Snelle toegang:
Direct naar inhoud gaan (Alt 1)Direct naar secundaire navigatie gaan (Alt 3)Direct naar hoofdnavigatie gaan (Alt 2)

Gaming
Machiavelli’s erfgoed

In de ban van het strategiespel.
In de ban van het strategiespel. | Foto (fragment): © Adobe

Computerspellen met actuele politieke thema’s komen maar weinig voor. Dat betekent daarom niet dat de gamewereld apolitiek is.

Von Johannes Zeller

Monopoly of Risk – klassieke bordspellen vertegenwoordigen vaak de principes van het kapitalisme en het machiavellisme. Niet zo verwonderlijk, als je bedenkt dat er aan het eind van het gezellige spelletje altijd een winnaar en een verliezer wordt aangeduid. Maar hoe zit dat bij computerspellen? Brengen ze ook politieke overtuigingen of zelfs attitudes over?

Games die over politiek gaan, zonder partij te kiezen

Er zijn maar heel weinig computerspellen met een actuele politieke relevantie. En zelfs games waarin politieke processen een rol spelen hebben meestal een historisch uitgangspunt.

Het realtime strategiespel Crusader Kings 2 (CK2) toont bijvoorbeeld de complexe hiërarchieën van het middeleeuwse leenstelsel door de speler te laten deelnemen als heerser over een graafschap, hertogdom of koninkrijk in de geschiedenis van Eurazië en Afrika. Honderden culturen, religies en etnische groepen, maar ook tienduizenden koningshuizen strijden op een gigantisch grote kaart om hun plaats in de geschiedenis. CK2 hecht hierbij veel belang aan historische correctheid. Vooral interessant is dat de figuren in dit spel – in tegenstelling tot de meeste andere strategiespellen – een reden moeten hebben om de oorlog te verklaren. Als de gewenste tegenstander een ander geloof heeft, is dat makkelijk – de religieuze bekering van een gebied kan altijd als reden voor oorlog worden gebruikt. Bij tegenstanders met hetzelfde geloof daarentegen, kiest de speler beter voor diplomatie, intriges en een doordachte huwelijkspolitiek dan voor een invasie.

Hoewel games met hedendaagse politieke scenario's zeldzaam zijn, hebben twee ontwikkelteams de sprong gewaagd. Positech Games werkt momenteel aan het vierde deel van de Democracy-reeks, waarin spelers beslissen over het overheidsbudget en de wetgeving in een moderne democratie. Ze moeten daarbij vaak afwegen welke belangengroep ze het liefst op de tenen trappen. Bij het maken van de beslissingen moet voortdurend worden gekozen tussen wat nodig en wat populair is. Om in het spel te blijven, moeten de spelers immers niet alleen het overheidsbudget goed beheren, maar ook hun herverkiezing veiligstellen. Democracy leert op speelse wijze hoe politieke processen verlopen en versterkt het democratisch besef, zonder hierbij politieke kleur te bekennen.

Jujubee ontwikkelde met Realpolitiks een complex machiavellistisch en economisch oorlogsspel dat het concept van Crusader Kings 2 in het heden brengt. In tegenstelling tot Democracy gaat het hier om internationale politieke processen, die gepaard gaan met meer gewelddadigheid. Het spel is immers gebaseerd op het principe van verovering en het ultieme doel is wereldheerschappij. Toch is Realpolitiks met zes van de tien sterren op het gamingplatform Steam en een rating van 52 procent op het recensieplatform Metacritic niet per se een favoriet van de gamecritici.

Wanneer het dan toch politiek geladen wordt

Dat er bijna geen games zijn die de politieke actualiteit weerspiegelen, wil daarom niet zeggen dat de gamescene apolitiek is. Telkens weer lokken games politieke debatten uit.

Een voorbeeld hiervan is het computerspel Far Cry 5 van de ontwikkelaar Ubisoft, waarover in 2017 op online forums hevige discussies werden gevoerd. Bij Far Cry 5 kruipen de spelers in de huid van politieagenten om op het Amerikaanse platteland de strijd aan te gaan tegen een racistische, gewapende sekte van fanatieke christelijke patriotten die in de wereldondergang geloven. De gamingpers verwelkomde het concept van het spel als een satirische knipoog naar de politieke gebeurtenissen in Amerika ten tijde van het Trump-tijdperk. Sommige extreemrechtsen in de VS riepen echter op tot een ​​boycot omdat in het spel gevochten wordt tegen blanke Amerikanen.

Beursstand Ubisoft op de Gamescom-beurs in Keulen Beursstand Ubisoft op de Gamescom-beurs in Keulen | Foto: © picture alliance/imageBROKER Ontwikkelaar Ubisoft ontkent met het spel een politieke positie te willen vertegenwoordigen en maakt duidelijk dat het idee voor de plot al in 2014 werd bedacht – het zou niettemin kunnen dat enkele echte inspiratiebronnen nog bij de ontwikkeling van het spel zijn binnengeslopen. Voor The Division 2, dat in het voorjaar van 2019 verschijnt en waarbij de spelers in het Washington D.C. van de nabije toekomst het opnemen tegen een corrupte, autoritaire regering, heeft Ubisoft een gelijkaardige verklaring: elke verwijzing naar de realiteit is onbedoeld.

Maar of het nu zo bedoeld was door Ubisoft of niet: een discussie over politieke attitudes in de VS en de boodschap van Far Cry 5 is al lang in volle gang. 

Top