Snelle toegang:
Direct naar inhoud gaan (Alt 1)Direct naar secundaire navigatie gaan (Alt 3)Direct naar hoofdnavigatie gaan (Alt 2)

ADM
Einde van de Amsterdamse vrijhaven?

Meer dan honderd mensen wonen al meer dan 20 jaar op het terrein van een voormalig droogdok. Alle pogingen om ze te verjagen zijn tot nu toe mislukt. Maar nu lijkt het erop dat het einde van de "vrijhaven" binnenkort een feit is.

Von Sanne Derks

  • Suwanne in haar woonwagen © Sanne Derks
    Suwanne in haar woonwagen
  • Bart Sabel is uitvinder en heeft zijn eigen lab in de boot waar hij met Tara woont © Sanne Derks
    Bart Sabel is uitvinder en heeft zijn eigen lab in de boot waar hij met Tara woont
  • Er zijn verschillende kinderen geboren en getogen op het ADM-terrein. © Sanne Derks
    Er zijn verschillende kinderen geboren en getogen op het ADM-terrein.
  • Padmini Peng kwam uit Londen naar de ADM om mee te strijden voor het behoud van de gemeenschap. Met haar vriend en her baby woont ze op de ADM. © Sanne Derks
    Padmini Peng kwam uit Londen naar de ADM om mee te strijden voor het behoud van de gemeenschap. Met haar vriend en her baby woont ze op de ADM.
  • De inslag met de kraan is zichtbaar en door de bewoners omgevormd tot een kunstwerk. © Sanne Derks
    De inslag met de kraan is zichtbaar en door de bewoners omgevormd tot een kunstwerk.
  • Op de creatieve bouwplaats worden geen bouwvoorschriften gehandhaafd. . Jaarlijks wordt het Jetlag, alternatief circusfestival gehouden. © Sanne Derks
    Op de creatieve bouwplaats worden geen bouwvoorschriften gehandhaafd. . Jaarlijks wordt het Jetlag, alternatief circusfestival gehouden.
‘Als we hier uitgezet worden, dan hoeft het van mij niet meer.’ Ziel en zaligheid heeft Suwanne Huijboom in de ADM-gemeenschap zitten. Ze was erbij vanaf het eerste uur. ‘In 1997 werd het terrein van de voormalige scheepswerf de Amsterdamse Droogdok Maatschappij gekraakt. Zowel over land als per boot arriveerden we met ongeveer 150 mensen op het terrein. Ik heb meegeholpen matrassen, tafels, stoelen en bouwmaterialen in de boot de Papillon te laden, die we verscheept hebben naar het terrein op de dag van de kraak. De boot ligt nu als icoon op het land en kan gebruikt worden als bar, workshopruimte of logeerkamer.’

Momenteel wonen er nog ongeveer 125 mensen in ‘de culturele vrijplaats’ zoals de bewoners de ADM noemen. Het gebied omvat 42 hectare, waarvan de helft bestaat uit water. ‘De bomen hebben we voor een groot deel zelf aangeplant. Er wonen mensen in woonwagens, bussen, vrachtwagens en zelfgebouwde huizen. Ook wonen er mensen in het gebouw van de scheepswerf, en wordt er gewoond op boten en schepen op het water. Het is niet zo dat we alles wat we hier gecreëerd hebben, zomaar kunnen overzetten naar een andere plek. Er gaat zoveel cultureel erfgoed verloren als we ontruimd zouden worden.’
Suwanne schetst hoe Bertus Lüske in 1997 het terrein van de voormalige droogdokmaatschappij kocht ter speculatie. Zijn plan was het terrein over tijd tegen een veel hoger bedrag te verkopen Zijn plan was het terrein over tijd tegen een veel hoger bedrag te verkopen. Bovendien wilde hij proberen er een woonbestemming van te maken. Tot twee keer toe heeft hij geprobeerd de bewoners te verjagen. ‘Kijk, je ziet de inslag nog van de kraan waarmee hij probeerde het gebouw te slopen, terwijl wij daar boven lagen te slapen! Dat is poging tot doodslag!’

In 2003 werd hij geliquideerd, maar zijn erfgenamen proberen nog steeds de bewoners eruit te  krijgen. Hoewel binnen Europese wetgeving krakers na verloop van tijd aanspraak kunnen maken op het terrein, gaat dit niet op als de oorspronkelijke eigenaar dit aanvecht.  Omdat in 2015 de erven van Lüske een zaak tegen de bewoners aanspande, gaat het in dit geval niet op. ‘Wij beroepen ons op het kettingbeding. Het is een scheepswerf en het terrein mag alleen verkocht worden aan een bedrijf dat zich bezighoudt met het bouwen van schepen.’ Daarnaast wijst ze op de culturele waarde. ‘Er is ruimte voor een creatieve gemeenschap, een broedplaats en op deze schaal is dat uniek, niet alleen in Nederland, maar in de wereld. We organiseren feesten en festivals.’
Ook Bart Sabel en Tara Downs die samen op een boot wonen op het terrein leggen uit dat het niet gaat om lage woonlasten, al is dat een bijkomend voordeel. ‘Het gaat om een gemeenschap waar de ruimte en vrijheid bestaat om te creëren. Volgens mij bestaan er actiekrakers en vrijheidskrakers. Bij de ADM gaat het met name om vrijheidskrakers, die hun vrijhaven willen behouden,’ aldus Bart.  Suwanne vult aan: ‘Vrijheid klinkt mooi, maar ik heb in de loop der jaren ontdekt dat een leven in vrijheid hard werken is. Vrijheid moet je bevechten.’

Vastgoedbedrijf Chidda (erven Bertus Lüske) wil het terrein verhuren aan Koole Maritiem, een bedrijf dat zich bezighoudt met sloopwerkzaamheden, asbestsanering en afvalverwerking. De huidige ADM-bewoners blijven zich beroepen op het kettingbeding, waarin staat dat de oude droogdokmaatschappij alleen als scheepswerf in gebruik mag zijn. Al jaren wordt de gemeenschap met uitzetting bedreigd. In augustus 2018 kwam de uitspraak van de Raad van State dat het terrein op Eerste Kerstdag ontruimd dient te zijn, maar de ADM-bewoners proberen de omgevingsvergunning aan te vechten. en blijven strijden voor de voortzetting van hun ‘vrijplaats’

Top