Träume und Täuschungen

Tijdens deze avond spreken we met fotograaf Ben de Biel en historicus Paul Betts over de kracht van beelden vóór en na de val van de Muur: hoe zijn ze gemaakt, wanneer en waarom? Wat was de invloed van beelden op de vreedzame revolutie en op de periode daarna, die door veel tijdgenoten als problematisch werd ervaren? En hoe kijken we nu terug op de foto’s diedestijds zijn gemaakt? Begeleid door muziek uit die tijdstaan we stil bij 35 jaar val van de Muur en bij de vraag hoe deze historische gebeurtenis doorwerkt in het heden.

DJ Mira zorgt deze avond voor verassende muzikale inzichten. Ze zal met ons praten over de geest van optimisme in de jaren na de hereniging in Oost-Duitsland en platen draaien die ze associeert met deze tijd. Mira is resident in de Berlijnse club KaterBlau en toert regelmatig over de hele wereld. Haar eerste ervaringen deed ze op in de jaren '90 in de underground technoscene in en rond Leipzig en Halle/Saale - met geïmproviseerde electrofeesten op “verloren plekken” en opkomende festivals die het nieuwe gevoel van vrijheid vierden. Beelden zijn steeds belangrijker geworden in de recente geschiedenis. Onze herinnering aan historische gebeurtenissen wordt grotendeels bepaald door beelden. Gebeurtenissen worden vaak alleen als historisch bestempeld als ze visueel zijn vastgelegd. Dat beelden zelf ook een historisch effect kunnen hebben werd vooral duidelijk in de nazomer van 1989, toen de demonstraties in de DDR steeds grotere vormen aannamen, mede beïnvloed door de beelden van de voorgaande demonstraties op de West-Duitse televisie.

Foto's en filmopnamen kenmerkten ook het culturele leven na 1989, toen de Berlijnse ondergrondse bruiste van een levendig nachtleven in clubs als I.M. Eimer en Tacheles, nicheruimtes en alternatieve groepen die een gevoel van nieuwe vrijheid uitstraalden. Ook hierover zal het op deze avond gaan. 

Ben de Biel werkt als documentair fotograaf in Berlijn. Hij begon als autodidact in 1985. Direct na de val van de Muur was hij getuige van de grote veranderingen in Berlijn. Hij is het meest bekend om zijn foto's van het dagelijks leven en de club- en uitgaanswereld in Oost- en West-Berlijn. Hij was medeoprichter van de clubs Ständige Vertretung in Tacheles, I.M. Eimer en Maria am Ostbahnhof. Hij was ook zanger van de electropunkband Elektronauten en perswoordvoerder van de Piratenpartij. De Biel heeft verschillende boeken gepubliceerd en zijn werk is op veel plaatsen ter wereld tentoongesteld.

Paul Betts is hoogleraar moderne Europese geschiedenis aan de Universiteit van Oxford. Hij doet onderzoek naar moderne Europese cultuurgeschiedenis, in het bijzonder twintigste-eeuwse Duitse geschiedenis. Hij heeft belangrijke boeken gepubliceerd over materiële cultuur, industrieel ontwerp, naoorlogs marxisme, het privéleven achter het IJzeren Gordijn en de rol van fotografie in de twintigste eeuw.

DJ Mira is geboren in Oost-Duitsland. Ze begon met DJ-en in 1996 en werd al snel een vaste figuur in de groeiende underground technoscene rond Leipzig en Halle/Saale. Haar toewijding aan haar vak en natuurlijke talent wierpen al snel hun vruchten af met een reeks successen en leidden ertoe dat ze vanaf dat moment een belangrijk stempel drukte op de elektronische muziekscene in Oost-Duitsland. In 2006 verhuisde Mira naar Berlijn. Mira staat al twintig jaar aan de top van haar spel, geeft voortdurend vorm aan het geluid om haar heen en draait DJ's over de hele wereld, bijvoorbeeld op het legendarische Burning Man Festival in Nevada.