Razgovor o knjizi „One Day You Will Miss Me“
Učestvuje: Julija Gajzbaher, umetnica
Moderator: dr Selman Trtovac, upravnik biblioteke Goethe-Instituta u Beogradu
Od 2017. do 2019. godine Julija Gajzbaher je u svojoj kros-medijalnoj seriji radova pod nazivom One Day You Will Miss Me dokumentovala i analizirala urbane procese transformacije u Beogradu, prouzrokovane kapitalnim građevinskim projektom Beograd na vodi. Ove fotografije čine jezgro njenog prostornog inventara i socio-kulturnih istraživanja.
Osim fotografskog uvida u rad Julije Gajzbaher, istoimena publikacija obuhvata pet tekstova na nemačkom i engleskom jeziku. Elke Krasni, profesorka na Akademiji likovnih umetnosti u Beču, kustoskinja i teoretičarka umetnosti, Barbi Marković, spisateljica, Dubravka Sekulić, beogradska arhitektica, koja predaje na Royal College of Art u Londonu, Jovana Timotijević, društvenopolitička aktivistkinja iz Beograda, Iva Čukić, urbanistkinja i aktivistkinja, i Rajnhard Braun, umetnički rukovodilac udruženja Camera Austria i izdavač časopisa Camera Austria International, nude nam širok spektar perspektiva na delo Julije Gajzbaher. Slikovne sekvence koncipirao je renomirani meksički fotograf Alehandro Kartagena.
Razgovor sa Julijom Gajzbaher realizuje se u saradnji sa Austrijskim kulturnim forumom.
Promene su imanentna karakteristika naseljenog, urbanog prostora. Dok su gradske strukture centralnih istorijskih četvrti rasle organski, razvojni građevniski projekti poput Beograda na vodi remete ravnotežu. Finansiran od strane međunarodne investitorske grupe Eagle Hills, ovaj projekat se ubraja u najveće građevinske poduhvate u Evropi, a još od 2015. godine trajno transformiše gradski pejzaž Beograda. Staklene i čelične građevine velikog formata u oštrom su kontrastu sa gradom koji je rastao kroz istoriju. Ovaj građevinski projekat dominantno utiče na svakodnevicu Beograda i sa urbanističkog i sa ekonomskog, ali i sa vizuelnog aspekta. Otuda proizilaze ne samo arhitektonska izobličenja, već i socio-ekonomske tenzije.
Julija Gajzbaher se u ovom projektu bavila neprekidnim vizuelnim dokumentovanjem i analizom Beograda na vodi – za umetnicu ovo je pravi primer brojnih preokreta kojima svedočimo. U svoje urbane portrete Gajzbaher je iznova uključivala preinačavanje gradske strukture Beograda, kao i građevinske promene u njemu i na taj način stvorila arhiv Beograda koji se polagano menja.
Serija crno-belih i fotografija u boji koja je iz toga nastala u središte stavlja istorijski pejzaž Beograda. Betonski skeleti prvih tornjeva stambenih zgrada Beograda na vodi postali su simbol koji se nazire izdaleka. Iako nikad nisu u fokusu kamere, zbog svoje dimenzije i materijalnosti stalno su prisutni poput stranog tela.
Istovremeno, Julija Gajzbaher se za korak približila ovom građevinskom projektu i njegovom uticaju na svakodnevicu stanovnica i stanovnika Beograda. Iz ove perspektive fokusirala se na diskrepancu između životne realnosti mnogih Beograđanki i Beograđana i motiva visokog sjaja, reklamnih i marketinških strategija stanova u izgradnji. Opažanja Julije Gajzbaher mogu se čitati i kao vizuelne metafore političkih raspleta i urbanih procesa transformacije u globalnom kontekstu.
Ana Reš
© Theresa Wey
Julija Gajzbaher, rođ. 1983. u Grambahu kod Graca (Austrija), živi u Beču kao slobodna umetnica i fotografkinja. Studirala je istoriju umetnosti na Univerzitetu Karl Francens u Gracu, vajarstvo/trodimenzionalno oblikovanje na Fakultetu likovnih umetnosti u Drezdenu i na Fakultetu Sint Lukas / LUCA School of Arts u Briselu. Julija Gajzbaher je dobitnica državne stipendije za fotografiju, koju dodeljuje kabinet saveznog kancelara Austrije (2020), nagrade pokrajine Štajerske za savremenu likovnu umetnost (2019), priznanja Erste banke MehrWERT za umetnost (2018.) i nagrade grada Graca za fotografiju (2016). Povrh toga nominovana je za stipendiju koju dodeljuje Umetnička zbirka banke DZ. Delove serijala One Day You Will Miss Me umetnica je predstavila u Goethe-Institutu u Beogradu, u Akademiji u Gracu i galeriji MUSA u Beču. Njeni radovi trenutno su prikazani na tri izložbe: u Kunsthaus u Gracu, Fotohof u Salcburgu (onlajn) i u Mobilnom paviljonu galerije Štajermarkšau.
Nazad
