Γρήγορη πρόσβαση:
Απευθείας μετάβαση στο περιεχόμενο (Alt 1)Απευθείας μετάβαση στη δευτερεύουσα πλοήγηση (Alt 3)Απευθείας μετάβαση στην κύρια πλοήγηση (Alt 2)

Freiraum

Σκοπός του εγχειρήματος «Freiraum» είναι να αποτιμήσει πόση ελευθερία υπάρχει στις ευρωπαϊκές πόλεις. Ποια ερωτήματα προκύπτουν όταν πολίτες, επιστήμονες και καλλιτέχνες σκέφτονται γύρω από την έννοια της ελευθερίας σε ένα συγκεκριμένο μέρος; Ποια είναι τα ευδιάκριτα προβλήματα σε μια πόλη; 
Περισσότερο

Man met bal© Goethe-Institut / Caroline Lessire

Αποτελέσματα του πρότζεκτ

Στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος Freiraum, οι μαθητές του σχολείου της Ρώμης IIS Enzo Ferrari, με την στήριξη του μουσείου κόμικ της Κοσένζας, έφτιαξαν ένα γκραφίτι στην πρόσοψη του σχολείου καθώς και στη βιβλιοθήκη της Accademia Popolare dei diritti e dell’antimafia. Ένα πανομοιότυπο γκραφίτι προγραμματίστηκε να φτιαχτεί και στη Λευκωσία, στον προσφυγικό συνοικισμό και σε άλλες συμβολικές τοποθεσίες της πόλης. Με αφορμή την τέταρτη έκδοση του Restart!, Φεστιβάλ της Δημιουργίας κατά της μαφίας και υπέρ των δικαιωμάτων, παρουσιάστηκαν στην Ρώμη ένας διαδραστικός πίνακας και μια συσχετιζόμενη εφαρμογή App. Η παρουσίαση στη Λευκωσία πραγματοποιήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2018.
 

Πέρα από τα τείχη: Το πρότζεκτ

Η Κύπρος βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης, πιο κοντά στην Τουρκία, τη Συρία, τον Λίβανο και το Ισραήλ παρά σε οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό κράτος. Μετά το Πραξικόπημα και την Τουρκική Εισβολή το 1974, η χώρα μοιράστηκε στο υπό τουρκική κατοχή βόρειο μέρος, στο οποίο μετακινήθηκαν όλοι οι τουρκόφωνοι Κύπριοι, και στην Κυπριακή Δημοκρατία στα νότια, όπου εγκαταστάθηκαν όλοι οι ελληνόφωνοι και αρμένικης καταγωγής Κύπριοι. Από το 2004 η Κύπρος είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το 2008 ανήκει στην Ευρωζώνη. Η εισδοχή πραγματοποιήθηκε κατά την διάρκεια αισιόδοξων διαπραγματεύσεων, έτσι εντάχθηκε ολόκληρο το νησί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ακολούθως όλοι οι Κύπριοι είναι κάτοχοι ευρωπαϊκού διαβατηρίου.

Από το 2009 μέχρι το 2013, η Κύπρος βίωσε μια δύσκολη οικονομική κρίση, με αποκορύφωμα το λεγόμενο «κούρεμα» στις 25.03.2013, όταν οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες της χώρας έκλεισαν. Στις δύο τράπεζες κουρεύτηκαν οι καταθέσεις όλων των λογαριασμών άνω των 100.000 ευρώ. Παρόλο που επρόκειτο για μεγάλες αποκοπές, βλέποντας τα πράγματα σήμερα μπορεί κάποιος να πει ότι αυτοί που υπέφεραν περισσότερο δεν ήταν όσοι επηρεάστηκαν από το κούρεμα, αλλά εκείνοι που δεν έχουν πρόσβαση σε πόρους, και κυρίως οι νέοι. Η ανεργία των νέων στην Κύπρο είναι, όπως και σε πολλές χώρες της νότιας Ευρώπης, πολύ ψήλη, παρόλο που πολλοί νέοι έχουν καλή εκπαίδευση.

Τι σημαίνουν οι έννοιες Ελευθερία και Ελεύθερος Χώρος δεδομένης της διαίρεσης της χώρας και των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης του 2013 στην Κύπρο και ποιο ερώτημα απασχολεί περισσότερο την χώρα σε αυτά τα πλαίσια; Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Artos, ένα κέντρο σύγχρονων τεχνών και επιστημών, το Ινστιτούτο Γκαίτε Κύπρου προσκάλεσε αντιπροσώπους ΜΚΟ και πανεπιστημίων, καλλιτέχνες και δημοσιογράφους για να καταλήξουν σε μια κοινή σχετική τοποθέτηση ερωτήματος.

Στο εργαστήρι συμμετείχαν οι:
Karin Varga
Αχιλλέας Κεντώνης
Ελίζα Πατσαλίδου
Δρ. Μιχάλης Ατταλίδης
Δρ. Θέο Παναγιώτου
Μαρία Χατζημιχαήλ

καθώς και οι:
Τερέζα Κωνσταντινίδου
Niyazi Kizilyürek
Δήμητρα Καλλίτση
Ξένια Λοϊζίδου
Μαρκέλλα Παπανικολάου
Ιωάννα Χατζηκωστή
Ali Tuncay,
Γλαύκος Κωνσταντινίδης
Hayriye Rüzgar
Έλια Νεοφύτου
Achim Wieland
Melissa Hekkers
Selen Mesutoglu Altan
Γιώργος Χατζηχρήστου
Halil Karapasaoglu
Γιάννης Λαούρης

Σε τρεις γύρους συζητήσεων με θέμα την οικονομία, την ταυτότητα και την Ευρώπη, εκφράστηκαν συνολικά 16 ερωτήσεις, οι οποίες τοποθετήθηκαν σε σειρά κατάταξης κατόπιν βαθμολόγησης.

Η ερώτηση με την υψηλότερη βαθμολογία στη σειρά κατάταξης ήταν η εξής:
Έχουμε πρόσβαση στη σωστή εκπαίδευση, ώστε να εξασφαλίσουμε μια βιώσιμη και δίκαιη οικονομία, στην οποία να μπορούμε να ασκούμε αποτελεσματικά την οικονομική μας ελευθερία;

Η οικονομική ελευθερία θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ελευθερία γενικά. Και μια από τις προϋποθέσεις για την οικονομική ελευθερία είναι η εκπαίδευση. Ή αλλιώς: Πολλοί νέοι είναι άνεργοι, παρόλο που είναι άρτια εκπαιδευμένοι ή επειδή δεν έχουν την σωστή εκπαίδευση.

Με αυτό το ερώτημα, η Λευκωσία έλαβε μέρος σε μια συνάντηση στην Βαρσοβία, μαζί με όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Freiraum. Στη συνάντηση αυτή οι πόλεις οργανώθηκαν σε ζευγάρια με τυχαία επιλογή και σαν αντίστοιχη πόλη της Λευκωσίας κληρώθηκε η Ρώμη. Η Ρώμη έθεσε το εξής ερώτημα: «Πώς μπορούν να εφαρμοστούν βασικές πρακτικές τοπικής ανάπτυξης σε ένα μέρος που ελέγχεται από την μαφία και επηρεάζεται από τη βία;»

Η οικονομία σήμερα επηρεάζεται παγκόσμιως από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης του 2010, και ακόμα και οι πολίτες της Ρώμης βιώνουν μια αυξανόμενη μείωση των βασικών προνομίων του κράτους κοινωνικής προνοίας. Στην πρωτεύουσα της Ιταλίας, πέρα από την μείωση του προϋπολογισμού για την εκπαίδευση, την στήριξη της οικονομίας, τα δημόσια έργα και τον πολιτισμό, είναι έντονος ο προβληματισμός σχετικά με την διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα. Κυρίως στην περιφέρεια της Ρώμης, η απόσυρση του κράτους οδήγησε στο να χαθούν οι ισορροπίες και να δημιουργηθεί ένα γόνιμο έδαφος για την εγκληματικότητα. Η Μαφία και το έγκλημα προσφέρουν υπηρεσίες και θέσεις εργασίας σε ολόκληρες συνοικίες της πόλης, προσλαμβάνουν φύλακες, αποθηκάριους και εμπόρους για εμπόριο ναρκωτικών με αμοιβή, ασκώντας έτσι σχεδόν αποκλειστικό έλεγχο στην περιοχή. Παρέχουν τις δικές τους υπηρεσίες ασφαλείας, παραχωρούν εργατικές κατοικίες και ελέγχουν το εμπόριο και τη βιομηχανία. Το βρώμικο χρήμα ξεπλένεται στη συνέχεια στα καζίνο, τα οποία ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια και μεταφέρουν στις οικογένειες που βρίσκονται σε οικονομική δυσχέρεια μια επικύνδινη ψευδαίσθηση.

Για να καταπολεμήσουν αυτη την εκρηκτική κατάσταση, δημιουργήθηκαν σε πολλές περιοχές της πόλης επιτροπές και οργανισμοί πολιτών. Στα πλαίσια του προγράμματος Freiraum το Ινστιτούτο Γκαίτε ήρθε σε επαφή με αυτές τις ομάδες και οργάνωσε εργαστήρια στην Accademia popolare dei diritti e dell’antimafia (Λαϊκή Ακαδημία υπεράσπισης των δικαιωμάτων και καταπολέμησης της μαφίας). Η ακαδημία, η οποία ιδρύθηκε από τον οργανισμό daSud, έχει την έδρα της στο ινστιτούτο IIS Enzo Ferrari – ένα γυμνάσιο στα ανατολικά περίχωρα της Ρώμης. Στις συναντήσεις έλαβαν μέρος αντιπρόσωποι του οργανισμού κατά της μαφίας daSud – συνεργάτες του Ινστιτούτου Γκαίτε στο πρότζεκτ Freiraum -, αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι, κοινωνιολόγοι και ειδικοί, οι οποίοι καταπιάστηκαν με τα προβλήματα των περιχώρων, καθώς και μέλη διαφόρων πολιτιστικών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στις περιοχές Cinecittà-Don Bosco, Prenestina-Torpignattara και Tor Bella Monaca (περίπου 800.000 κάτοικοι).

Συμμετέχοντες:
  • Για το daSud: Danilo Chirico, Laura Triumbari, Vito Fodera, Andrea Meccia, Marco Carta
  • Ινστιτούτο Γκαίτε Ρώμης: Gabriele Kreuter-Lenz, Antonella Perin
  • Dicea – Dipartimento di Ingegneria Civile, Edile e Ambientale dell’Università La Sapienza di Roma: Prof. Carlo Cellamare; Giulia Barra; Marco Gissara
  • Alessandro Lanzetta; Deborah Navarra
  • Loris Antonelli, Diversamente
  • Diego Ciarafoni, Eccoci
  • Sandro Iazzetti, Συγγραφές
  • Comitato di sviluppo locale di Piscine di Torrespaccata
Danilo Dolci Danilo Dolci | © daSud Κατά τις συναντήσεις και τις συζητήσεις για την αμοιβαία ανταλλαγή εμπειριών, η Ρώμη και η Λευκωσία συμφώνησαν να προσεγγίσουν τις δύο τοποθετημένες ερωτήσεις μέσα από κοινές ερμηνευτικές προσεγγίσεις και μορφές έκφρασης. Σημαντική επίδραση σε αυτό το κομμάτι είχε η ζωή και η δράση του κοινωνιολόγου, ποιητή και ακτιβιστή Danilo Dolci (1924-1997).

Η κοινωνική και εκπαιδευτική αφοσίωση του Dolci βασιζόταν στην μαιευτική μέθοδο του Σωκράτη και αποσκοπούσε στην «αυτο-ικανότητα», την ενδυνάμωση των ατόμων που ήταν αποκλεισμένα από την εξουσία και το σύστημα. Οι έρευνές του, οι οποίες χρονολογούνται από τη δεκαετία του ’70, αποτελούν μέχρι σήμερα αντικείμενο πειραματικών ερευνητικών προγραμμάτων. Η μέθοδος εργασίας του Danilo Dolci βασίζεται στην πεποίθηση ότι οι πραγματικές αλλαγές μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσω άμεσης εμπλοκής και συμμετοχής των ενδιαφερομένων. Πρόοδος γι΄αυτόν σημαίνει μια εποικοδομητική προσφυγή στην κουλτούρα και τις ικανότητες της περιοχής, καθώς και στη συνεισφορά των κοινοτήτων και των μεμονωμένων ατόμων που διαμένουν εκεί. Σε συναντήσεις που ακολουθούν την μέθοδο του Dοlci, ο καθένας θέτει ερωτήματα στον εαυτό του, έρχεται αντιμέτωπος με τον απέναντί του, ακούει προσεκτικά, λαμβάνει αυτόνομα αποφάσεις και έτσι γίνεται η κινητήρια δύναμη της κοινωνικής και πολιτικής χειραφέτησης των ατόμων και της κοινωνίας στην οποία ο ίδιος ανήκει.

Εμπνευσμένοι από την εικόνα-κλειδί του Danilo Dolci, οι μαθητές του ινστιτούτου IIS Enzo Ferrari, με την στήριξη του μουσείου κόμικ της Κοσένζας, έφτιαξαν ένα γκραφίτι στην πρόσοψη του σχολείου καθώς και στη βιβλιοθήκη της Accademia Popolare dei diritti e dell’antimafia. Παρόμοια γκραφίτι πρόκειται να φτιαχτούν και στη Λευκωσία - σε προσφυγικούς συνοικισμούς και σε άλλες συμβολικές τοποθεσίες της πόλης. Με αυτό τον τρόπο θα τοποθετηθεί και στις δύο πόλεις ένα συγκεκριμένο οπτικό σύμβολο του διαλόγου που δημιουργήθηκε ανάμεσα στη Ρώμη και τη Λευκωσία στα πλαίσια του προγράμματος Freiraum. Ταυτόχρονα στα πλαίσια του πρότζεκτ θα δημιουργηθεί μια ξεχωριστή εφαρμογή (App) που θα προσφέρει πληροφορίες για το πρότζεκτ και τους οργανισμούς που συμμετείχαν.
  • Έναρξη του Φεστιβάλ Restart στις 18 Οκτωβρίου 2018 © Francesco Cicconi
    Έναρξη του Φεστιβάλ Restart στις 18 Οκτωβρίου 2018
  • Έναρξη του Φεστιβάλ Restart στις 18 Οκτωβρίου 2018. O Amico Dolci μιλά για τον πατέρα του, Danilo Dolci, ακτιβιστή και κοινωνιολόγο © Francesco Cicconi
    Έναρξη του Φεστιβάλ Restart στις 18 Οκτωβρίου 2018. O Amico Dolci μιλά για τον πατέρα του, Danilo Dolci, ακτιβιστή και κοινωνιολόγο
  • Η Gabriele Kreuter-Lenz (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Ιταλίας), η Karin Varga (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Λευκωσίας) και ο  Vito Foderà (daSud) παρουσιάζουν το πρόγραμμα «Freiraum» © Francesco Cicconi
    Η Gabriele Kreuter-Lenz (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Ιταλίας), η Karin Varga (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Λευκωσίας) και ο Vito Foderà (daSud) παρουσιάζουν το πρόγραμμα «Freiraum»
  • Η Gabriele Kreuter-Lenz (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Ιταλίας), η Karin Varga (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Λευκωσίας) και ο Vito Foderà (daSud) παρουσιάζουν το πρόγραμμα «Freiraum». © Francesco Cicconi
    Η Gabriele Kreuter-Lenz (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Ιταλίας), η Karin Varga (διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Λευκωσίας) και ο Vito Foderà (daSud) παρουσιάζουν το πρόγραμμα «Freiraum».
  • Παρουσίαση της εφαρμογής και του διαδραστικού πίνακα © Francesco Cicconi
    Παρουσίαση της εφαρμογής και του διαδραστικού πίνακα
  • Παρουσίαση της εφαρμογής και του διαδραστικού πίνακα © Francesco Cicconi
    Παρουσίαση της εφαρμογής και του διαδραστικού πίνακα
  • Ο διαδραστικός πίνακας έξω από το σχολείο Enzo Ferrari στη Ρώμη. © Francesco Cicconi
    Ο διαδραστικός πίνακας έξω από το σχολείο Enzo Ferrari στη Ρώμη.
Freiraum ΡΩΜΗ Φωτ.: Goethe-Institut

Ρώμη / Η πόλη που αξίζει να ζήσει
Ενδυναμώνοντας την πόλη

Εξετάζεται η συνεργασία οργανώσεων πολιτών και δημόσιων φορέων – και η απουσία τους στις περιοχές της περιφέρειας με ψηλά επίπεδα εγκληματικότητας. Πώς μπορούν να εφαρμοστούν βασικές πρακτικές τοπικής ανάπτυξης σε ένα μέρος που ελέγχεται από την μαφία και επηρεάζεται από τη βία;

Λευκωσία / Είναι η ελευθερία πολυτέλεια;
Δικαίωμα στην εκπαίδευση

Η οικονομική ελευθερία θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ελευθερία γενικά. Και μια από τις προϋποθέσεις για την οικονομική ελευθερία είναι η εκπαίδευση. Στην Κύπρο, πολλοί άρτιοι εκπαιδευμένοι νέοι δεν μπορούν να βρουν εργασία γιατί τους λείπει η σωστή εκπαίδευση. Έχουμε πρόσβαση στη σωστή εκπαίδευση, ώστε να εξασφαλίσουμε μια βιώσιμη και δίκαιη οικονομία, στην οποία να μπορούμε να ασκήσουμε αποτελεσματικά την οικονομική μας ελευθερία;


Οι συνεργάτες μας

Ίδρυμα ΑΡΤος – σήμα

Ίδρυμα ΑΡΤος

Το ίδρυμα ΑΡΤος είναι ένα κέντρο σύγχρονης τέχνης και επιστήμης, για το οποίο η έρευνα και η δημιουργικότητα είναι εξίσου σημαντικά: εκμάθηση, χάος και φαντασία συναντώνται. Καλλιτέχνες, δημιουργοί και επιστήμονες αφήνονται ελεύθεροι να οδηγηθούν από τη δημιουργικότητα τους ενώ στηρίζονται τόσο σε τοπικό όσο και διεθνής επίπεδο.

daSud – σήμα

daSud

Η daSud είναι μια οργάνωση που μάχεται κατά της μαφίας και ιδρύθηκε το 2005. Σκοπός της οργάνωσης είναι να πολεμήσει τη μαφία με τον πολιτισμό, τα πολιτικά δικαιώματα και τη συμμετοχή στα κοινά.  Δραστηριοποιείται κυρίως στο τομέα της παραδοσιακής και μη παραδοσιακής εκπαίδευσης σε ένα σχολείο στη περιφέρεια της Ρώμης με κύριο άξονα την ισότητα των φύλων. Από το 2009 τα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης βρίσκονται στη Ρώμη και οργανώνει καμπάνιες, και γραφιστικές νουβέλες ενώ παράλληλα προσφέρει θεατρικές και κινηματογραφικές εκδηλώσεις με ένα «αντί-μαφιακό» τρόπο σκέψης.  Η daSud συνεργάζεατι με το υπουργείο Παιδείας της Ιταλίας και με αντιπρόσωπους του κόσμου της τέχνης.


H ομάδα εργασίας από Λευκωσία

Παρουσιάζουμε την ομάδα εργασίας από τη Λευκωσία του ευρωπαϊκού πρότζεκτ του ινστιτούτου Γκαίτε FREIRAUM, η οποία μαζί με την ομάδα εργασίας από τη Ρώμη θα επιχειρήσουν να πραγματοποιήσουν ιδέες για την προάσπιση της ποικιλομορφίας.


Thinking Ahead