НЯМЕЦКАЯ МОВА ДЛЯ ПАЧАТКОЎЦАЎ І ТЫХ, ХТО ПРАЦЯГВАЕ ЯЕ ВЫВУЧЭННЕ

Матэрялы Дыгітальнага дзіцячага ўніверсітэту могуць быць выкарыстаны ў навучальным працэсе ў школе ў розных кантэкстах і сферах. Працаваць з асобнымі лекцыямі можна на занятках з падобнай тэмай, альбо ў залежнасці ад зацікаўленняў вучняў ў пазакласнай працы, альбо ў звязку з іншымі прадметамі.
 
Настаўнікам, якія хацелі б працаваць з матэрыяламі нямецкага Дыгітальнага дзіцячага ўніверсітэта альбо на занятках, альбо па-за імі, прапануюцца метадычныя распрацоўкі.

Асобныя лекцыі Дыгітальнага дзіцячага ўніверсітэта могуць выкарыстоўвацца ў якасці складовых частак заняткаў нямецкай мовы як замежнай. Мэтай з’яўляецца вывучэнне мовы ў межах тэматычна арыентаваных заняткаў нямецкай мовы. Настаўнік нямецкай мовы (верагодна, разам з іншым настаўнікам-прадметнікам) мае магчымасць інтэграваць тэму лекцыі ў свае заняткі, пашырыць ці паглыбіць яе.
 
Для настаўнікаў нямецкай мовы, якія б хацелі выкарыстоўваць матэрыялы Дыгітальнага дзіцячага ўніверсітэту на сваіх занятках, прапануюцца метадычныя матэрыялы з практычнымі ўказаннямі і працоўнымі аркушамі.
Асобныя лекцыі могуць быць інтэграваны ў CLIL-заняткі ў якасці дапаможнага матэрыялу. Мэтай гэтага з’яўляецца набыццё ведаў з пэўных навук з дапамогай мовы. Заняткі нямецкай мовы могуць выступаць пры гэтым у якасці моўнай падрыхтоўкі да CLIL-заняткаў.
 
Настаўнікі могуць праводзіць звычайную працу ў межах заняткаў, а таксама выходзіць за межы навучальнага плана. Існуе магчымасць выкарыстоўваць матэрыялы ў межах міжпрадметных праектаў. У падобных выпадках настаўнікам нямецкай мовы належыць працаваць супольна з іншымі настаўнікамі-прадметнікамі.
 
Зацікаўленыя настаўнікі могуць атрымаць метадычныя матэрыялы і для гэтага абсягу дзейнасці.

Куфар «Kinderuni» ўяўляе сабой куфар, з дапамогай якога можна правесці захапляльныя эксперыменты, які запрашае да практычнага азнаямлення з навукай і нямецкай мовай. Маючы шматлікія матэрыялы і прадметы для азнаямлення, ён перадусім прыцягвае да сябе юных выпрабавальнікаў, але таксама прыдатны і для гульняў у коле сям’і. Будучы мабільнай лабараторыяй, куфар уключае ў сябе матэрыялы ўсіх трох факультэтаў. Метадычны дапаможнік дазваляе школам самастойна праводзіць паказы як для малых групаў, так і для цэлага класу (класаў).
 
Kinderuni ў куфры быў распрацаваны Інстытутам імя Гётэ і яго партнёрамі з сферы адукацыі для мабільнага выкарыстання. З дапамогай Kinderuni ў куфры ўстановы адукацыі могуць перанесці Kinderuni да сябе.
У апошні час CLIL (Content and Language Integrated Learning) набывае ўсё большае значэнне ў сферы вывучэння замежных моў. Многія навучальныя ўстановы Сярэдняй і Заходняй Еўропы пазнаёміліся з гэтым спосабам вывучэння замежных моў і ўвялі яго ў сябе.
 
Пры гэтым вырашальную ролю адыгрываюць тры аргументы: па-першае, эмпірычна-эксперыментальны падыход у многіх прадметах, асабліва гэта тычыцца прыродазнаўчых. Ён мае вялікае значэнне ў працэсе засвойвання замежных моў і вядзе да аналагавых вучэбных метадаў. Па-другое, гэта вывучэнне іншай мовы ў аўтэнтычным кантэксце: матэрыял адразу можна выкарыстоўваць. І, па-трэцяе, гэта магчымасць замацаваць маўленчую дзейнасць з улікам канкрэтных і зразумелых рэчаў і працэсаў.
 
Акрамя таго, CLIL не толькі павышае шанцы на поспех у вывучэнні замежных моў, але і агулам развівае камунікатыўныя дыскурсныя навыкі навучэнцаў. Гэта ўяўляе сабой адну з найістотнейшых кваліфікацый, неабходных як для паспяховага пачатку прафесійнага жыцця, так і для далейшай кар’еры.
 
Увод CLIL-заняткаў спачатку не патрабуе новага вучэбнага плану. Невялікія праектныя модулі, якія выкарыстоўваюцца ў межах прадметных заняткаў, могуць паслужыць добрым стартам.
 
10 тэзаў па тэме CLIL падкрэсліваюць гэта.
  1. Двухмоўныя заняткі з’яўляюцца новым школьным прадметам, бо паядноўваюцца адзін з адным (наяўныя) элементы і праз гэта ўтвараецца новы спосаб перадачы і здабыцця ведаў і навыкаў.
  2. Дзякуючы комплексным патрабаванням двухмоўныя заняткі ствараюць новыя метадычныя падыходы: арыентацыю на дзеянне, засяроджанне на навучэнцы і яго аўтаномію.
  3. Падчас двухмоўных заняткаў вывучэнне прадметаў адбываецца на мове і з мовай у пэўным стане. Такім чынам паўстае наступны цыкл: «успрыняццё мовы, назіранне за ёй, выпрабаванне, карыстанне, стварэнне і паўстанне свядомасці». Ён паўтараецца як у малым, так і ў вялікім маштабе.
  4. Традыцыйныя заняткі па вывучэнні замежнай мовы маюць вынікам паўстанне паўсядзённых моўных навыкаў (basic interpersonal communication skills BICS), у той час, калі двухмоўныя заняткі прыводзяць да моўнай здольнасці, у выніку якой форму мовы прымаюць складаныя працэсы мыслення (cognitive academic language proficiency CALP). Акрамя таго, адбываецца развіццё дыскурсіўнай здольнасці, якая стасуецца са зместам. Такім чынам двухмоўнае навучанне мае на мэце развіццё ключавых кампетэнцый.
  5. Для прадметаў, якія выкладаюцца на двух мовах, не фармулююцца два віды мэтаў. Заняткі маюць прыярытэт і вызначаюць навучальныя мэты.
  6. Прыродазнаўчыя прадметы – матэматыка, інфарматыка і тэхніка падыходзяць для двухмоўных заняткаў асаблівым чынам – бо па-першае, абодвум – і іншаму прадмету, і мове ўласцівы эмпірычна-эксперыментальны падыход, які вядзе да традыцыйных навучальных метадаў. Па-другое, іншая мова вывучаецца ў аўтэнтычным кантэксце і навучальны змест адразу можна выкарыстоўваць. Па-трэцяе маўленчая дзейнасць з высокай доляй пэўнасці можа быць прывязана да канкрэтных рэчаў і працэсаў, якія можна апісаць.
  7. Двухмоўныя заняткі патрабуюць кааператыўных формаў супрацоўніцтва. Такім чынам яны асаблівым чынам прызначаны для праектнай працы.
  8. Двухмоўнае навучанне не павінна быць абмежавана толькі фармальна-інстытуцыйнымі формамі, яго належыць выкарыстоўваць таксама і ў пазашкольнай працы, напрыклад, у міжпрадметных праектах.
  9. Двухмоўнае навучанне можа «адбывацца» ў розных формах: пачынаючы ад малых праектных модуляў па аднаму прадмету, якія грунтуюцца на тэмах і доўжацца шмат тыдняў, тэматычных цыклаў міжпрадметнага характару, якія арыентаваныя на навучальную мэту і доўжацца паўгады альбо год і сканчаючы ўключэннем у вучэбныя планы, а значыць пастаяннай інтэграцыяй у навучанне, на працягу многіх гадоў.
  10. Двухмоўнае навучанне можа быць пачатае ў дзіцячым садку альбо ў групах падрыхтоўкі да школы – зразумела ў гульнявых формах –  прадоўжанае ў пачатковай школе, а потым дасягнуць свайго поўнага развіцця і росквіту ў сярэдняй пры выкарыстанні ўсяго патэнцыялу развіцця.
Падрабязней: www.goethe.de/clil
  • Kinder nehmen an den Experementierworkshops der Kinderuni teil © Goethe-Institut Moskau / Artyom Golochapov
  • Kinder nehmen an den Experementierworkshops der Kinderuni teil Artyom Golochapov / © Goethe-Institut Moskau
  • Учителям объясняется методика CLIL Ася Финн / © Goethe-Institut Moskau

Кантакт

Олаф Бальбрынкер
В. а. дырэктара Інстытута імя Гётэ ў Мінску
Кіраўнік аддзела культурных праграмм
Кіраўнік аддзела нямецкай мовы
Інстытут імя Гётэ ў Мінску
olaf.bollbrinker@minsk.goethe.org

Аляксандр Назарчук
Кіраўнік інфармацыйна-бібліятэчнага аддзела
Інстытут імя Гётэ ў Мінску
Alexander.Nasartschuk@Minsk.goethe.org

Нэлі Галянішчава-Кутузава
Каардынатар аддзела супрацоўніцтва ў галіне адукацыйных праграм
Інстытут імя Гётэ ў Мінску
nelly.golenischtschewa-kutusowa@Minsk.goethe.org
 

Дасылайце Вашы пытанні на адрас:
kinderuni@goethe.de

ПАРТНЁРЫ ПРАЕКТА

WDR-Logo      Deutsche Welle

САЦЫЯЛЬНЫЯ СЕТКІ

Болей ...