คำแถลงของภัณฑารักษ์

Vietnam Media Lab ภูมิใจนำเสนอการคัดสรรผลงาน Expanded Cinema จากศิลปินรุ่นใหม่และศิลปินร่วมสมัยของเวียดนาม โดยจัดวางผลงานและโปรแกรมฉายให้เป็นเสมือนสเปกตรัมของ “ช่วงเปลี่ยนผ่าน” (thời kỳ quá độ¹) ที่ทอดยาวจากยุคหลังสงครามไปสู่ยุคหลังดิจิทัล

ด้านหนึ่งของสเปกตรัมคือศิลปินอย่าง Ngọc Nâu และ Arlette Quynh Anh Tran ซึ่งเติบโตขึ้นจากบริบทของการปฏิรูปประเทศในยุค Đổi Mới (Renovation) ช่วงทศวรรษ 1980 ผลงานของพวกเขาถูกหล่อหลอมอย่างลึกซึ้งจากมรดกของสงคราม ทั้งในเชิงกายภาพและเชิงอุดมการณ์ที่เกิดขึ้นก่อนยุคสมัยของตน อิทธิพลดังกล่าวสะท้อนผ่านการสำรวจประเด็นที่ปรากฏมาอย่างต่อเนื่องในศิลปะร่วมสมัยของเวียดนาม ไม่ว่าจะเป็นความทรงจำร่วมทางประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม ภาพจำของสงคราม และจินตภาพของชาติที่ถูกสร้างขึ้นจากความขัดแย้ง

อีกด้านหนึ่งคือศิลปินอย่าง Trần Uy Đức และ Nguyễn Duy Anh ซึ่งกำลังก้าวออกจากกรอบการรับรู้แบบเดิมเกี่ยวกับศิลปะเวียดนาม ผลงานของพวกเขาสะท้อนความสนใจต่อภาวะ หลังดิจิทัล (post-digital) ซึ่งเทคโนโลยีดิจิทัลและหน้าจอ ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นหัวใจของภาพยนตร์ ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันอย่างแนบเนียนและแทบมองไม่เห็น ศิลปินสื่อใหม่รุ่นใหม่เหล่านี้กำลังร่วมกันสร้างเรื่องเล่าและภาพแทนใหม่ของเวียดนาม ประเทศที่ไม่ได้ถูกนิยามเพียงด้วยความโศกเศร้าและสงครามอีกต่อไป แต่กำลังมุ่งสู่อนาคตอันหลากหลายของแต่ละปัจเจก ขณะเดียวกันก็ยังคงเชื่อมโยงกับรากเหง้าทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของตน

ศิลปินทั้งหมดในโปรแกรมนี้เชื่อมโยงกันผ่านการใช้ คอมพิวเตอร์ ในฐานะสื่อกลาง และความเป็นไปได้ทางสุนทรียะที่เทคโนโลยีดังกล่าวได้เปิดขึ้นต่อแนวปฏิบัติและจินตนาการทางศิลปะของพวกเขา
แล้ววัฒนธรรมภาพเคลื่อนไหวของเวียดนามได้ก้าวเข้าสู่ยุคหลังดิจิทัลอย่างแท้จริงแล้วหรือยัง? คำตอบอาจยังไม่ใช่ เพราะเรายังคงดำรงอยู่ใน “ช่วงเปลี่ยนผ่าน” (thời kỳ quá độ)

¹ “การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมนิยมในประเทศของเราเป็นกระบวนการระยะยาวที่ต้องผ่านหลายช่วงหลายตอน”
พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội [แนวนโยบายการสร้างชาติในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่สังคมนิยม] ซึ่งได้รับการรับรองในการประชุมใหญ่พรรคครั้งที่ 7 อ้างถึงใน: Hội đồng Lý luận Trung ương (2021), ‘Nhận thức của Đảng ta về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam’, วารสาร Lý Luận Chính Trị (สืบค้นเมื่อ 27 พฤษภาคม 2026)