Máté Szőke poleca
Das Schöne, Schäbige, Schwankende

Das Schöne, Schäbige, Schwankende - Brigitte Kronauer © Klett-Cotta Verlag
Ciekawski wróbel zapamiętale wydziobuje kolorowe kamyki z niesamowitej i magicznej strawy (por. łac. satura lanx – misa rozmaitych owoców) Brigitte Kronauer. Uwiecznione w ruchu ptaki po części uosabiają krótkie historie – niczym koraliki ornitologicznego naszyjnika. Skategoryzowane ściśle i komicznie, wyposażone w osobowość i pewien rodzaj filozofii. Satyryczną misę obfitości Luciliusa i obyczajową Adalberta Stiftera ostatnia książka Kronauer wzbogaca o elementy psychodeliczno-filozoficzne i ornitologiczne.

Autorka konstruuje krótkie opowieści z półstronicowych zdań ozdobionych przydawkami i imiesłowami. Te zdumiewające „zalążki powieści” sprawiają wrażenie ćwiczeń literackich na najwyższym poziomie; mamy tu grę światłem, dźwiękiem i perspektywą, stapianie się wewnętrznych monologów postaci oraz uwag narratorki sprawiających wrażenie bardzo osobistych. Tak jak „ja” Brigitte Kronauer jest dobrze zadomowione w każdej z tych historii, żeby opowiadać o możliwym początku i barwności świata wokół nas, tak cechy i głosy zarówno ptaków niepozornych jak i barwnych przenikają do historii i postaci tych zarodków powieści, tworząc rodzaj głośnej i barwnej ptasiej klatki, czemu towarzyszą dłuższe modele powieściowe. Pisarka poczyna sobie z tymi zalążkami powieściowymi jak jedna z najbarwniejszych bohaterek tego książkowego inkubatora z ludowymi pieśniami chilijskimi: „Bawiła się piosnkami, które wymagały od niej o wiele mniej, niż potrafiła, pochylała się nad nimi z uśmiechem, choć gorliwie, i albo czyniła z nich perełki albo nagle je porzucała.”

Czy idzie o piękne, nędzne i na pół chore ptaki czy też o prawiących miłe słówka ojców rodzin, osobiste wspomnienia, czy też bezczelne krytyczki literatury – Kronauer nie przepuszcza żadnej okazji, żeby do tych zalążków powieści nie przemycić nieco poglądów na literaturę i krytykę branży literackiej oraz zakończyć powieściowe historie zdumiewającymi efektami jaskrawo trafnych opisów postaci, a czytelników i czytelniczki rozpieszczać zuchwałymi wyrażeniami formułowanymi eleganckim językiem i „przypadkowymi” literackimi tropami.

Klett-Cotta Verlag

Brigitte Kronauer
Das Schöne, Schäbige, Schwankende: Romangeschichten
Klett-Cotta, Stuttgart, 2019
ISBN 9783608964127
595 stron

Recenzje w niemieckich mediach:
Perlentaucher
Deutschlandfunk
Deutschlandfunk
Frankfurter Rundschau
Süddeutsche Zeitung