Deutsche digitale Kinderuni - Mit Deutsch weißt du mehr! © Goethe-Institut / Kids Interactive

YENİ BAŞLAYAN VƏ DİL SƏVİYYƏSİ OLANLAR ÜÇÜN ALMAN DİLİ

Online uşaq universiteti məktəb həyatında müxtəlif kontekstlərdə və istifadə sahələrində gərəkli ola bilər. Ayrı-ayrı mühazirələr hər hansı bir mövzuya uyğun şagirdlərin marağından asılı olaraq dərsdən kənar və ya başqa fənlərlə birgə istifadə edilə bilərlər.

Dərsdə və ya dərsdən kənar Alman online uşaq universiteti ilə işləmək istəyən müəllimlər üçün didaktik materiallar təklif edilir.

Uşaq universitetin ayrı-ayrı mühazirələri alman dili tədrisinin əsaslarını qoyur. Burada məqsəd alman dilinin tədrisini mövzulara yönəldilmiş şəkildə aparmaqdır. Alman dili müəllimi (məs. başqa fənn müəllimi ilə birlikdə) mühazirə mövzusunu həm dərsdə istifadə edə bilər, həm də onu genişləndirə və dərinləşdirə bilər.

Uşaq universitetini öz dərslərində istifadə etmək istəyən alman dili müəllimləri üçün təlimatlar və iş vərəqləri ilə didaktik materiallar təklif edilir.
Ayrı-ayrı mühazirələr CLIL-dərsində əlavə material kimi istifadə oluna bilər. Məqsəd, müəyyən fənn biliklərinin xarici dil vasitəsi ilə mənimsənilməsidir. Alman dili dərsi isə bu halda CLIL - dərsi üçün dilə hazırlıq kimi çıxış edə bilər.

Müəllimlər bu kimi dərsləri ya dərs çərçivəsində və ya kurrikulumdan kənar keçirə bilərlər. Məzmunların fənlərarası layihələr çərçivəsində istifadəsinə imkan yaradılır. Bu halda, alman dili müəllimləri fənn müəllimləri ilə birlikdə çalışırlar.

Bu tədbiq sahəsinə maraq göstərən müəllimlərə didaktik materiallar təklif olunur.

Online uşaq universiteti “çamadanı” həyacanlandırıcı eksperimentlərlə dolu, həm də elm və alman dili dünyasına dəvət edən bir çamadandır. O, çoxsaylı materiallarla və test üçün obyektlərlə gənc nəsili cəlb edir, lakin eyni dərəcədə ailəvi məşğuliyyət üçün də uyğundur. Mobil laboratoriya olaraq, çamadan hər üç fakültənin eksperimentləri üçün materiala malikdir. Metodik işləmələr həm kiçik qruplarda, həm də sinifdə və ya siniflərdə eksperimentlərin məktəblər tərəfindən aparılmasına imkan yaradır.

Mobil istifadə üçün olan “çamadanda uşaq universiteti” təhsil sayəsində şəbəkə tərəfdaşlarının və Höte -İnstitutunun əməkdaşlığı sayəsində yaradılmışdır. Çamadanda uşaq universiteti ilə təhsil ocaqları online uşaq universitetini öz məktəblərinə gətirə bilirlər.
CLIL (Content and Language İntegrated Learning) metodunun xarici dilin tədrisi sahəsindəki rolu gündən-günə böyüməkdədir. Orta və Qərbi Avropa ölkələrində bir çox məktəblər xarici dilin bu yolla öyrənilməsinin impulslarını mənimsəmiş və CLIL dərslərini tətbiq etmişlər.

Bununla bağlı olaraq üç arqument həlledici hesab edilir: birincisi - dil öyrənmə prosesində yüksək prioritetə malik olan və analoq tədris metodlarına gətirib çıxaran empirik-eksperimental yanaşma, xüsusilə də təbiət elmlərində; ikincisi - xarici dilin dərhal tətbiq oluna bilən məzmun ilə autentik konteksdə öyrənilməsi; və üçüncüsü - linqvistik hərəkətlərin konkret və təsvir edilə bilən əşya və proseslərlə əlaqələndirilməsi imkanı.

Bundan əlavə, CLIL təkcə xarici dil öyrənmək ehtimalını artırmır, o həmçinin öyrənənlərin ünsiyyət qurmaq bacarıqlarını inkişaf etdirir. Bu bacarıq iş həyatının və istənilən bir karyeranın uğurlu başlanğıcı üçün əsas xüsusiyyətlərdən biridir.

CLIL metodunun tətbiqi yeni tədris planının yazılmasını tələb etmir. Fənn dərsi çərçivəsində kiçik layihə modulları bunun üçün uyğun bir giriş ola bilər.

CLIL metoduna dair 10 tezis aşağıdakıları əhatə edir:
  1. ​İkidilli fənn dərsi yeni bir məktəb fənnini təşkil edir, çünki (mövcud olan) elementlər bir-biri ilə kombinasiya edilir və beləliklə bilik və bacarıqların ötürülməsinin və kəşf edilməsinin yeni növü yaradılır.
  2. İkidilli fənn dərsi yeni metodik-didaktik  yanaşmanı tələb edir: məsələn, şagirdlərin aktivliyinin ön planda olmasını və onların müstəqil şəkildə dil öyrənmə qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsini.
  3. İkidilli fənn dərsində fənnin dildə və dil vasitəsi ilə öyrənilməsi eyni müstəvidə baş verir. Beləliklə daimi olaraq kiçik və böyük miqyaslarda təkrarlanan "dili qəbul etmək, müşahidə etmək, sınaqdan keçirtmək, tətbiq etmək, ərsəyə gətirmək və dərk etmək" kimi dövlər meydana çıxır.
  4. Ənənəvi xarici dil dərsi fərdlərarası ünsiyyətin təməl bacarıqlarına (basic interpersonal communication skills BICS) gətirib çıxardığı halda, ikidilli fənn tədrisi mürəkkəb düşüncə proseslərini (cognitive academic language proficiency CALP) nitq vasitəsilə ifadə edə biləcək dil qabiliyyətlərinə gətirib çıxardır. Bundan əlavə, məzmuna əsaslanan müzakirə bacarıqları inkişaf etdirilir. Beləliklə ikidilli öyrənmə prosesi əsas bacarıqlara yönəlir.
  5. İkidilli tədris olunan fənnlər üçün iki fərqli dərs məqsədi nəzərdə tutulmur. Fənn dərsi əsas hesab edilir və öyrənmə məqsədlərini təyin edir.
  6. Təbiət elmləri, riyaziyyat, informatika və texniki fənnlər ikidilli fənn tədrisi üçün daha uyğun hesab edilir. Öncə ona görə ki,  hər ikisi-həm fənn, həm də dil dərsi analoq tədris metodlarına gətirib çıxaran empirik-eksperimental yanaşmaya uyğundur; ikicisi - xarici dil dərhal və autentik konteksdə tətbiq oluna bilən məzmunla öyrənilir; üçüncüsü - linqvistik davranışlar böyük həcmdə konkret və təsvir edilə bilən əşya və proseslərlə əlaqələndirilə bilər.
  7. İkidilli fənn dərsi birgə işin kooperativ formasını tələb edir. Bu səbəbdən də, bu tip tədris layihə işləri üçün daha münasibdir.
  8. İkidilli fənn tədrisi yalnız rəsmi-institusional formalarla məhdudlaşdırılmır, əksinə, dərsdənkənar layihələri də nəzərdə tutur.
  9. İkidilli fənn tədrisi müxtəlif mərhələlərlə baş verə bilər: ən kiçik, bir fənn üzrə mövzuya əsaslanan, çoxhəftəlik layihə modullarından tutmuş, dərs məqsədinə yönəlik yarım və ya bir illik mövzu dövrlərini əhatə edən formalara qədər. Bu tədris üslubu hətta  kurrikuluma da çoxillik bir layihə kimi inteqrasiya edilə bilər.
  10. İkidilli tədrisin tətbiqinə artıq uşaq bağçalarında, həmçinin məktəbəqədər təhsil ocaqlarında - oyun formasında - başlanıla bilər və bunun davamı olaraq ibtidai siniflərdə tətbiq edilə və bundan sonra bütün inkişaf potensiallarının istifadəsi ilə yuxarı siniflərdə də formalaşdırıla bilər.

Daha ətraflı: www.goethe.de/clil

  • Kinder nehmen an den Experementierworkshops der Kinderuni teil © Goethe-Institut Moskau / Artyom Golochapov
  • Kinder nehmen an den Experementierworkshops der Kinderuni teil Artyom Golochapov / © Goethe-Institut Moskau
  • Учителям объясняется методика CLIL Ася Финн / © Goethe-Institut Moskau

Kontakt

Sascha Fabri
Dil şöbəsinin rəhbəri
İnstitut rəhbərinin müavini
Höte-İnstitutu Gürcüstan
Sascha.Fabri@goethe.de

Zurab Bolkvadze
İnformasiya və kitabxana şöbəsinin rəhbəri
Höte-İnstitutu Gürcüstan
Zurab.Bolkvadze@goethe.de
 

Ana Mshvildadze
Təhsil üzrə əməkdaşlıq şöbəsinin əməkdaşı
Höte-İnstitutu Gürcüstan
Ana.Mshvildadze@goethe.de

Zəhmət olmasa suallarınızı bura göndərin:
kinderuni@goethe.de

LAYİHƏ TƏRƏFDAŞI

WDR-Logo       Deutsche Welle

SOSİAL MEDİA

Daha ətraflı...