Na skróty:
Przejdź bezpośrednio do treści (Alt 1)Przejdź bezpośrednio do podmenu (Alt 3)Przejdź bezpośrednio do menu głownego (Alt 2)


Inaczej, czyli specyficznie, ale z potencjałem!

Warsztaty podczas NieKongresu Animatorów Kultury, który odbył się na początku kwietnia 2018 roku w Poznaniu, były dla nas okazją, by po raz pierwszy zapytać społeczności ze średniej wielkości miast, jak z ich perspektywy wygląda tworzenie kultury. Ta wiedza pomoże nam przeprowadzić nabór na projekty kulturalne, który ogłosimy już w czerwcu.

Czym są „Rozmowy zamiejscowe“? Podczas inauguracyjnych warsztatów na Niekongresie Animatorów Kultury w Poznaniu o założeniach projektu, jego celach i programie mówią organizatorzy i uczestnicy spotkania.
Do naszych pierwszych warsztatów przystąpiliśmy z pytaniem o to, jak żyje się i tworzy w miastach średniej wielkości. Szukaliśmy odpowiedzi, które nie tylko zaspokoją ciekawość leżącą u podstaw projektu „Rozmowy zamiejscowe“, ale także pomogą nam sformułować zasady współpracy, którą chcielibyśmy nawiązać już jesienią przy realizacji pięciu projektów kulturalnych. Ważnym kontekstem naszej rozmowy była analiza PAN, według której ponad połowie z 255 średnich miast w Polsce grozi marginalizacja i zjawiska kryzysowe. Szczególnie alarmująco brzmi prognoza przewidująca, że miasta te – zgodnie ze wskaźnikami demograficznymi – mogą wkrótce stracić nawet 40% swoich mieszkańców.

„Tu się nic nie dzieje“

Uczestnicy naszego warsztatu – a wśród nich większość stanowiły osoby zamieszkujące właśnie średniej wielkości miastach – przyznawali, że jest kilka kwestii, które można uznać za problem. Wśród najważniejszych wymieniano brak pomysłu miast na swój własny rozwój oraz ograniczony potencjał, spowodowany opuszczaniem tych miast przez najzdolniejszych mieszkańców. Podkreślano też niską jakość debaty publicznej i niewystarczający poziom zaangażowania społecznego. Ważną kwestią było także zwrócenie uwagi na często pojawiający się kryzys emocjonalny napędzany praktyką „zamiatania problemów pod dywan“ zamiast ich rozwiązywania, czy kopiowania pomysłów z tak zwanego centrum. Częste jest przekonanie, że „tu się nic nie dzieje“.
 
Warsztaty podczas NieKongresu w Poznaniu Warsztaty podczas NieKongresu w Poznaniu | Foto: Konrad Szpindler
 

Nie ratujcie. Odwiedzajcie!

W czasie warsztatów doszliśmy do wniosku, że miastom średniej wielkości nie potrzeba ratunku, lecz odwiedzin, które przełamią hermetyczność i pomogą w pokonaniu trudności w przyznawaniu się do istniejących problemów. „Ratunek“ to złe słowo, często podejście samych „ratujących“ potrafi jeszcze bardziej skomplikować sytuację. Średniej wielkości miasta potrzebują przemyślenia swojej sytuacji, ale powinny zrobić to przede wszystkim własnymi siłami przy wsparciu merytorycznym i emocjonalnym partnerów.

Zauważmy siebie nawzajem

Istotne jest także, aby średniej wielkości miasta dostrzegły same siebie. Często bowiem stoją przed podobnymi wyzwaniami i wspólnie mogą poszukiwać sposobów na ich pokonanie. Tymczasem już krótka zabawa, w którą wciągnęliśmy uczestników naszych warsztatów pokazała, jak niewiele wiedzą o sobie nawzajem mieszkańcy średniej wielkości miast. To doprowadziło nas do przekonania, że osoby, grupy, bądź instytucje, które wspólnie z nami będą realizować projekty kulturalne, powinny koniecznie się odwiedzać.

Inaczej, czyli jak?

Te spotkania będą ważne także dlatego, że zdaniem naszych uczestników nie ma prostej odpowiedzi na nasze wyjściowe pytanie. Nie jest tak, że w średniej wielkości miastach trudniej bądź łatwiej się żyje i tworzy kulturę. Na pewno jednak jest inaczej. Hermetyczne środowisko, brak otwarcia na zewnątrz i bardziej instrumentalne traktowanie kultury przez decydentów utrudnia prowadzenie nieszablonowych działań kulturalnych. Sytuację poprawia fakt, że w tych miastach relacje społeczne i sieci sąsiedzkie są o wiele silniejsze, co często ułatwia realizację nawet najbardziej ambitnych pomysłów.
 
Rozmowy zamiejscowe, które prowadziliśmy w Poznaniu pomogły nie tylko w lepszym zrozumieniu specyfiki średniej wielkości miast, ale również pozwoliły nam zrobić kolejny krok w procesie tworzenia naszego zaproszenia do współpracy przy realizacji projektów kulturalnych. Już w czerwcu Goethe-Institut ogłosi nabór na projekty kulturalne oparte na dźwiękach – czyli np. z muzyką, radiem, słowem mówionym czy odgłosami miasta. Chcemy, aby były to projekty dotykające istoty „specyfiki“ danego miasta, angażujące lokalną społeczność do działania i pozwalające na wymianę doświadczeń z innymi środowiskami i miastami. Dlatego ważne jest dla nas, aby stworzyć takie kryteria współpracy, które pomogą wyzwolić lokalny potencjał „inaczej“ niż dotychczas.

Kolejne spotkanie odbędzie się w Jaworznie

Na dalsze poszukiwania definicji „inaczej“ wybierzemy się do dwóch średniej wielkości miast i zorganizujemy tam kolejne warsztaty. Pierwszy z nich odbędzie się 21 maja w Teatrze Sztuk w Jaworznie. Szczegóły już niebawem pojawią się na naszej stronie, a tymczasem zapraszamy na nasz profil na Facebooku, gdzie znajdziecie najbardziej aktualne wieści na temat losów „Rozmów zamiejscowych“. 

 
NieKongres Animatorów Kultury

Poznań
9-10.04.2018

Warsztat: Jak prowadzić „rozmowy zamiejscowe“ pomiędzy twórcami i społecznościami zamieszkującymi średniej wielkości miasta?