18.05.2023. - otvaranje izložbe
16.06.2023. u 12:00 časova - predavanja
Petera Kahole Šmala - Razlike u ulozi muzeja od osamdesetih do danas
Direktor Nemačkog muzeja arhitekture (DAM) Peter Kahola Šmal održaće predavanje koje promišlja i aktualizuje koncept izložbe „Nove muzejske zgrade u Saveznoj Republici Nemačkoj“ iz 1985 godine. Šta je danas sa muzejima koji su onomad bili definisani kao značajni, koji novi muzeji su u međuvremenu privukli pažnju? O kojim konceptima muzeja se danas diskutuje kao o novim muzejskim zgradama?
Slavica Stamatović Vučković: NOVI MUZEJ - san ili java
Kriza i rat na Kosovu 1998.-1999. godine, doveli su do nove izolacije Savezne Republike Jugoslavije, zemlje koja je tek počela da se oporavlja od sankcija koje im je međunarodna zajednica uvela 1992-1995. Sa izolacijom dolazi do prekidanja odnosa sa inostranstvom na svim nivoima, pa i na nivou kulture. Tih godina je u Crnu Goru, u saradnji sa Goethe-Institutom, stigla putujuća izložba „Nove muzejske zgrade u Saveznoj Republici Njemačkoj“. Izložba, koja je na svom putovanju bila u Brazilu (Belo Horizonte) i Indoneziji (Bandung), našla se i na Cetinju, u Narodnom muzeju Crne Gore. Uslijed ratnih dešavanja i specifične situacije, izložba nikad nije organizovana, a materijal je ostao u prostorijama muzeja.
Izložba je rađena na osnovu knjige „Nove muzejske zgrade u Saveznoj Republici Njemačkoj“ (Neue Museumsbauten in der Bundesrepublik Deutchland) autora Hajndriha Kloca (Heinrich Klotz) i Valtrauda Krasea (Waltraud Krase). Izložba se sastoji od 31 umjetničke fotografije (kako crno-bijelih tako i u boji) i 4 makete muzejskih zgrada. Postavka je koncipirana tako da prikaže 12 muzejskih zgrada i to: Nova pinakoteka u Minhenu (Neue Pinakothek Munchen), Hala umjetnosti u Bilefeldu (Kunsthalle Bielefeld), Dijecezanski muzej u Paderborn (Diozesanmuseum Paderborn), Valraf – Riharc – Muzej / Muzej Ludvig u Kelnu (Wallraf – Richartz – Museum / Museum Ludwih, Koln), Njemački muzej arhitekture u Frankfurtu na Majni (Deutsches Architekturmuseum Frankfurt am Main), Istorijski muzej „Am Hohen Ufer“ u Hanoveru (Historiches Museum Am Hohen Ufer Hannover), Nova državna galerija u Štutgartu (Neue Staatsgalerie Stuttgart), Muzej za umjetnički zanat u Frankfurtu na Majni (Museum fur Kunsthandwerk Frankfurt am Main), Umjetnička zbirka Sjeverne Rajne – Vestfalije u Dizeldorfu (Kunstsammlung Nordrhein – Westfalen Duseldorf), Gradski muzej Abtajberg u Menhengladbahu (Stadtisches Museum Abteiberg Monchengladbach), kao i dvije institucije u Berlinu: Nova nacionalna galerija (Neue Nationalgalerie) i Bauhaus arhiv (Bauhaus Archiv). Sve građevine nalaze se u nekadašnjoj Zapadnoj Njemačkoj, uključujući i dvije institucije u Berlinu, koje su izgrađene u tadašnjem Zapadnom Berlinu. Najatraktivniji dio izložbe svakako su četiri makete na kojima su prikazani Njemački muzej arhitekture, Nova državna galerija, Gradski muzej Abtajberg i zgada Umjetničke zbirke Sjeverne Rajne – Vestfalije. Makete će na najbolji način prikazati dostignuća njemačke arhitekture u ovom periodu i to mnogo bolje nego što to može da uradi fotografija.
Poslijeratnja obnova SR Njemačke akcenat je stavila na obnovi i izgradnji crkava i pozorišta, a ovaj trend je trajao do 60-tih godina XX vijeka. Tokom 60-tih počinje više pažnje da se posvećuje muzejima. Tako su sve muzejske građevine koje su prikazane na izložbi projektovane i izgrađene u periodu između 60-tih i 80-tih godina XX vijeka, kada je, po autorima knjige Nove muzejske zgrade, izgradnja muzeja doživjela zenit. Smatraju da je projektovanje i izgradnja muzejskih zgrada arhitektama dozvoljavala više kreativne slobode i korišćenja mašte nego što je to bilo prilikom projektovanja pozorišta, a pogotovo crkava. Idejna rješenja za muzejske zgrade izrađivala su neka od vodećih arhitektonskih imena toga vremena. Najzastupljeniji su Njemci i to: Godfrid Bem (Gottfried Böhm), Aleksandar fon Blanka (Alexander von Branca), Peter Busman (Peter Busmann), Godfrid Haberer (Godfrid Haberer), Osvald Matijas Ungers (Oswald Mathias Ungers), Dieter Esterlen (Dieter Oesterlen), Ludvig Miz van der Roe (Ludwig Mies Der Rohe), Valter Gropius (Walter Gropius), Hans Bandel (Hans Bandel). Osim njih, tu su i Danci Hans Dising (Hans Dissing) i Oto Vajtling (Otto Weitling), Austrijanac Hans Holajn (Hans Hollein), Britanci Džejms Sterling (James Stirling) i Majkl Vilford (Michael Wilford), kao i Amerikanci Filip Džonson (Philip Jonson) i Ričard Majer (Richard Meier). Zahvaljujućim ovim arhitektama i njihovim inovacijama, muzejske zgrade u SR Njemačkoj odišu originalnim arhitektonskim rješenjima, a upravo su tu originalnost uspješno dočarale fotografije i makete sa putujuće izložbe.
Nakon decenija kašnjenja, izložba će konačno biti otvorena na Cetinju 18. maja 2023. godine u Biljardi – Mermerna soba, u sklopu manifestacije Dan i noć muzeja. Izložba će biti otvorena za javnost do 18. juna 2023. godine, nakon čega će ona, poslije toliko vremena, biti vraćena. Kustos izložbe je Filip Kuzman.
Nazad
