สนุกกับการสะกดคำ เรื่องราวความรักของสองตัวอักษร

หนังสือภาพ “ich & er” ช่วยเด็กๆ ให้จำสระประสม “ie” ได้ขึ้นใจ
หนังสือภาพ “ich & er” ช่วยเด็กๆ ให้จำสระประสม “ie” ได้ขึ้นใจ | © Kirchler/Rauter

การสะกดคำในภาษาเยอรมันเป็นสิ่งท้าท้ายสำหรับผู้เรียนรุ่นเยาว์ เป็นต้นว่า ต้องเขียนตัว e ต่อจากตัว i ที่ออกเสียงยาว แต่คำว่า Tiger กลับเขียนด้วยตัว i เพียงตัวเดียว หนังสือภาพสอนภาษา “ich & er” จึงใช้เรื่องราวที่เต็มไปด้วยความรักมาอธิบายประเด็นนี้อย่างลึกถึงแก่นเลยทีเดียว
 

หนังสือภาพ “ich & er” นำการเขียนสระประสม ie มาอธิบายผ่านการเล่าเรื่องราวความรักระหว่างตัวอักษรสองตัว โดยตัวละครหลักของเรื่องคือตัวอักษร i และ e อิลเซอ (Ilse) ตัวยาวอาศัยอยู่ในเมืองและเป็นคนที่แตกต่างจากคนอื่นๆ หล่อนอยู่คนเดียวอย่างเศร้าสร้อยหงอยเหงา ส่วนเอริค (Erich) นั้นอาศัยอยู่ในชนบทที่เต็มไปด้วยสัตว์มากมายและเป็นคนขี้อาย เขาก็อยู่คนเดียวอย่างเศร้าสร้อยหงอยเหงาเช่นกัน วันหนึ่งเกิดลมกระโชกแรง พัดจดหมายปลิวไปตกข้างๆ เอริค จดหมายฉบับนี้ได้เปลี่ยนโชคชะตาของทั้งคู่และเรื่องราวของทั้งสองก็เริ่มต้นขึ้น

การเล่านิทานและการใช้บุคคลวัตจะช่วยให้ผู้เรียนพัฒนากระบวนการรู้คิด การมองและการอ่านจะกระตุ้นให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ซึ่งจะมีส่วนช่วยให้ผู้เรียนจดจำการใช้สระประสม ie ได้ดีขึ้น
เนื้อเรื่องเป็นคำคล้องจอง พร้อมทั้งมีการทวนคำซ้ำ ทำให้ผู้เรียนสามารถอ่านและเข้าใจตัวบทได้อย่างง่ายขึ้น รวมถึงช่วยในการจดจำและช่วยทำให้นึกออกเมื่อพบคำศัพท์นั้นอีก ภาพวาดประกอบในหนังสือก็พยายามเน้นไปที่จุดสำคัญ แต่ก็ยังสวยงามและตรงประเด็น
 

ie คืออะไร

ในภาษาเยอรมัน เราสามารถเขียนสระ “i เสียงยาว” ได้หลายรูปแบบ เช่น -ieh ในคำว่า Vieh, -i ในคำว่า Tiger, -ie ในคำว่า Biene และ -ih ในคำสรรพนาม ihm, ihn, ihr, ihnen รูปแบบการเขียนสระ i ที่หลากหลายนี้เป็นเรื่องท้าทายสำหรับผู้เรียนหลายๆ คน สระ i เสียงยาวเกินกว่าครึ่งจะเขียนด้วย -ie ซึ่งเป็นประเด็นหลักในหนังสือภาพสอนภาษา “ich & er” เล่มนี้

การสอนให้ผู้เรียนรู้จักการใช้สระประสม ie นั้นมีหลายวิธี ในขั้นพื้นฐานผู้สอนมักจะให้ผู้เรียนฝึกการฟังอย่างตั้งใจและฝึกแยกสระเสียงสั้นและสระเสียงยาว ในขณะที่ผู้สอนบางท่านเลือกใช้วิธีการแบ่งพยางค์เพื่อให้ผู้เรียนรู้จักกับสระประสม ie โดยอธิบายให้ผู้เรียนเข้าใจว่าเมื่อเจอเสียง i ในพยางค์เปิด จะต้องเขียนด้วย ie นอกจากนี้ยังมีวิธี Silbenanalytische Methode ของ Röber (2009) โดยวิธีนี้จะเน้นไปที่ลักษณะของพยางค์และการนำไปปรับใช้กับกฎการเขียน ซึ่งในหนังสือภาพสอนภาษาเล่มนี้จะอธิบายโดยใช้ทั้งสามวิธีที่กล่าวมา สิ่งสำคัญคือผู้สอนจะต้องคอยช่วยเหลือผู้เรียนในแต่ละวิธีตามความเหมาะสม ตั้งแต่เริ่มสอนผู้สอนควรพูดคุยกับผู้เรียนเกี่ยวกับตัวภาษาเพื่อนำไปสู่ความเข้าใจเชิงอภิภาษา ซึ่งจะช่วยผู้เรียนในการสะกดคำให้ถูกต้องได้ สำหรับเด็กที่พูดภาษาเยอรมันเป็นภาษาแม่เอง การเรียนเรื่องเสียง ie ยังคงเป็นเรื่องยากและซับซ้อนอยู่ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกหากเด็กที่พูดภาษาอื่นเป็นภาษาแม่จะรู้สึกว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องที่สับสนและเข้าใจยากด้วยเช่นกัน

หนังสือภาพเล่มนี้สามารถทำให้ผู้เรียนเข้าใจเรื่องนี้ได้ง่ายขึ้น เมื่อใช้ประกอบกับหนังสือแบบเรียน ผู้เรียนสามารถจดจำกฎการสะกดคำเยอรมันได้ง่ายขึ้นผ่านทางตัวละครอิลเซอและเอริค อีกทั้งยังเรียนรู้กฎการสะกดคำเยอรมันได้อย่างสนุกสนานและไม่น่าเบื่ออีกด้วย

“ich & er” ในชั้นเรียน

ภาพประกอบทำให้นิทานมีชีวิตชีวาขึ้นและเป็นพื้นฐานความเข้าใจสำหรับเรื่องที่เรียน ภาพประกอบทำให้นิทานมีชีวิตชีวาขึ้นและเป็นพื้นฐานความเข้าใจสำหรับเรื่องที่เรียน | © Kirchler/Rauter หนังสือภาพเล่มนี้เหมาะสำหรับทั้งเพื่อใช้สอนให้ผู้เรียนรู้จักกับเสียง ie และใช้เสริมประกอบเนื้อหาในบทเรียน ในช่วงแรกผู้สอนสามารถเริ่มต้นด้วยการอ่านหรือเล่าเรื่องให้ผู้เรียนฟัง ผู้เรียนสามารถตั้งคำถามหรือแสดงความคิดเห็นได้และสามารถสังเกตเห็นได้เองว่าภาพในนิทานมีลักษณะเหมือนตัวอักษร ในขณะที่ในตัวบทอ่านเอง ผู้เรียนก็สามารถค้นหา ie และขีดเส้นใต้ไว้ การแยกเสียง ei ก็สามารถนำมาเป็นกิจกรรมในชั้นเรียนในระดับที่สูงขึ้นไปได้ หนังสือภาพสอนภาษานี้ยังสามารถนำเสนอเป็นภาพยนตร์หนังสือภาพได้เช่นกัน นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมคำคล้องจอง อักษรไขว้ กิจกรรมจับคู่คำเหมือนหรือแยกคำต่าง ไว้ให้ผู้เรียนฝึกทักษะเพิ่มอีกด้วย

ทำไมจึงต้องใช้หนังสือภาพในชั้นเรียนภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง/ต่างประเทศ
 

หนังสือภาพช่วยเปิดมุมมองใหม่ๆในการเรียน ผู้เรียนได้รู้สึกมีส่วนร่วมกับเรื่องราวและตัวละครหลักในหนังสือ หนังสือภาพจะช่วยให้ผู้เรียนจดจำได้ง่ายขึ้น หนังสือภาพเป็นสื่อการสอนที่เน้นความหลากหลายทางภาษา ทางวัฒนธรรม และความรู้ความเข้าใจ อีกทั้งยังช่วยสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่น่าตื่นตาตื่นใจ รวมทั้งกระตุ้นให้ผู้เรียนฝึกคิดและตั้งคำถาม กระตุ้นให้ผู้เรียนฝึกพูดทั้งในภาษาที่ตนกำลังเรียนอยู่และในภาษาแม่ของตน ภาพวาดประกอบในหนังสือช่วยเสริมเนื้อเรื่องและช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น

นอกจากนี้ เด็กๆ ยังสามารถใช้เวลากับหนังสือภาพนี้ได้มากกว่า สามารถเปิดดูหนังสือภาพเล่มนี้ได้ซ้ำๆ พลิกหน้าดูกลับไปกลับมา อ่านเองหรืออ่านให้เพื่อนฟัง เขียนข้อความสั้นๆ ประกอบภาพ หรือจะวาดภาพประกอบเนื้อเรื่องก็ได้ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือเด็กๆ ได้สนุกกับหนังสือเล่มนี้
 
ประสบการณ์ที่เรามีในโรงเรียนอนุบาลและประถมศึกษาแสดงให้เห็นว่าการใช้นิทานประกอบการเรียนภาษาต่างประเทศตั้งแต่อายุยังน้อยให้ผลลัพธ์ที่ดีมาก ดังนั้น การเลือกหนังสือภาพและนิทานที่ดีจึงเหมาะกับการนำไปใช้ในชั้นเรียนเป็นอย่างยิ่ง
 

อ้างอิง

Hering, Jochen (2016): Kinder brauchen Bilderbücher. Seelze: Kallmeyer in Verbindung mit Klett.
 
Kirchler, Daniela/Rauter, Renate (2015): „Punkto und Punktino“. Literale Sprachbildung im DaZ-Unterricht. In: Eder, Ulrike (Hg.): Sprache erleben und lernen mit Kinder- und Jugendliteratur I. Wien: Praesens Verlag, S. 81-94.
 
Röber, Christa (2011): Die Leistungen der Kinder beim Lesen- und Schreibenlernen. Grundlagen der Silbenanalytischen Methode. Ein Arbeitsbuch mit Übungsaufgaben. Hohengehren: Schneider Verlag.
 
Bardola, Nicola, Hauck, Stefan/Jandrlic, Mladen/Wengler, Susanna (2009): Mit Bilderbüchern wächst man besser. Stuttgart/Wien: Thienemann.