Snelle toegang:
Direct naar inhoud gaan (Alt 1)Direct naar secundaire navigatie gaan (Alt 3)Direct naar hoofdnavigatie gaan (Alt 2)

Onderzoek
Een korte geschiedenis van de EU-financiering

Stephen Hawking wist het al: door de Brexit gaat het ook slecht met de Britse onderzoekers. Wat als ze het in de toekomst zonder EU-financiering zouden moeten stellen?
 

Von Eric Bonse

Forschung in der EU
Illustratie: © Ella Frances Sanders

Het was de bekendste onderzoeker van zijn generatie: Stephen Hawking. Zijn Korte geschiedenis van de tijd was een bestseller, zijn theorie over de zwarte gaten is wereldberoemd. Minder bekend is dat financiële steun van het EU-onderzoeksprogramma ‚Horizon‘ ook Hawkings werk ten goede kwam – en dat de Brit waarschuwde voor een vertrek van zijn land uit de EU.

De Brexit zou de toegang tot EU-financiering bemoeilijken en een braindrain veroorzaken, zo vreesde Hawking. Samen met 150 andere wetenschappers ondertekende hij kort voor zijn dood een open brief waarin hij erop wees dat Groot-Brittannië aanzienlijk meer geld uit het EU-onderzoeksbudget ontvangt dan het betaalt. De EU-steun bedraagt jaarlijks circa 930 miljoen euro.

Van dit geld profiteren niet alleen lokale toponderzoekers zoals Hawking. Ook gastwetenschappers uit andere EU-landen en internationale onderzoeksprojecten worden uit het programma gefinancierd. Zonder die financiering, die van 2014 tot 2020 in totaal bijna 80 miljard euro bedroeg, zouden duizenden projecten moeten worden gestaakt. Het onderzoek en de innovatie in de EU zouden hieronder lijden.
 

Geen wonder dat de meerderheid van de Britse onderzoekers tegen de Brexit is.

In tegenstelling tot eerdere kaderprogramma’s is Horizon 2020 namelijk niet ‚slechts‘ een kaderprogramma voor onderzoek. Naast onderzoek richt het zich ook op innovatie. Zo worden er projecten ondersteund die de gehele innovatieketen bestrijken – van fundamenteel onderzoek tot de ontwikkeling van commerciële producten en diensten.

Maar wat als de onderzoekers het zonder EU-steun zouden moeten stellen? Het Britse House of Lords heeft het uitgerekend – en daarbij rekening gehouden met de worst case van een chaotische Brexit zonder akkoord. In dat geval zou circa 44 procent van de tot dusver betaalde steun uit het Horizon-programma wegvallen, aangezien die niet bedoeld is voor derde landen buiten de EU.

Ook de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van onderzoek zou hieronder lijden, wat voor Groot-Brittannië een groot verlies zou betekenen. Het land kan zijn leidende positie kwijtraken. Geen wonder dat de meerderheid van de Britse onderzoekers – net als Hawking – tegen de Brexit is.
 

Top