Agnieszka Wolny-Hamkało opowiada

Agnieszka Wolny-Hamkało © Agnieszka Wolny-Hamkało

Metody pracy

Skrzypce czy kino – Einstein kończył każdy dzień pracy grając na skrzypcach, Donna Tartt już po trzech godzinach szła do kina – co robi Pani, gdy pisanie nie idzie zbyt dobrze?

Wychodzę z domu i maszeruję do zaprzyjaźnionej galerii lub księgarni, gdzie rozmawiam z przyjaciółmi, czasem pijemy kawę albo palimy papierosy. Po przyjściu do domu czytam w łóżku. Jeśli wszystkie te zabiegi okazują się płonne, znaczy to, że pisanie chce sobie poodpoczywać ode mnie – ma do tego święte prawo. 

Chmura czy cirrus – czy jakieś słowa są dla Pani szczególnie inspirujące? 

Właściwie – inspirują mnie wszystkie słowa – także imiona i nazwiska, nazwy miejscowości, okrzyki, dziecięce da da, archaizmy i skrótowce. „Ładne“ i „brzydkie“ słowa i to co się między nimi dzieje. 

Styl pracy artystycznej

Alfabet czy rym – czy istnieje porządek słów? 

Istnieje wiele porządków słów, a porządki są po to, by je burzyć. Język to dynamiczny system pełen niespodzianek. Język może prowadzić w wierszu i pisarza i czytelnika. Rymy zaś potrafią być wewnętrzne, niemal niewidzialne, troszkę-rymy. 

Skreślić czy reperować – czy można uratować nieudany wers? 

Można uratować nieudany wers, ale nie zawsze. Czasem po operacji okazuje się, że wszystko na nic, czasem – odwrotnie: pomaga. Wers po tuningu może wejść do innego wiersza, może też zostać w wierszu-matce jak matrioszka w matrioszce. 
 

Zawód: poeta

Nastrój czy dyscyplina – czy poeta potrzebuje stałych godzin pracy? 

Poeta nie potrzebuje stałych godzin pracy. Wiersze się piszą niezależnie od godzin pracy. Po prostu czasem wpadają po pracy, jak do siebie.
 
Presja finansowa czy wewnętrzna potrzeba – czy pisarz powinien umieć pisać na każdy temat? 

Nie, pisarz nie musi umieć pisać na każdy temat. Kucharz nie musi umieć robić każdej potrawy, a muzyk grać na każdym instrumencie. Pisarz jest tylko człowiekiem i coś wie, a czegoś tam nie wie – po prostu. Gdyby umiał pisać na każdy temat, byłby prawdopodobnie złym pisarzem. 

Pisanie poezji jako styl życia

Szczęście a umowa – czy wolny zawód czyni poetę wolnym? 

Zwykle poecie brakuje pieniędzy, nie czyni go to wolnym. W poezji nie ma prawdziwych pieniędzy, w poezji są inne rzeczy. 

Gwizdy czy oklaski – czy czytelnik / krytyka ma znaczenie dla poety? 

Poezja to forma komunikacji, więc czytelnik ma znaczenie dla poety, jak i krytyka, która bywa chybotliwą kładką między nadawcą a odbiorcą, chciałabym, żeby była. 

Poezja jako sztuka

Obliczanie i układanie – co ma wspólnego wiersz z matematyką?

Zupełnie nic. Albowiem wiersz to czasem równanie nie do rozwiązania, czasem zaś równanie z nieskończoną ilością rozwiązań lub równanie z jednym rozwiązaniem. Mowa o tym samym wierszu. W dużej mierze zależy to od czytelnika. Ale nie tylko od niego.
 
Prasa bulwarowa czy piedestał – gdzie jest dziś miejsce na poezję? 


Wszędzie. Wszędzie jest miejsce na poezję i jednocześnie nie ma na nią miejsca nigdzie. Czasem się pojawiają jakieś przestrzenie, a potem zrastają się.