Future Perfect
Dringende waarschuwing

Marjan Minnesma, leiding stichting Urgenda
Marjan Minnesma, leiding stichting Urgenda | Foto: © Stichting Urgenda

Omdat het klimaat niet op de politiek wacht, is Marjan Minnesma bezig de wereld zelf te verbeteren. Met haar stichting Urgenda dringt ze aan op een energierevolutie.

Zon, zand, zomervakanties, dat is het eerste waar mensen bij Texel aan denken. Maar de 14.000 bewoners van het Waddeneiland willen zich ook op een ander terrein profileren. In 2020 moet Texel energieneutraal zijn. Dan wil het eiland wat stroom- en gasvoorzieningen betreft de navelstreng met het vasteland hebben doorgesneden.
‘Bij mij is dat al zo!’ zegt Peter Bakker blij en hij wijst trots naar het certificaat in zijn gang: ‘Eerste energieneutrale huis op Texel.’ Hij heeft zijn verwarmingsketel gedemonteerd en in plaats daarvan zonnepanelen op het dak en een warmtepomp geïnstalleerd. De gaskraan heeft hij ook kunnen dichtdraaien. ‘Ik ben in elk geval niet meer afhankelijk van Poetin!’

Met daadkracht op weg naar neutraliteit 

Dat heeft hij te danken aan Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. Het Waddeneiland werkt met deze stichting samen om zijn ambitieuze doelstelling te bereiken. Want Minnesma – lang, blond en zeer geëngageerd – wordt gezien als de belangrijkste duurzaamheidsactiviste van Nederland. In de eerste fase moedigt ze twintig huiseigenaren op Texel aan om hun huis tot een energieneutrale woning te verbouwen. ‘De kosten bedragen 35.000 euro per huis,’ rekent ze voor. ‘Bij een energierekening van 180 euro in de maand betekent dit dat je na vijftien jaar geen cent meer aan elektriciteit en verwarmingskosten kwijt bent!’
Met dit soort projecten heeft Marjan Minnesma naam gemaakt. Al drie keer heeft de 49-jarige op Prinsjesdag een alternatieve ‘duurzame troonrede’ gehouden. Al drie keer eindigde ze als eerste op de Duurzame 100, de door Trouw samengestelde lijst van de honderd duurzaamste Nederlanders. ‘Vanwege haar ongeëvenaarde daadkracht en innovatieve ideeën,’ aldus de jury.

Ambitieus, haalbaar, onontkoombaar

Het doel dat Minnesma zichzelf heeft gesteld is nog ambitieuzer dan dat voor het eiland Texel: met haar stichting Urgenda, die ze in 2007 oprichtte, wil ze ervoor zorgen dat heel Nederland over twintig jaar niet meer afhankelijk is van fossiele brandstoffen, maar voor 100 procent is overgestapt op duurzame energie.
‘Het is haalbaar, we hebben geen andere keuze!’ zegt de moeder van drie kinderen, die niet alleen een doctoraal diploma bedrijfskunde en rechten op zak heeft, maar ook is afgestudeerd in de filosofie – cum laude. Volgens haar mag niemand de ogen meer sluiten voor het grootst probleem van de eeuw, de opwarming van de aarde: ‘We racen op de afgrond af, we moeten op de rem trappen!’

Dringend vanwege de kinderen

Als dat niet lukt zal het over niet al te lange tijd behoorlijk ongezellig worden op deze planeet. Grote delen van de planeet zullen vanwege overstromingen of droogte onbewoonbaar worden, bijvoorbeeld gebieden in Zuid-Spanje of Californië. ‘Dat zal tot oorlogen en conflicten leiden,’ aldus Minnesma, die na haar drie studies eerst voor een aantal onderzoeksinstituten en milieuorganisaties als Greenpeace werkte. ‘Kunnen we dat onze kinderen aandoen?’ Zelfs IMF-directeur Christine Lagarde lijkt in te zien hoezeer de tijd dringt. Critici mogen Lagarde verwijten dat het economisch beleid dat ze vertegenwoordigt juist bijdraagt tot opwarming van de aarde, maar niemand heeft het zo plastisch samengevat als zij: als er niets gebeurt, aldus Lagarde bij het Economisch Wereldforum van 2013 in Davos, worden onze kinderen ‘roasted, toasted, fried and grilled’.
De tijd dringt, waarschuwt Minnesma keer op keer in de rond de 200 lezingen die ze per jaar geeft. Vandaar de naam van haar stichting: Urgenda – urgent, dringend. Onverschillige burgers en onwillige bedrijfsdirecteuren werken op haar als een rode lap op een stier, evenals weifelende politici, vooral Nederlandse politici. De regering in Den Haag neemt er volgens haar genoegen mee om in 2030 het aandeel duurzame energie van het huidige magere percentage van vier naar veertien procent te verhogen. ‘Belachelijk! Daarmee behoren we in Europa tot de slechtste leerlingen van de klas!’

De wereld zelf veranderen

Minnesma verdoet haar tijd niet met het wachten op de politiek. In plaats daarvan steekt ze zelf de handen uit haar mouwen en geeft het goede voorbeeld: ze haalt de eerste elektrische auto’s naar Nederland, een paar scheepsladingen vol uit Noorwegen en verkoopt die aan bedrijven en gemeentehuizen, die op hun beurt voor de benodigde oplaadpunten zorgen. Onder het motto ‘Wij willen zon’ importeert ze 50.000 zonnepanelen uit China om die op scholen, kerken en bij particulieren te installeren. Zonder subsidie, zonder overbruggingskrediet. Want dat krijgt ze niet van de Nederlandse banken. De Chinese fabrikanten daarentegen verlengen haar betalingstermijn en de Nederlandse kopers betalen een deel vooruit. Nu zorgt ze ervoor dat steeds meer huizen energieneutraal worden. Niet alleen op Texel. Binnenkort volgen er als het goed is nog 100 huishoudens in een grote Nederlandse stad. ‘De onderhandelingen lopen,’ zegt Minnesma, die genoeg heeft aan maar vijf uur slaap per nacht.

Natuurlijk heeft ze zelf al lang zonnepanelen op haar dak, rijdt ze in een elektrische auto, koopt ze altijd voor zichzelf en haar gezin biologisch eten en gaat ze nooit met het vliegtuig op vakantie.

Heeft ze soms niet het gevoel dat ze een roepende in de woestijn is?

‘Gelukkig zijn er steeds meer oasen!’ antwoordt de blonde vrouw lachend en ze wijst naar een poster van Loesje die in haar bureau hangt: een van oorsprong Nederlands initiatief dat met verrassende spreuken die je aan het denken zetten inmiddels wereldwijd de aandacht trekt: ‘Verbeter de wereld. Begin!’

Top