Urban Utopıas

Proje Ankara, Belgrad, Yerevan ve Üsküp’te uygulanacaktır. Her ne kadar bu dört şehrin kendine özgü durumları ve ihtiyaçları birbirinden farklı da olsa, aralarında, atıl kalmış veya dönüşüm sürecindeki kentsel alanlarda yapılan çalışmalar, yerel halkla yapılan işbirlikleri ve katılımcılık ile birlikte halkın tabanını temel alan yaklaşımlar gibi benzerlikler de mevcuttur. Böylece projenin hedefi, bu şehirlerin kendi içlerinde ve bu şehirler arasında karşılaşmayı ve fikir alışverişini mümkün kılan, ortak çalışmaya dayalı iletişim ağlarının oluşturulmasıdır.
 

Yerel proje ortakları, projeye katılan diğer şehirlerden birine üç günlük kısa bir ziyaret gerçekleştirme imkânına sahip olur. Bu kısa misafirlik, çeşitli yerel bağlamlardan ve alt projelerden haberdar olmanın yanında, bilgi ve deneyimlerin paylaşılmasını sağlar.

Projenin bir diğer odağı, çalışılan alanın, o bölgede faaliyet gösteren kültür ve sivil toplum katılımcıları ve mahalle halkıyla birlikte şekillendirilmesidir. Bölgedeki çeşitli topluluklarla sürekli diyalog içerisinde bulunularak, mimari, sanat veya ekoloji alanlarında ihtiyaçlara yanıt veren, karşılaşmayı ve fikir alışverişini teşvik eden ve şehrin o bölgesinde yaşayan insanların katılımını destekleyen küçük çaplı çalışmalar geliştirilir.

“Urban Utopias” projesinin bir diğer içeriği ise, Ecological Futures çerçevesinde ve Spreepark Art Space işbirliğiyle Berlin’de gerçekleşen olan Spreepark misafirlik programıdır. Önceden bir eğlence parkı görevi gören ve dolayısıyla kendine özgü bir dönüşüm alanı olan Spreepark Art Space, 2024 yılından bu yana ülke içinden ve dışından gelen sanatçılara sanat, kırsal alan ve kamusal alan konularında sanatsal araştırmalar yapma imkânı sunuyor. Ankara, Belgrad, Üsküp ve Yerevan şehirlerindeki yerel proje ortaklarından birer temsilci, 2026 yazında iki ay boyunca Spreepark Art Space’de konaklıyor. Dört misafir burada, katılıma ve yerel topluluklarda işbirliğinin sağlanmasına yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesi üzerine çalışacak ve sonrasında bu yöntemler şehirlerin her birinde uygulamaya koyulacak. Programa, Ankara temsilcisi olarak kültür uzmanı Kıvanç Yalçıner katılacak. Yalçıner, Puruli Kültür Sanat’ın kurucularından biri ve Engelsiz Filmler Festivali’nin koordinatörü.  

Esat Hâl, 1980’li yılların sonlarında kapalı bir pazar yeri olarak inşa edildi ve uzun zaman boyunca şehrin merkezinde yer alan Esat mahallesinin başlıca alışveriş yeri görevini gördü. Bu çok katlı pazar yeri, yıllarca atıl kaldıktan sonra yeniden yapılandırıldı ve 2026 baharında Büyükşehir Belediyesi tarafından kültür ve gastronomi merkezi olarak yeniden açıldı. Bir kütüphane, galeri, sanat atölyesi ve belediye tarafından yönetilen ücretsiz bir çalışma alanının yanında,  kültür ve sivil toplum alanlarında faaliyet gösteren çeşitli oluşumlar burada atölyeler ve ofisler açtı. Kafeler, restoranlar, dükkânlar ve özellikle tasarım alanında küçük girişimler de bu merkezin birer parçası.
Bu yeniden kullanımın içerdiği potansiyeller ve zorluklar, Urban Utopias projesinin odağında yer alır. Esat Hâl’in, burada yer alan oluşumlar ve mahalle halkı ile birlikte aktif şekilde bir açık alan haline getirilmesi hedeflenmektedir.

Kırkyama Yorgan “Bizim Mahalle, Bizim Haller”

Yoldan geçenlerden ve mahalle sakinlerinden oluşan 30 kadar kişinin bir öğleden sonra parçalarını hep beraber işlediği rengârenk bir yorgan, Esat Hâl’in avlusunu süslüyor. “Bizim Mahalle, Bizim Haller” sloganı, Esat mahallesinin canlı ve kapsayıcı komşuluk kültürünü vurguluyor. Bu sanatsal çalışma, Esat Semt Meclisi, Roof Coliving ve Goethe-Institut Ankara’nın destekleriyle, Atölye Bez / Bağ Kooperatif tarafından başlatıldı ve gerçekleştirildi.