Isolation Berlin en AnnenMayKantereit Gemengd onthaal voor jonge bands

De Keulse band AnnenMayKantereit komt voort uit een onafhankelijke en autodidactische indiescene
De Keulse band AnnenMayKantereit komt voort uit een onafhankelijke en autodidactische indiescene | Foto (uitsnede): © Fabien J Raclet

De bands Isolation Berlin en AnnenMayKantereit grijpen terug op dezelfde muzikale tradities. Isolation Berlin wordt door critici bewierookt, AnnenMayKantereit weet het grote publiek te raken.

De critici hadden hun oordeel al snel klaar. In februari 2016 verkondigde de recensent van poptijdschrift Musikexpress al dat geen enkele Duitse muzikant Isolation Berlin dat jaar nog zou kunnen overtreffen. ‘Het is nog maar februari, maar je kunt je nauwelijks voorstellen dat er dit jaar een nóg beter Duitstalig album zal verschijnen,’ schreef Christian Ihle. Hij gaf debuutalbum Und aus den Wolken tropft die Zeit het maximale aantal van zes sterren en voorspelde dat de ‘beste band van de hoofdstad’ nu ook snel de ‘beste band van het land’ zou worden.

De eensgezindheid is groot, Isolation Berlin is op het moment dé lieveling van de muziekpers en de culturele bijlagen. De teksten van de band hebben diepgang en urgentie, zo luidt het algemene oordeel, en in zijn geluid brengt de band het beste van de voorbije decennia samen: psychedelische orgels, new-wavegitaarrifs, funky discobassen en vocalen die in hun zwaarmoedigheid doen denken aan Rio Reiser, de in 1996 overleden zanger van de band Ton Steine Scherben.

Van authentiek tot truttig

Die vergelijking zou de groep rond zanger Tobias Bamborschke echter wel eens in de weg kunnen gaan zitten. Want Reiser legde met zijn zowel poëtische als geëngageerde teksten de lat destijds enorm hoog. En toch lijkt Bamborschke dit niveau te halen – hij is kritisch genoeg en snijdt diep genoeg in eigen vlees om niet bij Reiser achter te blijven.
 

Anders vergaat het de Keulse Band AnnenMayKantereit, die bij het verschijnen van zijn debuutalbum in 2016 ook als grote belofte werd beschouwd. Ook in vrijwel alle artikelen over deze band werd de vergelijking met Rio Reiser getrokken. Toch verloor AnnenMayKantereit met het album Alles Nix Konkretes behoorlijk wat van zijn krediet bij de belangrijkste Duitstalige media. Werden ze in hun beginperiode nog geprezen om hun authenticiteit en hun spontaniteit – inmiddels gelden de bandleden als vertegenwoordigers van een generatie opportunistische, naïeve, zelfingenomen, ja zelfs truttige artiesten.

Niet boos genoeg

Bijna geen criticus heeft de neiging kunnen onderdrukken in te gaan op het refrein van het nummer 3. Stock (‘Derde verdieping’). Daarin mijmert zanger Henning May over een flatje driehoog achter van een stel, met de woorden ‘twee kamers, een keuken, een badkamer en ’n klein balkonnetje’. Het gewraakte nummer is inderdaad geen hoogtepunt van het debuutalbum – maar in zijn totaliteit is het album alleszins verfrissend. De bijtende commentaren van alle journalisten die opstandigheid, protest en woede zeggen te missen zijn moeilijk te begrijpen.
 

Met hun vergelijking met Rio Reiser hebben de critici verwachtingen gewekt die eigenlijk geen band kan waarmaken. May’s teksten worden afgezet tegen een standaard die hij zelf nooit heeft gesteld. En tot een spreekbuis van zijn generatie heeft de jonge zanger met zijn opmerkelijk volwassen stemgeluid zich al helemaal nooit uitgeroepen. Maar met zijn nummers over scheiden, vriendschap en studententijd lijkt hij een zenuw te raken van een publiek dat muziek wil horen die over de eigen leefwereld gaat. En sinds wanneer verwijten we balladzangers als Elton John, Keane en Billy Joel een gebrek aan rebellie?

Kunstmatige tegenstelling

De tegenstelling die tussen bands als Isolation Berlin en AnnenMayKantereit gecreëerd wordt doet dan ook behoorlijk kunstmatig aan. De bands komen allebei voort uit een onafhankelijke, autodidactische indiescene, waarvoor bands uit de Hamburger Schule van de jaren negentig (Blumfeld, Tocotronic, Die Sterne) en de indiepop uit de jaren nul (Wir sind Helden, Mia, Kettcar) de weg geplaveid hebben.

Ook na bijna vijf jaar blijven de overtuiging en vastberadenheid van AnnenMayKantereit fascineren. Met grote vastberadenheid hebben de drie voormalige middelbare scholieren Christopher Annen, Henning May und Severin Kantereit in parken gerepeteerd, hun stijl verfijnd bij straatoptredens in de Keulse binnenstad, en tot slot met hun YouTube-video’s hun naamsbekendheid vergroot. Sinds 2014 hebben ze versterking van bassist Malte Huck.

Omarmd door pers en publiek

Ondertussen heeft het grote publiek het door de pers zo geloofde Isolation Berlin nog niet ontdekt. Hoe verschillend hun teksten ook mogen zijn, de bands stammen uit gelijksoortige muzikale tradities. AnnenMayKantereit grijpt in zijn rustiger nummers terug op de eerder genoemde balladzangers en in zijn snellere nummers op de folkrevival, waarvan het Britse Mumford & Sons het boegbeeld is. Isolation Berlin heeft zijn oor flink te luisteren gelegd bij Joy Division. Beide bands treden bovendien bij soortgelijke festivals op – zij het dat AnnenMayKantereit inmiddels vaak als headliner geboekt wordt.

Het lopende decennium heeft al onmiskenbaar een op zichzelf staande scene van indiepopbands voortgebracht. De opvallendste acts in dit genre komen uit de Oostenrijkse hoofdstad. Weense bands als Wanda, Kreisky en Bilderbuch lijken wat radicaler, hedonistischer en compromislozer dan hun Duitse tegenhangers. En daarmee bereiken ze iets waaraan Isolation Berlin en AnnenMayKantereit nog werken: dat ze door zowel pers als publiek omarmd worden.