Działania promocyjne w małych bibliotekach Odwaga, by współpracować

Dirk Wissen
Dirk Wissen | Foto (fragment): © arch. prywatne

Oferta mniejszych bibliotek często pozostaje niezauważona przez szerszą publiczność. Wywiad z Dirkiem Wissenem o tym, jak biblioteki mogą skuteczniej promować swoją działalność jako część oferty kulturalnej i edukacyjnej miasta.  

Dlaczego działania promocyjne są szczególnie ważne dla małych bibliotek?

Duże instytucje kultury często mają własny dział promocji, podczas gdy w mniejszych bibliotekach brakuje nie tylko pieniędzy i personelu, ale także odwagi i wiary w siebie, by prowadzić działania promocyjne. Jednak nawet bez dodatkowych pracowników i wysokiego budżetu można z powodzeniem realizować projekty tak, by zostały zauważone w mediach tradycyjnych i społecznościowych. Działania promocyjne nie muszą polegać na kosztownych kampaniach reklamowych. Dobre efekty przynoszą także akcje oparte na miłych kontaktach międzyludzkich. Najważniejsza jest współpraca.

100 dni – 100 świeczek

Jakie przykłady takich udanych akcji mógłby pan podać z własnego doświadczenia?

Podczas moich pierwszych 100 dni na stanowisku dyrektora biblioteki miejskiej zaprosiłem na filiżankę espresso i rozmowę 100 osób tworzących ofertę edukacyjną i kulturalną miasta, od burmistrza po dozorcę. Dzięki tej akcji nawiązałem wiele kontaktów, które przerodziły się we współpracę. W setny dzień zorganizowałem przyjęcie otwarte dla każdego. Wielu dziennikarzy już wcześniej mnie odwiedziło, media były więc poinformowane i obecne. To zapewniło nam pozytywne relacje medialne z tego przyjęcia.

Inny przykład udanej akcji promocyjnej to współpraca z artystką światła, która przyozdabiała wiejski festyn małymi świeczkami. Poprosiłem ją, żeby umieściła świeczki także na fasadzie naszej biblioteki. Ustawiliśmy je na każdym parapecie zewnętrznym. Grupa wolontariuszy była odpowiedzialna za zapewnienie bezpieczeństwa, ponieważ używaliśmy otwartego ognia. Zaprosiliśmy fotoreporterów, dzięki którym powstały świetne, efektowne zdjęcia tej akcji, które można wykorzystać do promocji. Sytuacja przypominała flashmob: „Przyjdźcie do nas, dziś wieczorem coś będzie się działo.“

Współpraca to narzędzie promocji

W jaki sposób biblioteka może sama prowadzić działania promocyjne?

Tylko we współpracy – niezależnie od tego, czy jest to wydarzenie, informacja prasowa czy akcja promocyjna, biblioteka zawsze powinna szukać partnerów. Od innych instytucji można się uczyć, wzbogacać się o nowe doświadczenia, obserwując ich sposób pracy, i wykorzystywać klasyczny efekt synergii. Dzięki temu biblioteka nie jest postrzegana jako samotna wyspa, lecz pokazuje, że działa wspólnie z innymi. Jeśli zaprosimy artystów, znajdziemy fotografów i zespół wolontariuszy, nasza akcja zyska odpowiednią oprawę.

Jakie jeszcze możliwości promocji mają małe biblioteki, posiadające ograniczone środki?

Jeśli mamy niewielki budżet przeznaczony na promocję albo nie mamy go wcale, możemy przygotować małą akcję jako część większej kampanii organizowanej na przykład przez ogólnokrajowe stowarzyszenie bibliotek. W ramach takiej kampanii pojawi się też informacja o naszej lokalnej akcji. Na początku najważniejszy jest pomysł, później odwaga, by być kreatywnym i mieć motywację, a na końcu należy stworzyć projekt wydarzenia. Swoje plany i cele trzeba komunikować tak, by były zrozumiałe – to niezbędne, by znaleźć odpowiedniego partnera. Partnerami mogą być np. przedstawiciele sektora edukacji i kultury albo pracownicy administracji publicznej czy politycy. Można im zaproponować, by następne posiedzenie komisji albo zarządu ich stowarzyszenia odbyło się w bibliotece. Najlepiej, by byli to różnorodni partnerzy: osoby indywidualne i instytucje takie jak szkoły, uniwersytety ludowe i przedszkola. Przedstawiciele biblioteki powinni często pojawiać się na przyjęciach i ceremoniach otwarcia w mieście, by nawiązywać kontakty. To męczące, a komunikacja wymaga wiele pracy, ale jest to warte wysiłku.

Jakie tematy poruszy pan podczas swoich warsztatów na temat działań promocyjnych dla małych bibliotek na Międzynarodowych Targach Książki w Gwatemali?

Wspólnie z uczestnikami warsztatów w Gwatemali i w oparciu o ich pomysły wypracuję moduł tworzenia koncepcji projektów promocyjnych. Najpierw być może trzeba będzie dokonać analizy otoczenia, odpowiadając na pytania: Jakie możliwości ma biblioteka na miejscu, jaki ma budżet i jaką strukturę administracyjną? Do każdej biblioteki należy mieć indywidualne podejście. 
 
Dirk Wissen, ur. w Münster w Westfalii, studiował w Hamburgu, Berlinie i Wiedniu. W 2007 r. obronił pracę doktorską pt. „Zukunft der Bibliographie – Bibliographie der Zukunft“ [Przyszłość bibliografii – bibliografia przyszłości]. W latach 2008-2015 był dyrektorem Miejskiej i Regionalnej Biblioteki we Frankfurcie nad Odrą, w której wprowadził nową koncepcję działań promocyjnych. Aktualnie Dirk Wissen wykłada na uczelniach m.in. w Berlinie, Hamburgu i Kolonii.