Çiklizmi në Berlin Ndërmjet ndjenjës së jetës dhe rrezikut të jetës

Ein Fahrradfahrer weicht einem einparkendem Auto im Straßenverkehr aus
Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut

Çiklizmi – kjo për shumë Berlinez një ndjenjë e jetës, lëvizje ideale dhe bindja, që biçikletës edhe pas 200 viteve të zbulimit të saj i takon ardhmëria.
 

„Ich finde die Idee von einer Stadt mit mehr Platz und besserer Luft toll“, sagt zum Beispiel eine Radfahrerin, die auch bei Regen gern auf den Sattel steigt. Noch ist das allerdings nur eine Idee: Jeden Tag reiht sich nicht nur auf Berlins Hauptverkehrsstraßen Auto an Auto, von Ampel zu Ampel. Darin sitzen staugeplagte Einzelkämpfer, die zusehen, wie die Radfahrer an ihnen vorbeiziehen. Aber es beginnt sich auch in den festgefahrenen Köpfen vieler Autofahrer etwas zu bewegen. Zwar geht der Autoverkehr in der Innenstadt zurück, trotzdem werden Anfang 2018 immer noch nur 13 Prozent der Wege mit dem Rad zurückgelegt. Zum Vergleich: In Münster, Deutschlands Fahrradstadt Nummer eins, sind es circa 40 Prozent.

“Pesëdhjetë përqind e udhëtimeve me makinë në Berlin janë më të shkurtëra se pesë kilometra – një rrugë e mirë biçiklete për të zotëruar”.

 
Infografik: Radfahren in Zahlen © Goethe-Institut

IDEALISTIK, PRAGMATIK, LUFTARAK: ÇIKLISTËT BERLINEZ
 

Kush ngjitet në Berlin në biçikletë, jo vetëm që ka nevojë për largpamësi në lidhje me kryqëzimin e ardhshëm të zënë. Metropoli është ende me milje larg, që të jetë një kryeqytet i çiklizmit. Është rrallë argëtim në rrugët e Berlinit: shumë ngushtë, po ndoshë shumë. Çiklistë, shoferë makinash, autobus, tramvaj, këmbësorë – në shumë vende mbizotëron një luftë e vështirë për rrugën tënde.
 
Rrugët e çiklistëve? Shumë pak, shumë të ngushtë, shumë të padukshëm. Ata gjithashtu përdoren shpesh si një zonë parkimi. Nuk është për t’u habitur, që toni famëkeq i sjelljës së Berlinezit është shpesh pak më i ashpër. Po gjestikulohet, brohoritet, shtyhet – prej shoferëve të makinave dhe çiklistëve në mënyrë të barabartë. Çiklistët nuk janë më pak të zhurmshëm, por në mënyrë të qartë pjesëmarrësit më të dobët në komunikacion. Në 2017, vdiqën 9 çiklistë në trafikun rrugor të Berlinit, në vitin 2016 kishte madje 17 veta. Përveç kësaj, çdo vit ka qindra të plagosur rëndë.


Ein weiß gestrichenes Fahrrad erinnert als "Geisterrad" an Radfahrer, die im Straßenverkehr verunglückt sind. Trauriges Mahnmal: Das weiß gestrichene „Geisterrad“ erinnert an Radfahrer, die im Straßenverkehr verunglückt sind. | Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
Prapëseprapë, idealizmi i çiklistëve të Berlinit nuk mund të ndalet nga statistikat ose oksidet e azotit. “Unë ngas biçikletë, sepse është mënyra më e mirë, gjatë gjithë vitit të ngashë kabrio”, mund të dëgjoni për shembull. Ose: “Sepse asnjëherë nuk ngelesh në bllokim trafiku dhe je më afër motit, sepse je rrugës në mënyrë të kujdesshme ndaj mjedisit, mund të jesh fleksibil dhe i pavarur nga orari i autobusëve dhe trenave – dhe mund të arrijshë saktë dhe në mënyrë të relaksuar qëllimin”.
 
Çiklizmi – kjo nga njëra anë është mundësia të arrijshë prej A në B. Nga ana tjetër, kjo është vetë rruga. Dhe kjo me biçikletë mund të jetë shumë më emocionuese sesa pas timonit. Për shembull, një udhëtim nëpër qytet në një natë të ngrohtë verore, kur trafiku është pothuajse në pushim, kur bëheni një me pedalën dhe bjen në një rrjedhë, që ju bën të harroni gjithçka për një moment, çfarë ndodh përpara dhe pas jush – përveç trafikut.

 
  • „Ein Lastenfahrrad ist in einer flachen Stadt wie Berlin optimal. Neben meinen Kindern kann ich auch noch die Einkäufe transportieren, ohne dass wir in Platznot geraten. Das Lastenrad ersetzt dadurch ein Auto.“ Christina E. Foto: Alexandra Lau © Goethe-Institut
    „Ein Lastenfahrrad ist in einer flachen Stadt wie Berlin optimal. Neben meinen Kindern kann ich auch noch die Einkäufe transportieren, ohne dass wir in Platznot geraten. Das Lastenrad ersetzt dadurch ein Auto.“ Christina E.
  • "Ich fahre gerne und ganzjährig auf meinem Rad. Für Berlin eher untypisch: Ich habe nichts gegen Autofahrer und bin auch sonst recht ausgeglichen.“ Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    „Ich fahre gerne und ganzjährig auf meinem Rad. Für Berlin eher untypisch: Ich habe nichts gegen Autofahrer und bin auch sonst recht ausgeglichen.“ Paul W.
  • "Volle U-Bahnen sind nichts für mich - da fahre ich lieber mit dem Fahrrad zur Arbeit. Der Stadtverkehr ist zwar manchmal etwas stressig, dafür machen die frische Luft und Bewegung am Morgen richtig wach." Johanna D. Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    „Volle U-Bahnen sind nichts für mich - da fahre ich lieber mit dem Fahrrad zur Arbeit. Der Stadtverkehr ist zwar manchmal etwas stressig, dafür machen die frische Luft und Bewegung am Morgen richtig wach.“ Johanna D.
  • "Ich bin mit dem Fahrrad eigentlich immer schneller als mit dem Auto oder der Bahn. Das Einzige, was auch als Radfahrer am Stau nervt: die Abgase, die einen einnebeln." Michael S. Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    „Ich bin mit dem Fahrrad eigentlich immer schneller als mit dem Auto oder der Bahn. Das Einzige, was auch als Radfahrer am Stau nervt: die Abgase, die einen einnebeln.“ Michael S.
  • "Ich werde häufig gefragt, ob das nicht total unpraktisch ist mit den dünnen Rennrad-Reifen auf Berlins Straßen, die ja häufig mit Glasscherben gepflastert sind. Unpraktisch schon, aber auch unvergleichlich gut - dafür nehme ich auch ein paar platte Reifen mehr in Kauf." Nina P. Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    „Ich werde häufig gefragt, ob das nicht total unpraktisch ist mit den dünnen Rennrad-Reifen auf Berlins Straßen, die ja häufig mit Glasscherben gepflastert sind. Unpraktisch schon, aber auch unvergleichlich gut - dafür nehme ich auch ein paar platte Reifen mehr in Kauf.“ Nina P.

BIÇIKLETA ME QIRA FORMOJNË PEIZAZHIN E QYTETIT

Kush është tani në ngazëllim dhe mendon për ndryshim, atij duhet ti thuhet: Në ndërkohë nuk keni më nevojë për biçikletën tuaj, për çikluar. Biçikleta me qira janë pjesë përbërëse e qytetit. Për çdo javë e më shumë ndjehen ato. Gjithkund qëndrojnë ata, me bandazhe ngjyr neon-portokalli, në bruz ose argjend, shumë shtupa me ngjyra të llojllojshme, ndonjeherë në grupe, ndonjëherë të vetmuar. Më tepër se 16.000 biçikleta nga gjithsej gjashtë ofrues të ndryshëm janë në fillim të vitit 2018 – tendenca në rritje. Tashmë rritet pakënaqësia, biçikletat me qira do të bllokonin trotuaret edhe më shumë. Ofruesi urban Nextbike – një nga të parët në qytet – shënon pavarësisht nga rritja e konkurrencës, rritje të numrit të përdoruesve.


Leihräder stehen vor dem Konzerthaus in Berlin Rad an Rad stehen die Leihräder des städtischen Anbieters nextbike vor dem Konzerthaus Berlin. Nextbike will in Berlin bis Ende 2018 insgesamt 5.000 Räder an 700 Stationen zur Verfügung stellen. | Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
Infografik: Leihfahrräder © Goethe-Institut

NË VEND TË ZHURMËS SË MAKINAVE GUMËZHOJNË QETË VRAPIMET E LIRA
 

Me kaq shumë fuqi me dy rrota ka arritur ndërkohë edhe në politikë, që duhet bërë më tepër për biçikletën. Në fillim të vitit 2018, nën kornizë të “Ligjit për Mobilitet të Berlinit” u aprovua ligji i parë i Gjermanisë për biçikleta. Me këtë ka të paktën një dritëz shprese: Berlini duhet të ketë shtigje më të gjera dhe më të shumëta të çiklizmit me valë të gjelbërta, shtigje të çiklizmit të shpejtë pa udhëkryqe si dhe korsi të biçikletave dhe shtëpiparkimi të biçikletave – dhe këto janë vetëm disa nga masat e planifikuara. “Me Ligjin për Mobilitet tani më në fund po nis fillimi i një epoke të re të politikës së komunikacionit, në të cilën qyteti nuk i përket vetëm shoferëve, por të gjithë njerëzve”, gëzohet ADFC, që i përfaqëson interesat e çiklistëve në Gjermani. Në një shkallë të vogël, qyteti i çiklizmit po zhvillohet tashmë; gjithnjë e më shumë iniciativa kërkojnë zona pa makina dhe korsi biçikletash. Edhe projektet më të mëdha marrin forma më konkrete, për shembull projekti “Pistë çiklizmi” – një rrugë biçiklete nën vijën e rrugës së metrosë, nëntë kilometra përmes Berlinit.


SHTËPI PARKIMI TË BIÇIKLETAVE

Në Berlin pothuajse çdo fener, çdo shtyllë, çdo bimë e butë përdoret për të lidhë me zinxhir biçikletën. Po të shkohej sipas iniciativës “Referendum për biçikletë”, do ti duheshin Berlinit 200.000 hapësira të reja parkimi. Përveç kutive të mbyllshme, janë planifikuar hapësira shumëkatëshe për parkim të biçikletave, në të cilat biçikletat pothuajse mund të grumbullohen deri në qiell. Me 3.500 hapësira parkimi aktualisht në Minster ndodhet garazhi më i madh i parkimit të biçikletave i Gjermanisë – më gjithë komoditetin, që i nevojitet, që të mbetet biçikleta në top formë: një shërbim – punëtori, një qiradhënie shtesë e biçikletave dhe madje edhe larje për biçikleta.
 
Berlinezët vetë kanë një vizion të qartë, se si duhet të duket ndonjëherë qyteti i tyre i biçikletave: “Berlini i së ardhmës ka rrugë të shpejta biçikletash, të cilat janë pa semafora për distanca të gjata. Hapësira parkimi bëhen hapësira parkimi të gjelbruara për biçikletat. Këmbësorët dhe çiklistët kanë përparësi në qarkun e semaforit. Në vend të zhurmës së makinave gumëzhojnë vetëm qetë vrapimet e lira”, parashikon një çiklist veçanërisht entuziast. Po, kush nuk do të kishte marrë biçikletën?
  • Ein Lastwagen steht auf dem Radweg Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    Parkplatz Fahrradweg – leider keine Seltenheit in Berlin. Bis 2020 soll es in der Stadt 60 neue Radwege geben – hoffentlich weniger zugeparkt.
  • Ein Gruppenfahrrad und ein Velotaxi stehen vor dem Brandenburger Tor in Berlin Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    Chauffiert werden oder selbst in die Pedale treten? Sightseeing mit dem Velotaxi (rechts) ist in Berlin eine beliebte Möglichkeit, gemächlich die Stadt zu erkunden.
  • Ein Fahrradgerippe steht angeschlossen an einem Geländer, im Hintergrund fährt eine Straßenbahn Foto: Jörn Blind © Goethe-Institut
    Verbogen, verrostet, verlassen: Wie lange wartet dieses Fahrrad wohl schon auf seinen Besitzer? Über 100.000 so genannter Fahrradleichen gibt es in der Stadt. Für manche Unternehmen ein Geschäftsmodell: Sie machen die Schrotträder wieder fit.
  • Viele verschiedene Fahrräder stehen dicht gedrängt an einem Fahrradparkplatz Foto: Alexandra Lau © Goethe-Institut
    Parkplätze sind auch für Räder ein rares Gut in Berlin. Künftig könnte sich das Problem noch verschärfen: Mindestens 30.000 Leihräder soll es bald in der Stadt geben.
QYTETI I BIÇIKLETAVE MINSTER
 
Ndoshta ja vlenë një shikim në Minster, për të marrë një vizion, se si mund të dukët ndonjëherë në Berlinin e së ardhmës. Sepse qyteti i rajna-vestfalisë së veriut ka kuptuar një gjë: Nëse më shumë njerëz duhet të shkelin pedalet e tyre, atëherë duhet bërë diçka për këtë. Për të përmendur këtu, për shembull, unazën pa makina rreth qendrës së qytetit. Në ndërkohë çdo Minsterer i tretë hyp në biçikletë për çdo ditë. Ka pothuajse dy herë më shumë biçikleta se sa banor, përkatësisht 500.000.