Γρήγορη πρόσβαση:

Απευθείας μετάβαση στο περιεχόμενο (Alt 1) Απευθείας μετάβαση στην κύρια πλοήγηση (Alt 2)

Συνέντευξη
Δρ. Gabriele Gauler, Διευθύντρια Ινστιτούτου

Η διευθύντρια του Ινστιτούτου, Δρ Gabriele Gauler, στέκεται στον κήπο του Ινστιτούτου Γκαίτε Λευκωσίας και χαμογελάει στην κάμερα. Φοράει μια μπλε και άσπρη μπλούζα. Τα καταπράσινα δέντρα και φυτά καθώς και το μικρό σιντριβάνι του ινστιτούτου πλαισιώνουν τη φωτογραφία στο βάθος.
© Goethe-Institut/Marie Lena Groenewald

Την 1η Φεβρουαρίου 2022, η Δρ Gabriele Gauler ανέλαβε καθήκοντα διευθύντριας του Ινστιτούτου Γκαίτε Κύπρου. Η κυρία Gauler γεννήθηκε στο Κάσελ και σπούδασε σινολογία, ιαπωνική και γερμανική φιλολογία στο Würzburg και στην Ταϊπέι (Ταϊβάν). Από το 1991 κατείχε διάφορες θέσεις στο Ινστιτούτο Γκαίτε στο Μόναχο, τη Βρέμη, το Πεκίνο, τη Βουδαπέστη, το Χονγκ Κονγκ και το Βερολίνο. Σε αυτή τη συνέντευξη, μιλάει για τις ιδιαιτερότητες της Κύπρου ως τοποθεσίας, τις επιπτώσεις της πανδημίας, τους στόχους για το εγγύς μέλλον, καθώς και για τις προσωπικές της συναντήσεις και ανταλλαγές στην Κύπρο.

Ποια είναι η ιδιαιτερότητα της δουλειάς που γίνεται στην Κύπρο αναφορικά με τον Γερμανικό πολιτισμό και τη γλώσσα;

Για περισσότερο από 60 χρόνια, το Ινστιτούτο εδώ στην Κύπρο συμβάλλει στην εκπαίδευση ανθρώπων όσον αφορά τη γερμανική γλώσσα και τον πολιτισμό, και παρέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τη Γερμανία. Αυτό και μόνο είναι άξιο αναφοράς, καθώς 60 χρόνια είναι πραγματικά πολύς καιρός. Εξίσου ιδιαίτερη είναι η μακροχρόνια συνεργασία με εταίρους από το νότιο, αλλά και από το βόρειο τμήμα της Κύπρου. Επιπλέον, με τα μαθήματα γερμανικής γλώσσας προσεγγίζουμε μια μεγάλη ομάδα-στόχο όλων των ηλικιών: παιδιά, νέους και ενήλικες, των οποίων η μητρική γλώσσα είναι η ελληνική ή η τουρκική, ή που είναι δίγλωσσοι. Αυτό επίσης είναι κάτι που κάνει τη δουλειά μας στην Κύπρο τόσο ιδιαίτερη.

Το πιο αξιόλογο για ένα άτομο που επισκέπτεται το ινστιτούτο μας είναι, φυσικά, το γεγονός ότι βρισκόμαστε στην Πράσινη Γραμμή. Το ινστιτούτο βρίσκεται μεταξύ του ελληνοκυπριακού σημείου διέλευσης και του τουρκοκυπριακού. Βρισκόμαστε δίπλα από το Λήδρα Πάλας, το οποίο είναι ένα κτίριο σμιλευμένο από την ιστορία και που όλοι εδώ στην Κύπρο γνωρίζουν.

Υπάρχουν οποιεσδήποτε ομοιότητες μεταξύ της Λευκωσίας και του Βερολίνου όπου εργαζόσασταν προηγουμένως;

Η Λευκωσία είναι η τελευταία διχοτομημένη πρωτεύουσα στην Ευρώπη. Το Βερολίνο ήταν και αυτό μια διαιρεμένη πόλη. Και οι δύο πόλεις έχουν κοινή αυτή την εμπειρία της διχοτόμησης. Ευτυχώς, η διχοτόμηση στο Βερολίνο επιλύθηκε το 1989. Εδώ, το νησί είναι μοιρασμένο από το 1974 και η ίδια η πόλη της Λευκωσίας από το 1963. Φυσικά, αυτό επηρεάζει τους ανθρώπους, τη χώρα και τη νοοτροπία. Μπορούν επομένως να γίνουν παραλληλισμοί, αν και οι ιστορικές καταβολές είναι τελείως διαφορετικές και οι καταστάσεις, φυσικά, δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες.

Οι συνθήκες είναι επίσης διαφορετικές. Το Βερολίνο έχει πληθυσμό 3,7 εκατομμύρια κατοίκους. Είναι μια κοσμοπολίτικη πόλη, ενώ η Λευκωσία είναι πολύ μικρότερη. Εδώ έχω συνειδητοποιήσει ότι μπορείς να γνωρίσεις πολλούς ανθρώπους πολύ γρήγορα, με τους οποίους μπορείς να έχεις κοινές γνωριμίες. Υπό αυτή την έννοια η Λευκωσία είναι ένα εντελώς διαφορετικό μέρος.

© Goethe-Institut Zypern

Τι σημαίνει για εσάς άνοιγμα στο πλαίσιο της πανδημίας που αντιμετωπίζουμε;

Η πανδημία είχε τεράστιο αντίκτυπο σε όλο τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, κάτι που επηρέασε επίσης το έργο των Ινστιτούτων Γκαίτε παγκοσμίως. Έζησα την έναρξη της πανδημίας στο Βερολίνο, όπου μας επηρέασε το lockdown. Το ινστιτούτο χρειάστηκε να παραμείνει κλειστό για μερικούς μήνες και οι εργαζόμενοι έπρεπε να τεθούν σε μερική απασχόληση, κάτι που είχε αρνητικές συνέπειες για τους συναδέλφους μου κι εμένα. Κι εδώ στην Κύπρο, εξακολουθώ φυσικά να νιώθω τις αλλαγές, ακόμη και στον τρίτο χρόνο της πανδημίας. Για όλα τα Ινστιτούτα Γκαίτε παγκοσμίως, αλλά και για το Ινστιτούτο Γκαίτε στη Λευκωσία, ήταν σημαντικό να συνεχίσουμε να προσφέρουμε το υπάρχον πρόγραμμα στο κοινό, δηλαδή να είναι προσβάσιμο ψηφιακά. Αυτό επηρέασε ιδιαίτερα τα μαθήματα γερμανικής γλώσσας. Λόγω των επίσημων κανονισμών και των κανόνων κοινωνικής αποστασιοποίησης, δεν ήταν δυνατό να διεξαχθούν εξετάσεις στο Ινστιτούτο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όμως, όπως πολλά ινστιτούτα στον κόσμο, οι δάσκαλοι στο Ινστιτούτο Γκαίτε προσαρμόστηκαν πολύ γρήγορα, και απέκτησαν γνώσεις στον τομέα της διαδικτυακής μάθησης και διδασκαλίας. Εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε τα διαδικτυακά μέσα, καθώς υπάρχουν άτομα που παρακολουθούν τα μαθήματα γερμανικής γλώσσας που προσφέρουμε μέσω διαδικτύου. Ωστόσο, υπάρχουν και άτομα που επέστρεψαν στο ινστιτούτο για μαθήματα δια ζώσης, κάτι που, όπως θα περίμενε κανείς, μας ευχαριστεί ιδιαίτερα.

Η Κύπρος βρίσκεται στην Ασία ή στην Ευρώπη;

Αυτή είναι μια καλή ερώτηση. Από πολιτικής άποψης, είμαστε φυσικά στην Ευρώπη. Άλλωστε, η Κύπρος είναι Κράτος Μέλος της ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια. Η Γερμανία είναι λίγο περισσότερο από τρεις ώρες μακριά αεροπορικώς. Τα αγγλικά είναι μια από τις επίσημες γλώσσες στην Κύπρο και πολλοί άνθρωποι εδώ τα μιλούν εξαιρετικά καλά. Αυτό είναι ένδειξη μιας ισχυρής εγγύτητας με την Ευρώπη. Αλλά όταν πρόκειται για τα αισθήματα των ανθρώπων, τη μουσική, τις μυρωδιές στην πόλη και τη ζέστη, μπορεί φυσικά κανείς να αντιληφθεί ότι το νησί βρίσκεται πολύ κοντά στη Μέση Ανατολή και τη Θάλασσα του Λεβάντε. Ιστορικά, υπήρξαν πολύ έντονες πολιτιστικές επιρροές. Αυτοί οι παράγοντες είναι συναρπαστικοί και εμπλουτίζουν τη δουλειά μας.

Τι να αναμένει κάποιος που επισκέπτεται το Ινστιτούτο Γκαίτε Κύπρου;

Καταρχάς, οι επισκέπτες μπορούν να δουν την ίδια την τοποθεσία του ινστιτούτου, το οποίο βρίσκεται στην Πράσινη Γραμμή, στη μέση του διχοτομημένου νησιού. Στο ινστιτούτο, οι επισκέπτες μπορούν έτσι να γνωρίσουν ανθρώπους από το νότιο και το βόρειο τμήμα της Κύπρου. Το ότι μπορούν να έρχονται σε πολιτιστικές εκδηλώσεις και εγκαίνια εκθέσεων άνθρωποι και από τα δύο μέρη του νησιού για μένα είναι μια από τις πιο όμορφες εμπειρίες. Το Ινστιτούτο Γκαίτε Κύπρου λειτουργεί ως σημείο συνάντησης. Είναι ανοιχτό όλη μέρα. Οι εκθέσεις μας είναι ανοικτές για το κοινό σχεδόν καθημερινά. Έχουμε έναν υπέροχο εκθεσιακό χώρο που αυτή τη στιγμή φιλοξενεί μια πολύ ωραία έκθεση με τίτλο «Found and Lost», στην οποία συμμετέχουν μία Γερμανίδα και μία Κύπρια εικαστικός. Έχουμε επίσης έναν όμορφο κήπο. Έχουμε πέντε αίθουσες διδασκαλίας και πολύ καλούς συναδέλφους που είναι πάντα πρόθυμοι να απαντήσουν σε ερωτήσεις. Είναι ένα ανοιχτό, φιλικό μέρος, όπου προσπαθούμε πάντα να εξοικειώσουμε τους ανθρώπους με τη Γερμανία και τον γερμανικό πολιτισμό μέσω των μαθημάτων και των πολιτιστικών προγραμμάτων μας.

Πότε ήρθατε για πρώτη φορά σε επαφή με την Κύπρο;

Ανέκαθεν διάβαζα πολύ. Όταν ήμουν έφηβη, ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία ήταν ένα βιβλίο ελληνικής μυθολογίας. Το διάβασα πέντε, έξι, επτά φορές (γέλια). Με συνάρπαζαν οι ελληνικοί μύθοι. Ένας από αυτούς τους μύθους, φυσικά, ήταν η περίφημη ιστορία της γέννησης της Αφροδίτης. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τον ελληνικό και τον κυπριακό πολιτισμό ως παιδί και έφηβη. Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων στο Βίρτσμπουργκ, γνώρισα κάποιους πολύ συμπαθητικούς Κύπριους φοιτητές που διέμεναν στη φοιτητική εστία όπου διέμενα κι εγώ. Οι περισσότεροι από αυτούς σπούδαζαν ιατρική ή οδοντιατρική. Εκείνη ήταν η πρώτη φορά που ήρθα σε επαφή με Κύπριους.

Έχετε υπόψη σας κάποιο αντικείμενο που κατ’ εσάς αντιπροσωπεύει την Κύπρο;

Υπάρχει ένα δέντρο ελιάς εδώ στη Λευκωσία που με μαγεύει. Πρέπει να είναι αρχαίο. Έμεινε ανέγγιχτο καθόλη τη διάρκεια των εργασιών ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας. Αυτό το αιωνόβιο δέντρο έχει πολύ χοντρό κορμό και είναι εντελώς τραχύ. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική ολόκληρης της Πλατείας Ελευθερίας συγκλίνει σε αυτό το ένα δέντρο. Μου φάνηκε συναρπαστικό το πώς η σύγχρονη αρχιτεκτονική προσπαθεί να ενσωματώσει αυτά τα παλιά και παραδοσιακά στοιχεία, καθώς και τη φύση της Κύπρου.

Ένα άλλο αντικείμενο που έχω δει σε διάφορες εκθέσεις, για παράδειγμα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου και στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο, είναι μικρά ειδώλια που βρέθηκαν σε τάφους, φτιαγμένα από ένα ανοιχτόχρωμο πράσινο-γκρι πέτρωμα. Έχουν υπερμεγέθη κεφάλια, χοντρό λαιμό, κοντό κορμό και χοντρά πόδια. Είναι φτιαγμένα από ένα πέτρωμα που ονομάζεται πικρόλιθος. Κοιτάσματά του υπάρχουν μόνο στην Κύπρο. Αυτά τα αντικείμενα είναι άνω των 4500 ετών και ανασύρθηκαν από τους πρώτους τάφους που βρέθηκαν στην Κύπρο. Αυτά τα ειδώλια μπορεί να τα δει κανείς σε διάφορες περιοχές εδώ. Για μένα, και αυτά είναι αντιπροσωπευτικά της Κύπρου.

Τι στόχους θέσατε για τον εαυτό σας κατά την παραμονή σας στην Κύπρο;

Ο πιο σημαντικός στόχος για μένα είναι να συνεχίσω την επιτυχή δουλειά που κάνει το Ινστιτούτο τις τελευταίες δεκαετίες. Ελπίζω ότι αυτό θα είναι δυνατό παρά την πανδημία και την τρέχουσα κατάσταση στην Ευρώπη, η οποία επηρεάζεται έντονα από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατά τις πρώτες μου εβδομάδες εδώ, έμαθα ότι η γερμανική γλώσσα δεν είναι πλέον δημοφιλής, αν και υπάρχουν κάποια σχολεία με πολύ καλές πρωτοβουλίες που ενθαρρύνουν την εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας. Γι’ αυτό τον λόγο, θα ήθελα να προωθήσω τη γερμανική γλώσσα και να διευρύνω την εμβέλεια της.

Έχω επίσης δύο πολύ συγκεκριμένους στόχους: πρώτον, χρειάζεται να κάνουμε το κτήριο μας αντισεισμικό. Αυτός είναι ένας σημαντικός στόχος για φέτος. Δεύτερον, ένας άλλος σημαντικός στόχος είναι να υλοποιήσουμε ένα πρόγραμμα, το οποίο έλαβε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα υποτροφιών για το βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο απευθύνεται σε φοιτητές καθώς και σε απόφοιτους, και παρέχει υποτροφίες σε όλη την Ευρώπη, όχι μόνο στη Γερμανία. Αυτό το πρόγραμμα μόλις έχει ξεκινήσει και θα μας κρατήσει πολύ απασχολημένους για τα επόμενα χρόνια.