Succesvolle jeugdroman ‚Tschick‘ nu ook op het witte doek

Maik en Tschick verkennen Duitsland in een gestolen Lada
Maik en Tschick verkennen Duitsland in een gestolen Lada | Foto (uitsnede): © Reiner Bajo

Van Wolfgang Herrndorfs jeugdroman Tschick bestaat al een luisterboek, een geïllustreerde uitgave en een toneelstuk. Nu Regisseur Fatih Akin met de bioscoopversie komt, zijn de verwachtingen hoog gespannen.

Sinds Tschick, de jongerenroman van Wolfgang Herrndorf in september 2010 verscheen, is het een aanhoudend succes. Het avontuurlijke, vanuit het buitenstaandersperspectief van Maik vertelde zomerverhaal is in meer dan twintig talen vertaald (onder meer in het Nederlands, door Pauline de Bok, uitgeverij Cossee, 2011), won verschillende prijzen en wereldwijd zijn er meer dan twee miljoen exemplaren verkocht. Het boek prijkt op bijna elke Duitse leeslijst op de middelbare school, het is bewerkt als hoorspel en als toneelstuk en nu is er dus ook een verfilming.

Bijna op de dag af zes jaar na de verschijning staat de roman van Herrndorf opnieuw in de belangstelling, naar aanleiding van de verfilming van Tschick door regisseur Fatih Akin, die met zijn werk (Gegen die Wand, Soul Kitchen) verschillende prijzen in de wacht sleepte. In de hoofdrollen zijn Tristan Göbel als Maik en Anand Batbileg als Tschick te zien. Hoe belangrijk Tschick voor Wolfgang Herrndorf was, beschreef hij in zijn autobiografie Arbeit und Struktur (eveneens vertaald door Pauline de Bok, Cossee 2015: Leven met het pistool op tafel. Berlijns dagboek): ‚Ik zink weg in het verhaal dat ik schrijf, zoals ik op mijn twaalfde wegzonk als ik boeken las.‘ De complete omvang van het succes van Tschick heeft de in 2013 overleden auteur niet meer meegemaakt.
 

In 2017 is de première van ‚Tschick de opera‘

De verhalende kracht van de roman heeft menig kunstenaar geïnspireerd om iets met Tschick te doen. De toneelbewerking van Rober Koall, die in 2011 bij het Staatsschauspiel in Dresden in première ging, was de afgelopen jaren in meer dan vijftig theaters te zien. Theater Hagen plant in maart 2017 de première van de opera Tschick.


Laura Olschok ontving de ‘Gestalterpreis der Büchergilde’ voor haar illustraties van ‘Tschick’ Laura Olschok ontving de ‘Gestalterpreis der Büchergilde’ voor haar illustraties van ‘Tschick’ | Foto: © Martin Mascheski / Edition Büchergilde In juni 2016 verscheen er bovendien een schitterende geïllustreerde boekuitgave bij uitgeverij Edition Büchergilde. De jonge illustratrice Laura Olschok won er de Gestalterpreis 2016 der Büchergilde voor. ‚Ik kende de roman nog niet, alleen de titel had ik weleens gehoord,‘ herinnert ze zich. Niettemin overtuigt Olschoks minimalistische en gestileerde omslag onmiddellijk. Op een zwarte achtergrond heeft ze een landkaart met straten, bomen en huizen getekend. Ook de gestolen knalblauwe Lada waarmee Maik en Tschick een week lang het Duitse platteland verkenden, duikt een paar keer op. Olschok: ‚Het verhaal van Tschick is zo suggestief dat ik bij elke scène meteen een beeld in mijn hoofd had.‘

‚Toen wist ik: dit wil ik verfilmen‘

De roman kent ook verschillende luisterboekversies. Het bij uitgeverij Argon verschenen luisterboek wordt sprankelend en meeslepend voorgelezen door acteur Hanno Koffler. Bij Rowohlt verschijnen ter gelegenheid van de verfilming meerdere boeken en e-boeken over de succesvolle roman en zijn auteur. Om te beginnen Wann hat es ‚Tschick‘ gemacht?, een verzamelband met alle interviews met Wolfgang Herrndorf. Tschick – Das Drehbuch van Lars Hubrich met de complete draaiboekversie en een bijdrage van Fatih Akin ligt vanaf september 2016 in de boekwinkel.

Tschick – Das Buch zum Film bevat naast de romantekst materiaal en foto’s uit de film en een essay van filmwetenschapper Michael Töteberg, hoofd mediarechten bij uitgeverij Rowohlt. Er staat ook een gesprek in tussen Töteberg en Fatih Akin: ‚Er zitten twee, drie sleutelscènes in de roman, toen ik dat ontdekte wist ik: dit wil ik verfilmen,‘ aldus Akin tegen Töteberg. En ook: ‚Toen ik Arbeit und Struktur gelezen had, begreep ik wat een geweldig cineast Wolfgang Herrndorf was.‘

Losmaken van het boek

De opnames zijn gemaakt in de nazomer van 2015 in Berlijn, Brandenburg en op verschillende andere locaties. Maik is in bijna elke scène te zien en daarnaast zijn in korte scènes zijn dagdromen uitgewerkt. Af en toe hoor je zijn stem in de voice-over. ‚In de montagekamer hebben we geprobeerd heel gericht met voice-over te werken,‘ zegt Akin over deze techniek. ‚Toen dat gelukt was, wist ik: nu is de film klaar, nu heeft hij een ziel.‘

De film is een coproductie van verschillende publieke zenders. De Bayerische Rundfunk is verantwoordelijk voor de redactionele coördinatie. ‚Tschick is een van de grootste literaire fenomenen van de laatste tien jaar,‘ zeggen Cornelius Conrad en Cornelia Ackers van de redactie Kinderfilms. De verfilming is ook voor de ARD een spannend project. ‚Omdat dit zo’n bijzonder boek is, wilden we de film met Fatih Akin realiseren, een unieke regisseur en een van de weinige Duitse filmmakers die internationaal naam heeft gemaakt.‘

Wolfgang Herrndorf zag de ideale boekverfilming als een film die loskomt van het boek en op zichzelf kan staan. Of dat gelukt is, kunnen de toeschouwers vanaf 15 september 2016 in Duitsland en daarna ook in andere landen zelf beoordelen.