NƯỚC ĐỨC SAU HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH KHÍ HẬU THÁCH THỨC NGƯỜI TIÊN PHONG

Sức mạnh của gió;
Sức mạnh của gió; | © industrieblick_Fotolia

Cộng đồng thế giới vạch ra những mục tiêu đầy kỳ vọng ở Paris. Để đạt được chúng, cần nhiều nỗ lực lớn, cả ở nước Đức.
 

Cộng đồng thế giới đã viết lịch sử khi tổ chức Hội nghị thượng đỉnh khí hậu ở Paris cuối năm 2015. Lần đầu tiên tất cả các quốc gia trên thế giới tự đặt nghĩa vụ hạn chế xả thải khí nhà kính. Ngoài ra, trong thoả thuận của mình, họ còn ấn định một mục tiêu chính khó khăn đến bất ngờ: chấm dứt sự nóng lên của trái đất “rõ rệt dưới mức 2 độ“ Hiện tại nhiệt độ trái đất đã cao hơn khoảng 1 độ so với kỷ nguyên tiền công nghiệp. Thêm nữa, cần “nỗ lực hạn chế sự tăng nhiệt độ ở mức 1,5 độ.“

Điểm bổ sung này rất đáng chú ý, vì vạch biên 1,5 độ có nghĩa là giảm một nửa lượng khí nhà kính hiện còn được xả vào khí quyển toàn cầu, so với vạch biên 2 độ. Phấn đấu đạt 1,5 độ khiến ta phải bắt đầu sớm hơn với các nỗ lực theo kế hoạch – kể cả đối với Đức là người tiên phong trên lĩnh vực năng lượng tái tạo. Ngoài ra cả thế giới phải hành động để rút bớt lượng CO2 ra khỏi khí quyển, ví dụ như thông qua việc gia tăng diện tích trồng rừng và trữ khí CO2 vào các tầng đất sâu.

CÁC KẾ HOẠCH HIỆN TẠI LÀ “CHƯA ĐỦ“

Những “nỗ lực còn phải được triển khai“ đã nói đến ở trên rất lớn. Điều đó cũng thể hiện trong các mục tiêu quốc nội về CO2 do 195 quốc gia tham gia đưa ra. Những mục tiêu ấy cho đến nay chỉ đủ hạn chế tăng nhiệt xuống 2,7 độ – do đó cần được thẩm định lại và tăng cường 5 năm một lần, sau khi Hiệp ước Paris có giá trị thi hành. Cho đến nay, Đức là một trong những nước có kỳ vọng cao nhất, vì các mục tiêu của Đức đã tương thích với “mục tiêu 2 độ.“ Chính phủ và Nghị viện Đức đã ra nghị quyết năm 2007 giảm lượng khí nhà kính thêm 40% (vào năm 2020) và 80-95% cho đến giữa thế kỷ - so với năm 1990.

Quan điểm của giới khoa học đã rõ: để thực thi Hiệp ước Paris, ngay chính nước Đức cũng phải gia tăng nỗ lực. “GIảm 80-95% đến năm 2050 thì chắc chắn chưa đủ để đạt mức 1,5 độ“, đó là quan điểm của Viện nghiên cứu hệ quả khí hậu Potsdam. Bộ máy tư duy “Agora Bước ngoặt năng lượng“ của Berlin đã tính ra, nhà máy điện chạy than cuối cùng cùng không nên đóng cửa năm 2040, mà 2035.

Ngay kịch bản 2 độ đã là một kỳ vọng lớn. Cuối năm 2014 chính phủ Đức đã ban hành “Chương trình hành động quốc gia bảo vệ khí hậu“ với nhiều điểm cụ thể, nhằm bảo đảm sẽ đạt được mục tiêu về CO2 đến năm 2020. Lý do: mức giảm thiểu trong các năm trước đó thấp hơn dự định, thậm chì còn nhận thấy có phần gia tăng khí thải. Cuối năm 2015 lượng khí CO2 xả ra thấp hơn 20% so với năm 1990, tức là cho đến 2020 mỗi năm phải tăng giảm thêm 3% nữa. Mục tiêu giảm thiểu được đặt ra cho tất cả các lĩnh vực – từ ngành làm điện cho đến công nghiệp và giao thông, và mỗi năm sẽ được thẩm định và chỉnh sửa lại. Ngoài ra Bộ liên bang về môi trường, bảo vệ thiên nhiên, xây dựng và an ninh lò phản ứng nguyên tử còn thảo ra “Kế hoạch bảo vệ khí hậu 2050“ miêu tả con đường thực thi giảm thiểu CO2 đến 2050; kế hoạch này sẽ được phê chuẩn trong Hè 2016.

TRANH LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH THAN

Ở Đức có cuộc tranh luận nảy lửa về việc tăng tốc kế hoạch từ sau Hội nghị thượng đỉnh khí hậu. Những yếu tố chính là tốc độ mở rộng năng lượng tái tạo và từ bỏ than, nâng cao hiệu suất năng lượng, khuyến khích ô tô điện và đổi hướng giao thông từ ô tô sang bus, tàu hoả và xe đạp. BDI – Hiệp hội liên bang của công nghiệp Đức – cảnh báo sự quá trớn về chính sách năng lượng. Chủ tịch BDI Ulrich Grillo nói, lúc này không phải thời điểm thích hợp để nghĩ về các mục tiêu mới của quốc gia và EU. Trong chính sách khí hậu, Đức không được “từ người tiên phong biến thành người cô đơn.“ Ngược lại, các hiệp hội môi trường, sáng kiến từ giới kinh tế và các đảng đối lập trong nghị viện lại đòi nâng cao nỗ lực.

Chính sách than được tranh cãi nhiều nhất. Bộ môi trường cho rằng việc từ bỏ than mà không có hậu quả xã hội nặng nề trong vòng 20-25 năm là có thể, nhưng Bộ kinh tế và năng lượng cũng như chính trị gia từ các đảng CDU và CSU muốn có hạn định dài hơi hơn. Chuyên gia khí hậu của đảng Xanh, bà Annalena Baerbock, thì nói: “Ở Paris, khi chính phủ Đức đã ký nhận hạn chế trái đất nóng lên dưới 2 độ thì cũng phải quyết tâm từ bỏ than.“ Chủ tịch công đoàn mỏ và hoá chất, Michael Vassiliadis, thấy “phi lý, khi Đức khởi đầu mọi cuộc tranh luận về từ bỏ trong mọi lĩnh vực.“ Ông khuyến cáo gia tăng đầu tư vào các nước chậm phát triển để giảm thiểu CO2. “Mỗi Cent đầu tư vào đó đều có lợi hơn và bớt được nhiều hơn CO2 là tìm mục tiêu mới ở châu Âu với hiệu quả không cao.“