Na skróty:
Przejdź bezpośrednio do treści (Alt 1)Przejdź bezpośrednio do podmenu (Alt 3)Przejdź bezpośrednio do menu głownego (Alt 2)

Sztuczna inteligencja i sztuka
Siedmioro artystów budzi do życia algorytmy

Matthieu Cherubini stworzył grę VR pod tytułem „35.000 Feet“ symulującą przelot nad Syrią.
Matthieu Cherubini stworzył grę VR pod tytułem „35.000 Feet“ symulującą przelot nad Syrią. | Foto (fragment): © Matthieu Cherubini, 2017

Sprawiają, że algorytmy tańczą, a w oprogramowanie potrafią tchnąć życie: Artyści, którzy eksperymentują ze sztuczną inteligencją, badają i zacierają granicę pomiędzy człowiekiem a maszyną. Fani serialu „Czarne lustro“ (ang. Black Mirror) pokochają tych twórców.

Johannes Zeller

Czy algorytmy podejmują lepsze decyzje niż ludzie? Czy sztuczna inteligencja (AI) bywa głupia? Pytaniami takimi jak te zajmuje się w projektach AI wielu twórców. W krajach niemieckojęzycznych i poza nimi istnieje prężnie działające środowisko artystów, którzy badają człowieczeństwo w epoce uczących się maszyn oraz big data.

SEBASTIAN SCHMIEG

Czy Amazon zaproponował Ci już kiedyś zakup taśmy do powieszenia na ramieniu karabinu maszynowego? Sztuczna inteligencja, którą stworzył Sebastian Schmieg w ramach projektu Other People Also Bought, szybko doszła do tego punktu: Wychodząc od pierwszego produktu zakupionego na Amazonie, tj. książki Douglasa Hofstadtera, skrypt zaczął na bieżąco dodawać kolejne rekomendowane artykuły do listy zatytułowanej „Klienci, którzy kupili ten artykuł, kupili również…” Dzieła Schmiega znajdują absurdy w algorytmach i nie wahają się ciągnąć ich dalej.
 
Jego Segmentation.Network w trybie ciągłym odtwarza ponad 600 tys. animowanych segmentów, które powstały na potrzeby budowanego przez Microsoft zbioru danych służącego do rozpoznawania obrazów. Na podstawie zdjęć z serwisu Flickr tworzyła go wielka liczba pracowników. Bazując na takich zbiorach danych algorytmy „uczą się”, jak różnie może wyglądać krowa, człowiek czy sofa – w zależności od kąta i perspektywy kamery – tak, że w końcu są w stanie na przykład prawidłowo rozpoznać krowę nawet w półprofilu. Artysta pokazuje, ile ludzkiej pracy jest potrzebne do nakarmienia sztucznej inteligencji na tyle, by mogła dokonywać wyborów zamiast człowieka.

Florian Egermann

Florian Egermann sam siebie nazywa artystą, aktywistą i astronautą. Przynajmniej w tej pierwszej dziedzinie założyciel sieci Failed Artists International odniósł duży sukces. Ostatnio ten mieszkający w Kolonii twórca wprowadził własną wirtualną walutę: Przy pomocy F€URO w grze giełdowej Fear Exchange można obstawiać kurs różnych lęków. Co wywoła najbliższą falę paniki: korupcja, śledzenie obywateli czy katastrofa klimatyczna? Gracze mogą spróbować szczęścia na giełdzie lęków i dzięki swoim prognozom uzyskać tytuł „Top Fear Brokera“. Zapewne zgodnie z filozofią: „Don’t conquer fear. Gamble on it.“ („Nie przezwyciężaj strachu. Handluj nim.“)

Co wywoła najbliższą falę paniki? W grze giełdowej Floriana Egermanna zatytułowanej „Fear Exchange“ użytkownicy mogą obstawiać kurs najróżniejszych lęków. Co wywoła najbliższą falę paniki? W grze giełdowej Floriana Egermanna zatytułowanej „Fear Exchange“ użytkownicy mogą obstawiać kurs najróżniejszych lęków. | Foto: © Florian Egermann, „FearExchange“, Web Art, 2017

Matthieu Cherubini

Szwajcar Matthieu Cherubini mieszka w Pekinie i zaczynał jako developer oprogramowania. Teraz jednak wykorzystuje umiejętność kodowania przede wszystkim po to, by z zer i jedynek tworzyć ambitne projekty artystyczne poruszające tematy społeczno-polityczne. Tocząca się w wirtualnej rzeczywistości (VR) gra jego autorstwa pod tytułem 35.000 Feet jest symulacja przelotu nad Syrią. Podczas gdy na zewnątrz dokazują drony, a za oknem przesuwają się ruiny ogarniętego wojną terytorium, gracz jako pasażer może podczas lotu zrelaksować się przy hollywoodzkim filmie czy nad kolorowym magazynem. Ten, kto zauważy kontrasty i zechce je skomentować, może bezpośrednio z samolotu wysłać tweet. Pomysł nawiązuje do innego projektu Matthieu Cherubiniego zatytułowanego Afghan War Diary (2010), w którym  wirtualne śmiertelne ciosy zadane wrogowi w grze Counter Strike za pomocą programu Google Earth były rzutowane na tereny rzeczywistych działań wojennych w Afganistanie.
 

Manu Luksch

Jak widać w filmie autorstwa Manu Luksch zatytułowanym Dreams Rewired (2015) – kompilacji utopii na temat nowoczesnych technologii komunikacyjnych – nadzwyczajny wpływ nowych technologii na społeczeństwo i życie codzienne nieodparcie fascynuje autorkę. Wprawdzie całość dzieła Austriaczki robi technofobiczne wrażenie, to jednak w realizacji pozostaje ono wobec technologii czule entuzjastyczne. Jej ostatni żart z wykorzystaniem AI – seria zatytułowana ALGO-RHYTHM – podejmuje wątek oddawania w ręce sztucznej inteligencji decyzji, które być może powinni jednak podejmować ludzie. Rap Musical against Automated Propaganda to pierwsza z tej serii prac sugerujących widzom, że na jednej szali kładąc potrzebę wygody i wydajności, na drugiej powinni położyć wolność podejmowania decyzji.

EGOR KRAFT

Egor Kraft, artysta pracujący w Wiedniu, Moskwie i Berlinie, w swoich interdyscyplinarnych pracach chętnie bawi się ludzką percepcją. Na potrzeby projektu pod tytułem The New Color zbudował stronę internetową, na której nieistniejące przedsiębiorstwo ogłaszało, że stworzyło całkiem nowy kolor. Odwiedzający stronę nie zorientowali się, że to fake news, a projekt w krótkim czasie zyskał własną dynamikę. Codziennie spływały zapytania osób, które w końcu chciały zobaczyć nowy kolor. Ich maile wraz z dokumentacją projektu ukazały się na koniec w formie książkowej. Dzięki I Print, Therefore I Am Kraftowi udało się stworzyć głęboko filozoficzną instalację z wykorzystaniem maszyny. Przy pomocy pięciu litrów tuszu sprawił, że zmodyfikowana przez niego drukarka przez dwa miesiące nieustannie drukowała na zapętlonej wstędze papieru maszynową wersję kartezjańskiej sentencji „Cogito ergo sum“ (Myślę, więc jestem). 
 

!Mediengruppe Bitnik

Działająca w Zurychu i Londynie !Mediengruppe Bitnik wywołała sensację w 2013 roku, kiedy wysłała do założyciela serwisu WikiLeaks Juliana Assange kamerę, która na żywo transmitowała w internecie swoją podróż przez systemem pocztowy. Później grupa stworzyła Random Darknet Shoppera, czyli automatycznego bota, który miesiącami zamawiał bezpośrednio do studia grupy produkty wybrane przypadkowo na nielegalnych rynkach Darknetu. W 2015 roku ich instalacja zatytułowana H3333333K zniekształciła fasadę Domu Sztuki Elektronicznej w Bazylei tworząc cyfrowy błąd obrazu. 

SASCHA POHFLEPP

Biologia syntetyczna, geoinżynieria, tworzenie nowych światów – na takich złożonych zagadnieniach skupia się twórczość Saschy Pohfleppsa. Ten posługujący się AI projektant i artysta bada rolę technologii w eksploracji naszego środowiska, w tym przestrzeni kosmicznej. Jednocześnie większość jego dzieł rozgrywa się gdzieś pomiędzy falami mózgowymi a falami promieniowania kosmicznego. Na przykład jego Spacewalk pokazuje, co się stanie, jeżeli każemy dwu sztucznym inteligencjom zmierzyć się ze sobą w grze polegającej na ułożeniu i zbudowaniu na nowo ponad 3 tys. obrazów drapieżnych zwierząt: Powstanie generatywna sieć neuronowa, którą można wydrukować na powierzchni o wymiarach 120 na 120 cm. Ponadto Pohflepp pisuje eseje na tematy utopijne, które można by umieścić gdzieś pomiędzy Emersonem i Asimovem – na przykład o żyjących maszynach.