is dat het design werd ontworpen door het publiek. In de designwedstrijden voor de Soulbottles kon iedereen met zijn ontwerpidee meedoen of meestemmen over de inzendingen. Maar voor de twee vroegere studenten Paul Kupfer en Georg Tarne die Soulbottles oprichtten, gaat het om meer dan de productie van milieuvriendelijke flessen – ze willen vooral het bewustzijn aanscherpen voor de gevolgen van onze drankconsumptie. Bijvoorbeeld door te stimuleren om meer leidingwater te drinken, dat in landen als Duitsland van hogere kwaliteit is dan gebotteld mineraalwater. “Wij willen met jullie samen vieren hoe heerlijk het is om op elk moment leidingwater te kunnen drinken, onafhankelijk van de grote mineraalwaterbedrijven”, schrijven ze op hun website. Ze waren zelf verrast door het succes van hun idee: “We waren echt overdonderd door de reacties. Als je bedenkt dat de hele actie eind 2011 als een hobby begon en we de eerste flessen nog in de ovens van onze universiteit in Wenen hebben gebrand, ging het toch wel razendsnel”, zegt Paul Kupfer.

Nebenan.de: burenhulp 2.0

Via de app nebenan.de kunnen buren met elkaar netwerken Via de app nebenan.de kunnen buren met elkaar netwerken | Foto: © nebenan.de Het begrip burenhulp kan verouderd klinken, maar is helemaal in: de anonimiteit in Duitse grootsteden is intussen zo groot dat je vaak je buren in je eigen appartementsgebouw nauwelijks kent. Terwijl het toch zoveel gemakkelijker zou zijn, als je elkaar af en toe eens uit de nood zou kunnen helpen. Dankzij de smartphone en de app nebenan.de gaat dat nu ook zonder dat je eerst aan de deur moet aanbellen om je voor te stellen. Wie zich bij de app registreert, komt automatisch in een gesloten groep terecht met andere bewoners van omliggende straten. Alleen wie hier ook echt woont, wordt opgenomen. De leden kunnen dan samen een straatfeest plannen of kinderopvang organiseren. De drie oprichters Till Behnke en Michael en Christian Vollmann willen met hun netwerkapp de sociale cohesie versterken. “Een goede verhouding met de buren wordt vandaag dikwijls erg stiefmoederlijk behandeld”, zegt Michael Vollmann, “terwijl het naast familie en vrienden evenals beroep en werkomgeving toch de derde belangrijkste sociale pijler is in ons leven. ”Ondertussen leest hij op nebenan.de elke dag mooie verhalen. “Totaal hartverwarmend is bijvoorbeeld dat buren voor elkaar bloemen op het kerkhof gaan begieten, zodat iedereen er niet elke dag naartoe moet.”