Γρήγορη πρόσβαση:

Απευθείας μετάβαση στο περιεχόμενο (Alt 1)Απευθείας μετάβαση στη δευτερεύουσα πλοήγηση (Alt 3)Απευθείας μετάβαση στην κύρια πλοήγηση (Alt 2)
Εγκαίνια του «Τοίχου που χάνεται» στην πόλη Πόζεν της Πολωνίας.Φωτ. (λεπτομέρεια): © Malta Festival Poznań 2020, Fot. Maciej Zakrzewski

Ευρωπαϊκή ποικιλομορφία
Ο τοίχος που χάνεται

Η διαδραστική εγκατάσταση «Ο τοίχος που χάνεται» ενώνει αποφθέγματα από την ευρωπαϊκή υψηλή και σύγχρονη ποπ κουλτούρα, κάνοντας αισθητή την ποικιλομορφία της Ευρώπης. Από το καλοκαίρι του 2020, οι εντυπωσιακές εγκαταστάσεις εμφανίστηκαν σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες. Στην Κύπρο, «Ο τοίχος που χάνεται» παρουσιάστηκε τον Οκτώβρη και Νοέμβρη στη Λευκωσία. Η εκδήλωση στη Λεμεσό αναβλήθηκε λόγω Covid-19 και θα πραγματοποιηθεί στις 12 και 13 Ιουνίου 2021.

Μπορεί να είναι μια φράση της Hannah Arendt, ένας στίχος των Beatles, ένα απόσπασμα από την ταινία «Αμελί» ή μια φράση του Ούγγρου, βραβευμένου με το βραβείο Νόμπελ, Imre Kertész. Μέσα από τοπικούς διαγωνισμούς έγινε μια επιλογή από ποικίλα αποφθέγματα για την εγκατάσταση. Από την Κύπρο στάληκαν πάνω από 100 αποφθέγματα στην κυπριακή διάλεκτο και την ελληνική, τουρκική, αγγλική, γερμανική και γαλλική γλώσσα. Ο καθένας που έστειλε την πρότασή του, έλαβε μέρος στην κλήρωση για δωρεάν μαθήματα γερμανικών, ένα τάμπλετ και δέκα δωροκουπόνια από βιβλιοπωλείο αξίας 50 ευρώ το καθένα. Η κλήρωση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του lockdown, στις 16 Απριλίου 2020, στο facebook.

Verschwindende Wand: Verlosung Zypern
© Ινστιτούτο Γκαίτε Κύπρου

Από τα πέραν των 800 αποφθέγματα που στάληκαν από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έγινε μια πρώτη διαλογή. Σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα που συμμετέχει στο πρότζεκτ, μια επιτροπή θα επιλέξει τα 150 αγαπημένα αποφθέγματα, τα οποία θα χαρακτούν στην πρωτότυπη γλώσσα και σε μετάφραση πάνω σε 6.000 ξύλινα τουβλάκια.

Τα τουβλάκια αποτελούν τον κεντρικό πυρήνα των εγκατάστασεων των «τοίχων που χάνονται» σε δημόσιους χώρους, οι οποίες θα στηθούν από το καλοκαίρι του 2020 σε κεντρικά σημεία δέκα ευρωπαϊκών χωρών. Οι χώρες που συμμετέχουν είναι: Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Μεγάλη Βρετανία/Βόρεια Ιρλανδία, Πολωνία, Λιθουανία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Κύπρος. Αυτό σημαίνει ότι αποφθέγματα που στάληκαν στην Κύπρο μπορεί για παράδειγμα να επιλεγούν για την εγκατάσταση στην Ισπανία ή την Ολλανδία, και το αντίθετο.

«Ο τοίχος που χάνεται» παρουσιάστηκε στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2020 στην Πλατεία Φανερωμένης και στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2020 στην Πλατεία Σαραγιονού στη Λευκωσία. Η εκδήλωση που ήταν προγραμματισμένη για τις 7 και 8 Νοεμβρίου 2020 στη Λεμεσό αναβλήθηκε και θα πραγματοποιηθεί στις 12 και 13 Ιουνίου 2021. Μετά την αποκάλυψη της εγκατάστασης, ο κάθε επισκέπτης και η κάθε επισκέπτρια έχουν τη δυνατότητα να πάρουν μαζί τους τουβλάκια με αποφθέγματα. Στο τέλος μένει μόνο το διάφανο πλέγμα από πλεξιγκλάς, στο οποίο βρίσκονταν τα τουβλάκια με τις ρήσεις: ο τοίχος χάνεται.


στην Πλατεία Φανερωμένης

Ο «Τοίχος που χάνεται» στην Πλατεία Φανερωμένης στη Λευκωσία, 24/25 Οκτωβρίου 2020

  • Η εγκατάσταση στην Πλατεία Φανερωμένης, μπροστά από μια ορθόδοξη εκκλησία, ανάμεσα σε δύο Rollup-Banners. Δέκα επισκέπτες στέκονται ή περπατούν γύρω από τον τοίχο. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Η καλλιτεχνική εγκατάσταση Ο «Τοίχος που χάνεται» παρουσιάστηκε στην Πλατεία Φανερωμένης στη Λευκωσία στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2020.
  • Μπροστά από τον τοίχο στέκονται (από αριστερά προς δεξιά): ο πρέσβης, ο οποίος μιλά στο μικρόφωνο, η εκπρόσωπος του Δήμου Λευκωσίας και η διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Τα αποκαλυπτήρια της εγκατάστασης έγιναν από τον πρέσβη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Κύπρο, κύριο Φραντζ Γιόζεφ Κρεμπ, παρουσία της κυρίας Ελένης Λουκαΐδου, εκπροσώπου του Δήμου Λευκωσίας.
  • Πλάγια όψη του τοίχου. Επισκέπτες διαβάζουν τα αποφθέγματα πάνω στα τουβλάκια τηρώντας τα μέτρα υγιεινής. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Μετά τα αποκαλυπτήρια, οι επισκέπτες έσπευσαν ενθουσιασμένοι στην εγκατάσταση.
  • Ξύλινα τουβλάκια σε ένα διάφανο σκελετό από πλέξιγκλας. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Η εγκαστάσταση αποτελείται από 6000 ξύλινα τουβλάκια, στα οποία είναι χαραγμένα 150 αποφθέγματα.
  • Μια νεαρή κοπέλα τραβά ένα ξύλινο τουβλάκι από τον τοίχο. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Οι επισκέπτες μπορούσαν να τραβήξουν διάφορα τουβλάκια και να τα πάρουν μαζί τους.
  • Ένας άντρας με προστατευτική μάσκα κάθεται ανακούρκουδα μπροστά από τον τοίχο και κρατά τρία τουβλάκια. Διαβάζει το απόφθεγμα στο τουβλάκι που έχει στο δεξί του χέρι. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Τηρώντας όλα τα μέτρα υγιεινής, οι επισκέπτες είχαν τον χρόνο να διαβάσουν διάφορα αποφθέγματα μέχρι να διαλέξουν τα αγαπημένα τους.
  • Κοντινό πλάνο με πέντε ξύλινα τουβλάκια να είναι τοποθετημένα σε ένα τραπέζι. Σε δύο από αυτά ξεχωρίζουν ένα απόφθεγμα του Ηράκλειτου και ένα του Χέρμαν Χέσσε. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Σημαντικά αποφθέγματα από Ευρωπαίους στοχαστές, συγγραφείς και καλλιτέχνες έχουν χαραχθεί στα ξυλάκια στην αρχική τους γλώσσα και σε μετάφραση.
  • Δύο χέρια κρατούν ένα κινητό τηλέφωνο και φωτογραφίζουν τον τοίχο. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Περίπου 1500 άτομα επισκέφθηκαν τον «Τοίχο που χάνεται» στη Λευκωσία και ανέβασαν τις φωτογραφίες τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
  • Πίσω από τον τοίχο, από τον οποίο αφαιρέθηκαν κάποια τουβλάκια, διακρίνονται δύο αντρικές φιγούρες. © Goethe-Institut, Andreas Loucaides
    Όσο περισσότεροι περαστικοί επέλεγαν τα αγαπημένα τους αποφθέγματα από τον τοίχο, τόσο αυτός γινόταν πιο διαφανής, έως ότου στο τέλος σχεδόν εξαφανίστηκε!

στην Πλατεία Σαράγιονου

Ο «Τοίχος που χάνεται» στην Πλατεία Σαράγιονου, στο βόρειο τμήμα της Λευκωσίας, 28/29 Νοεμβρίου 2020

  • Η εγκατάσταση στην Πλατεία Σαράγιονου, μπροστά από την στήλη Dikilitas, κάτω από μια τέντα. Μπροστά της είναι τοποθετημένα δύο μπάνερ του Ινστιτούτου Γκαίτε και δίπλα βρίσκονται ομάδες ανθρώπων. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Η καλλιτεχνική εγκατάσταση «Ο τοίχος που χάνεται» παρουσιάστηκε στις 28 και 29 Νοεμβρίου 2020 στην Πλατεία Σαράγιονου, στο βόρειο τμήμα της Λευκωσίας.
  • Μπροστά στην εγκατάσταση στέκονται ο Πρέσβης και ο Τουρκοκύπριος δήμαρχος Λευκωσίας, οι οποίοι είναι έτοιμοι να λύσουν μια πράσινη κορδέλα δεμένη σε φιόγκο. Μπροστά τους κάποιος κρατά μια κάμερα. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Τα αποκαλυπτήρια της εγκατάστασης έγιναν από τον Γερμανό πρέσβη της Ομοσπονδίας της Γερμανίας στην Κύπρο, κύριο Φραντζ Γιόζεφ Κρεμπ, και τον Τουρκοκύπριο δήμαρχο της Λευκωσίας, κύριο Μεχμέντ Χαρμαντζί.
  • Η εγκατάσταση του τοίχου κάτω από μια τέντα. Μπροστά της στέκονται τέσσερα άτομα και στη δεξιά μεριά φαίνεται μια ουρά από κόσμο. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Μετά τα αποκαλυπτήρια, οι επισκέπτες περίμεναν σε ουρά μέχρι να πλησιάσουν στην εγκατάσταση.
  • Κοντινό πλάνο μέρους του τοίχου, γεμάτου με τουβλάκια. Μια γυναίκα με μαύρο πουλόβερ, προστατευτική μάσκα και γυαλιά ηλίου κρατά στο χέρι της ένα τουβλάκια και διαβάζει από αυτό, ενώ με το άλλο χέρι τραβά ένα άλλο τουβλάκι από τον τοίχο. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Η εγκατάσταση αποτελείται από 6000 τουβλάκια, στα οποία είναι χαραγμένα 150 αποφθέγματα. Ο καθένας μπορούσε να διαλέξει ένα ή περισσότερα τουβλάκια και να τα πάρει μαζί του.
  • Ένα αγόρι με γκρίζο μπλουζάκι στέκεται μπροστά τον τοίχο και δείχνει ένα ξύλινο τουβλάκι, στο οποίο είναι χαραγμένο ένα απόφθεγμα του Σίλλερ. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Ηη εγκατάσταση προσέλκυσε επισκέπτες κάθε ηλικίας. Ιδιαίτερα ενθουσιασμένα ήταν τα παιδιά.
  • Κοντινό πλάνο μιας κενής υποδοχής στον τοίχο, από την οποία αφαιρέθηκε το τουβλάκι. Μέσα από τον διάφανο σκελετό πλέξιγκλας φαίνεται ένα μνημείο της πόλης πιο πίσω. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Καθώς τα τουβλάκια με τα αποφθέγματα σταδιακά αφαιρούνται, ο τοίχος εξαφανίζεται.
  • Δύο δημοσιογράφοι με μάσκες - ο ένας με κάμερα και ο άλλος με μικρόφωνο - παίρνουν συνέντευξη με μια γυναίκα με μακριά ξανθά μαλλιά και μια γυναίκα με σγουρά μαλλιά. Στο παρασκήνιο φαίνονται ένα μπάνερ του Ινστιτούτου Γκαίτε, μέρος της εγκατάστασης και το κτίριο ενός πανεπιστημίου. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Δημοσιογράφοι από διάφορα μέσα ενημέρωσης παρευρέθηκαν για να καλύψουν την εκδήλωση και να μιλήσουν με τους διοργανωτές (Κάριν Βάργκα, διευθύντρια του Ινστιτούτου Γκαίτε Κύπρου και Όζγκε Ταχίρογλου, εκπρόσωπο του Τουρκοκυπριακού-Γερμανικού Πολιτιστικού Συνδέσμου).
  • Νυχτερινή φωτογραφία. Μια κοπέλα τραβά ένα ξύλινο τουβλάκι από τον άδειο σκελετό από πλέξιγκλας. Αριστερά φαίνεται ένα χέρι που τραβά φωτογραφία με ένα κινητό. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Λίγο πριν το τέλος της εκδήλωσης, ένα νεαρό ζευγάρι ήταν είχε την τύχη να πάρει το τελευταίο τουβλάκι.
  • Νυχτερινή φωτογραφία. Ολόκληρη η εγκατάσταση, η οποία αποτελείται από ένα ξύλινο πλαίσιο, μια ξύλινη βάση και ένα διαφανές πλαίσιο από πλεξιγκλάς. © Goethe-Institut, Yetin Arslan
    Στο τέλος, ο τοίχος εξαφανίστηκε εντελώς: μια συμβολική πράξη που δείχνει ότι οι τοίχοι που κατασκευάζουμε μπορούν να πέσουν με κοινή προσπάθεια.

Η διαδραστική εγκατάσταση «Ο τοίχος που χάνεται» ανάγεται σε μια πρωτότυπη ιδέα της Maria Yablonina, η οποία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο εργαστηρίου που διηύθυνε ο αρχιτέκτονας και μηχανικός Werner Sobek έπειτα από πρωτοβουλία του Goethe-Insitut.

Η παρουσίαση του «Τοίχου που χάνεται» στην Κύπρο συνοδεύεται από μια ηχητική εγκατάσταση του συνθέτη Νεκτάριου Ροδοσθένους.

  • «Ένα θαύμα κάθε αρχή την κατοικεί, που μας προστατεύει και μας βοηθά να ζήσουμε.» Έρμαν Έσσε Εικονογράφηση: Simone Philipou
    «Ένα θαύμα κάθε αρχή την κατοικεί, που μας προστατεύει και μας βοηθά να ζήσουμε.» Έρμαν Έσσε
  • «Αλλά γι' αυτό είναι τα νησιά· είναι τόποι όπου μοίρες διαφορετικές μπορούν να συναντηθούν και να συνυφανθούν μέσα στην πλήρη απομόνωση του χρόνου.» Λώρενς Ντάρελ Εικονογράφηση: Simone Philipou
    «Αλλά γι' αυτό είναι τα νησιά· είναι τόποι όπου μοίρες διαφορετικές μπορούν να συναντηθούν και να συνυφανθούν μέσα στην πλήρη απομόνωση του χρόνου.» Λώρενς Ντάρελ
  • «Δεν φταίει ο άνεμος που μας σκορπά — φταίει που είμαστε φύλλα.» Στέφανος Παντελίδης Εικονογράφηση: Simone Philipou
    «Δεν φταίει ο άνεμος που μας σκορπά — φταίει που είμαστε φύλλα.» Στέφανος Παντελίδης


Συνεργατες

«Ο τοίχος που χάνεται» είναι ένα εγχείρημα του Goethe-Institut, που χρηματοδοτείται από ειδικά κονδύλια του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Εξωτερικών για τη γερμανική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το 2020.

German Foreign Office and German EU Council Presidency 2020