Na skróty:
Przejdź bezpośrednio do treści (Alt 1)Przejdź bezpośrednio do podmenu (Alt 3)Przejdź bezpośrednio do menu głownego (Alt 2)

Widokówki
Pozdrowienia w podróży

Pocztówka
Pozdrowienia z wakacji były wysyłane na cały świat: już dawno można było stosunkowo tanio wysyłać pocztówki pomiędzy krajami członkowskimi Światowego Związku Pocztowego | Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale

Czy wiesz, że pierwsza pocztówka na świecie pochodziła z Wiednia? Nie była ona jednak ilustrowana. Fakt, że dziś możemy przesyłać pozdrowienia z wakacji na widokówkach ze zdjęciem, zawdzięczamy wynalazkom z Francji i Niemiec.
 

Datę powstania pocztówki można całkiem dokładnie określić – przypada ona na rok 1869. Wtedy to pewien ekonom z Wiednia wprowadził do obiegu pierwszy jej egzemplarz. Potem trzeba było jeszcze niemal dwudziestu lat, by rozpowszechniły się ilustrowane pocztówki w obecnie znanej nam formie.

Francuzi i Niemcy najbardziej przyczynili się do rozwoju tego niesamowitego środka komunikacji – aż pewnego dnia pocztówki zyskały popularność na całym świecie. Największy ich rozkwit przypadał na lata 1900-1914.

Christian Deflandre, założyciel i kierownik Muzeum Pocztówek w Antibes, opowiada nam historię tego europejskiego dobra kultury, dzięki któremu najpiękniejsze wspomnienia z wakacji wyruszają w podróż do naszych bliskich. Pocztówki zaprezentowane w poniższej galerii są częścią wystawy Muzeum Pocztówek w Antibes.

  • 1 października 1869 roku w Wiedniu (wówczas w Austro-Węgrzech) po dwuletniej zwłoce wreszcie została wprowadzona do obiegu pierwsza pocztówka. Radca ministerialny podpisał zlecenie zatwierdzając tym samym „publiczne wsparcie dla korzystnej cenowo korespondencji stanowiącej pełnoprawny odpowiednik konwencjonalnego listu“. Niebawem inni poczmistrzowie przejęli zasadę pocztówek, najpierw w państwach sąsiadujących z Austro-Węgrami, później już na całym świecie –choć pierwsze pocztówki nie były jeszcze ilustrowane. Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Narodziny pocztówki

    1 października 1869 roku w Wiedniu (wówczas w Austro-Węgrzech) po dwuletniej zwłoce wreszcie została wprowadzona do obiegu pierwsza pocztówka. Radca ministerialny podpisał zlecenie zatwierdzając tym samym „publiczne wsparcie dla korzystnej cenowo korespondencji stanowiącej pełnoprawny odpowiednik konwencjonalnego listu“. Niebawem inni poczmistrzowie przejęli zasadę pocztówek, najpierw w państwach sąsiadujących z Austro-Węgrami, później już na całym świecie –choć pierwsze pocztówki nie były jeszcze ilustrowane.
  • Około roku 1890 pojawiły się pierwsze pocztówki, które posiadały rysunki lub fotografie – powyższe zdjęcie przedstawia technikę światłodruku (druk farbą olejną na warstwie żelatyny). Ilustrowane pocztówki zyskały popularność dzięki sieciom luksusowych hoteli, które oferowały obrazki swojego obiektu, w ten sposób zyskując darmową reklamę. Krótko potem pocztówki święciły triumfy na całym świecie. Uwielbiano je również dlatego, że w gazetach czy innych materiałach drukowanych znajdowało się tak niewiele fotografii – sztuka ta była zarezerwowana dla profesjonalnych fotografów. Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Pierwsze ilustrowane pocztówki

    Około roku 1890 pojawiły się pierwsze pocztówki, które posiadały rysunki lub fotografie – powyższe zdjęcie przedstawia technikę światłodruku (druk farbą olejną na warstwie żelatyny). Ilustrowane pocztówki zyskały popularność dzięki sieciom luksusowych hoteli, które oferowały obrazki swojego obiektu, w ten sposób zyskując darmową reklamę. Krótko potem pocztówki święciły triumfy na całym świecie. Uwielbiano je również dlatego, że w gazetach czy innych materiałach drukowanych znajdowało się tak niewiele fotografii – sztuka ta była zarezerwowana dla profesjonalnych fotografów.
  • Dwa istotne wynalazki na drodze rozwoju dzisiejszych widokówek zawdzięczamy Niemcom i Francji: niemiecki drukarz zoptymalizował zużycie barwnej litografii, czyli technologii druku kolorowego. We Francji natomiast stosowano proces światłodruku (co widać na następnym zdjęciu), który umożliwiał masową produkcję przy zachowaniu wysokiej jakości. Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Udział Niemiec i Francji

    Dwa istotne wynalazki na drodze rozwoju dzisiejszych widokówek zawdzięczamy Niemcom i Francji: niemiecki drukarz zoptymalizował zużycie barwnej litografii, czyli technologii druku kolorowego. We Francji natomiast stosowano proces światłodruku (co widać na następnym zdjęciu), który umożliwiał masową produkcję przy zachowaniu wysokiej jakości.
  • Międzynarodowy środek komunikacji Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Międzynarodowy środek komunikacji

    Wiele państw, które były członkami Światowego Związku Pocztowego, mogło za niewielką opłatą wysyłać i odbierać zdjęcia z całego świata. Oczywiście każdy z tych krajów chciał pokazać się z najlepszej strony, żeby przyciągnąć turystów i podróżników wszelkiej maści.
  • Ponadto pocztówki zaczęto stosować również w celach religijnych, politycznych lub reklamowych. Tutaj widzimy na przykład drobne ogłoszenie stworzone przez kolekcjonera pocztówek. Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    W najróżniejszych sprawach

    Ponadto pocztówki zaczęto stosować również w celach religijnych, politycznych lub reklamowych. Tutaj widzimy na przykład drobne ogłoszenie stworzone przez kolekcjonera pocztówek.
  • Pocztówka – światowe dziedzictwo Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Pocztówka – światowe dziedzictwo

    Z pocztówek można wyczytać nie tylko najważniejsze historyczne momenty – stanowią one również prawdziwy skarb w zakresie ikonografii, pozwalającej badać życie codzienne przed rokiem 1914. Dzięki tym kadrom z pocztówek możemy odkrywać całe światy: praca w polu, rękodzieło – czynności dzisiaj niemal zapomniane, ale również święta religijne i festyny, zawody sportowe i wiele innych.
  • Ilustracje na pocztówkach ukazują również mentalność artystów i ducha epoki. Jak żyli ludzie? Co ich niepokoiło? Czego pragnęli? O czym marzyli? Wielu artystów belle époque wykorzystywało pocztówki także po to, aby zaprezentować się szerszej publiczności – na tym zdjęciu widać fragment pocztówki w stylu modernistycznym.  Foto (fragment): Christian Deflandre © Musée de la Carte Postale
    Duch epoki na widokówce

    Ilustracje na pocztówkach ukazują również mentalność artystów i ducha epoki. Jak żyli ludzie? Co ich niepokoiło? Czego pragnęli? O czym marzyli? Wielu artystów belle époque wykorzystywało pocztówki także po to, aby zaprezentować się szerszej publiczności – na tym zdjęciu widać fragment pocztówki w stylu modernistycznym.
Kunst, Literatur und Sprache

Ein Beitrag aus Frankreich

mit Bezug zu Österreich,
Deutschland