Thomas Elsaesser De man die de Duitse filmgeschiedenis beschreef

Thomas Elsaesser op het Internationale Filmfestival Rotterdam 2017
Thomas Elsaesser op het Internationale Filmfestival Rotterdam 2017 | Foto (Uitsnede): © Vera de Kok / CC BY-SA 4.0

Thomas Elsaesser is filmwetenschapper en hoogleraar film- en televisiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn boeken en essays over film- en genretheorie, filmgeschiedenis en de Europese auteurscinema zijn in meer dan twintig talen vertaald.

 

Wie zich met filmwetenschap en film bezighoudt, kan niet om hem heen: Thomas Elsaesser is zo’n beetje een wandelend lexicon van de filmgeschiedenis. In Duitsland is Elsaesser vooral bekend om zijn onderzoek naar vrijwel alle periodes van de Duitse filmgeschiedenis. Hij publiceerde meer dan 200 essays en artikelen in de belangrijkste vaktijdschriften.
Hij werd in 1943 geboren, verhuisde in 1963 naar Groot-Brittannië, waar hij Engelse literatuur studeerde aan de Universiteit van Sussex en daar vervolgens promoveerde. In 1968 richtte Elsaesser het filmtijdschrift Brighton Film Review op. Vanaf 1971 zette hij in Londen het tijdschrift voort onder de naam Monogram en verwierf hij internationale bekendheid als criticus en theoreticus van Hollywoodfilms. Samen met Charles Barr richtte hij in 1976 aan de Universiteit van East Anglia het Film Studies Department op, een van de eerste zelfstandige instituten voor filmwetenschap in het Verenigd Koninkrijk. In 1991 maakte hij de overstap naar de Universiteit van Amsterdam, waar hij de faculteit film- en televisiewetenschap oprichtte. Na zijn emeritaat in 2008 was hij in de VS eerst werkzaam als gasthoogleraar aan de Universiteit van Yale en vanaf 2013 aan de Universiteit van Columbia.
 
Wat hij verder nog doet:
Samen met zijn zus Regine Elsaesser richtte Thomas Elsaesser in 2009 de Martin-Elsaesser-Stiftung op, die gewijd is aan het leven en werk van hun grootvader, de architect Martin Elsaesser. Als stadsarchitect van Frankfurt ontwierp Martin Elsaesser onder andere de Frankfurtse Großmarkthalle, een monument dat tegenwoordig onderdeel van de nieuwbouw van de Europese Centrale Bank is.
 
Van filmhistoricus tot regisseur:
In 2015 werd Thomas Elsaesser zelf regisseur: aan de hand van de nalatenschap van zijn grootvader – een koffer met brieven, een handvol gedichten en een blikkentrommel vol super 8-films – beschreef hij in de documentaire Die Sonneninsel de carrière van Martin Elsaessers in de jaren 30 en 40 en het gecompliceerde huwelijk met zijn vrouw Liesel, die verliefd werd op landschapsarchitect Leberecht Migge. De naam Sonneninsel verwijst naar een project van Migge, die op een klein eiland bij Berlijn zijn ideeën over een complete kringloopeconomie verwezenlijkte.