PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY ĐA NGÔN NGỮ ĐƯA TẦM NHÌN RA KHỎI LUỸ TRE LÀNG

Phương pháp học đa văn hoá gợi trí tò mò của học sinh
Phương pháp học đa văn hoá gợi trí tò mò của học sinh | Ảnh (chi tiết) © Andrey Popov - Fotolia.com

Khung chuẩn về các tiền đề đa chiều cho ngôn ngữ và văn hoá là nền tảng của các phương pháp giảng dạy và học tập nhằm khuyến khích kỹ năng đa ngôn ngữ và đa văn hoá. Những điều này có thể được áp dụng vào giờ học tiếng Đức như thế nào?

Trên khắp châu Âu, thanh thiếu niên được học các ngoại ngữ hiện đại hoặc cổ điển dù đó là tiếng  Đức, tiếng Anh, tiếng Hoa hay tiếng Latinh. Trong khi truyền đạt một ngôn ngữ mới, các thành viên của phương pháp giảng dạy hiện đại đa ngôn ngữ quan tâm đặc biệt đến kỹ năng liên kết các ngôn ngữ và các nền văn hoá. Đây cũng là điều được miêu tả trong Khung chuẩn về các tiền đề đa chiều cho ngôn ngữ và văn hoá (REPA). Khung chuẩn này được Trung tâm ngoại ngữ châu Âu của Hội đồng châu Âu công bố lần đầu tiên vào năm 2007 tại Graz và từ đó đã được sửa đổi bổ sung nhiều lần. Khung chuẩn REPA bao gồm các phạm trù mô tả các kỹ năng đa ngôn ngữ và đa văn hoá. Phương pháp giảng dạy đa ngôn ngữ truyền tải các kỹ năng này qua việc áp dung các tiền đề như học ngoại ngữ liên kết, ngôn ngữ  để hội ngộ (Awakening to languages), nhận thức tương thông, hay việc học đa văn hoá.  

Anna Maria Curci cũng làm việc theo khung REPA.  Bà dạy tiếng Đức cho người nước ngoài (DaF) tại một trường trung học phổ thông chuyên ngữ tại Roma: “Khi học sinh vào trường tôi, các em đã học tám năm tiếng Anh và ba năm tiếng Tây ban Nha hay tiếng Pháp. Ở tuổi 14 các em không chỉ bắt đầu học tiếng Đức mà còn học cả tiếng La tinh nữa. Vì thế việc dựa vào những kiến thức và kỹ năng sẵn có để tiếp tục phát triển là điều tất nhiên“. Trong hai mươi năm qua, cô giáo Đức văn này đã soạn ra nhiều tài liệu giảng dạy và tài liệu bổ túc cho giáo viên. Nhiều ý tưởng của bà đã được đưa vào cơ sở dữ liệu của REPA.

SO SÁNH NGÔN NGỮ: ÂM NGỮ, CHỮ VÀ CẤU TRÚC

Anna Maria Curci hỗ trợ học sinh từ trước khi các em bắt đầu học tiếng Đức chính thức: bà mời học sinh và cha mẹ các em tham dự một giờ học thử. Theo hướng dẫn trong REPA, ngay trong giờ học đầu tiên này, bà chỉ cho học sinh thấy là các chữ số trong tiếng Đức rất giống tiếng Anh, và các âm tiết „ö“ và „ü“ của tiếng Đức cũng có trong tiếng Pháp. Sau đó bà lưu ý cho học sinh thấy là giống như tiếng La tinh, các danh từ chỉ tên của nhiều loài cây trong tiếng Đức cũng là giống cái. Bà chỉ rõ là trong cả tiếng La tinh và tiếng Tây Ban Nha, sự khác biệt giữa „hỏi“ và „đề nghị“ đều quan trọng hay như đối với học sinh Ý, ngữ pháp thời tương lai trong tiếng Anh khó tiếp thu hơn là điều này trong tiếng Đức.

Ngoài ra, bà giao cho các học sinh có trình độ A1 và A1 theo Khung chuẩn chung về ngôn ngữ của Cộng đồng châu  Âu (GeR) làm các áp phích đa ngôn ngữ với các chủ đề như „Cách tìm đường trong thành phố“, „Sử dụng các phương tiện giao thông“ hay „ Các sở thích và hoạt động giải trí“ và treo những áp phích này ở  lớp học. Những kiến thức và kỹ năng học sinh tiếp nhận được nhờ học theo chương trình hợp tác với REPA được các em sử dung sau đó trong giờ học CLIL – môn học bắt buộc trong các trường trung học ở Ý, một môn học được dạy bằng một ngoại ngữ hiện đại.

LÀM QUEN VỚI NHỮNG CẤU TRÚC TƯƠNG TỰ CỦA CÁC NGÔN NGỮ

„Kiến thức về bản chất của ngôn ngữ và biết những điểm chung trong cấu trúc của chúng là một lĩnh vực quan trọng của REPA. Chúng tôi quan tâm đến sự so sánh để qua đó học sinh tự xác định được tiểu sử học ngôn ngữ của mình“, bà Anna Maria Curci bày tỏ.  Điều này gợi trí tò mò của học sinh và khuyến khích các em chủ động tiếp tục khám phá. „ Tôi luôn đánh giá các tình huống xảy ra trong giờ học như một hội thảo. Như thế, học sinh cảm thấy mình được coi trọng, các em tự tin hơn  và có nhiều trải nghiệm khám phá. Hơn nữa, phương pháp giảng dạy đa ngôn ngữ kích thích sự ham hiểu biết – nhiều học sinh của tôi bây giờ lại muốn học cả tiếng Thuỵ Điển, Na uy hay Bồ Đào Nha“.

HỌC LẪN NHAU  - TRONG MỘT LỚP HỌC ĐA NGÔN NGỮ  

Tất nhiên bà Anna Maria Curci không biết tất cả các ngôn ngữ mà bà đề cập trong giờ học. Vì thế bà lấy những cuộc nói chuyện với học sinh làm tiền đề cho giờ lên lớp của mình. Theo cách này, các học sinh mà tiếng mẹ đẻ của chúng không phải tiếng Ý cũng có thể phát huy tiềm năng của mình: ví dụ các học sinh nói tiếng Rumani đã làm một bản tham luận về cách lập thời tương lai trong tiếng mẹ đẻ của mình: “Học sinh của chúng tôi sống trong môi trường đa ngôn ngữ, vì thế cơ hội được hiểu biết thêm về các ngôn ngữ khác là một lợi thế cho tất cả các em. Đối với các em tình bày bài tham luận thì đó là một thành công lớn và là một dịp để các em suy nghĩ về tiếng mẹ đẻ của mình“, bà giáo giải thích.

ĐA NGÔN NGỮ MỞ RỘNG TẦM NHÌN

Việc phát triển các chiến lược nhằm khuyến khích sự giao tiếp có ý thức giữa các ngôn ngữ và các nền văn hoá là những yếu tố quan trọng của phương pháp giảng dạy tạo nên nền tảng của REPA. Từ thực tế giảng dạy của mình, bà Anna Maria Curci biết rằng phương pháp giảng dạy đa ngôn ngữ không chỉ có tác dụng tăng cường kỹ năng tư duy ngôn ngữ và kỹ năng cảm nhận của học sinh mà còn nâng cao năng lực của học sinh trong từng ngôn ngữ riêng biệt. Cuối cùng thì qua việc dạy cho học sinh của mình biết cảm nhận một cách có ý thức các ngôn ngữ khác nhau bà đã giáo dục các em ý thức thành những công dân toàn cầu: “Nghe có vẻ không tưởng, nhưng tôi tin rằng: nếu việc học ngôn ngữ được thực hiên trong một buổi hoà nhạc đa ngôn ngữ thì việc này không chỉ mở ra những chân trời mới mà còn tạo ra ý thức rằng đa ngôn ngữ là một bước quan trọng để tiến tới chung sống hoà bình.“