Đại dịch Corona
„PHỤ NỮ NHẤT ĐỊNH CẦN PHẢI DÀNH THỜI GIAN CHO MÌNH, NẠP ẮC QUY CỦA MÌNH“

Bên cạnh công việc, còn phải chăm sóc con cái, làm việc nhà và chăm sóc người thân: trong đại dịch phụ nữ phải chịu gánh nặng chính.
Bên cạnh công việc, còn phải chăm sóc con cái, làm việc nhà và chăm sóc người thân: trong đại dịch phụ nữ phải chịu gánh nặng chính. | Ảnh (trích): © picture alliance/dpa/Julian Stratenschulte

Điều kiện sống và làm việc thay đổi trong thời kỳ đại dịch Corona gây gánh nặng lên tất cả mọi người, nhưng đặc biệt nặng nề lên phụ nữ - những vai trò truyền thống tái hồi. Trong cuộc phỏng vấn dưới đây, bác sĩ chuyên khoa tâm thần và trị liệu tâm lý Sabine Köhler giải thích, phụ nữ có thể bảo vệ mình như thế nào. 

Các biện pháp Lockdown từ khi bùng phát đại dịch Corona kéo theo tình trạng làm việc tại nhà và học tại nhà và đột nhiên các gia đình phải ở cùng với nhau suốt cả này trong một không gian chật hẹp. Nếu tin vào truyền thông Đức, thì như vậy đại dịch đã quẳng chúng ta trở lại công thức phân chia vai trò của những năm 1950, bởi vì nhiệm vụ quản lý gia đình vẫn là vai trò trước hết của người phụ nữ - điều đó có nghĩa là: bên cạnh công việc (toàn thời gian), nay lại thêm việc chăm sóc chồng con suốt ngày. Trong trường hợp xấu nhất trong nhà còn có thành viên đau ốm, già yếu phải chăm sóc nữa. Hậu quả của áp lực tăng gấp đôi đến gấp ba lần này là tình trạng trầm cảm, căng thẳng thần kinh và các hội chứng stress khác. Trong một cuộc phỏng vấn, bác sĩ chuyên khoa tâm thần và trị liệu tâm lý Sabine Köhler giải thích, phụ nữ đối mặt với tình trạng này như thế nào và có thể tự bảo vệ mình trước những tác động tiêu cực như thế nào.

TS. Sabine Köhler là bác sĩ chuyên khoa tâm thần/trị liệu tâm lý và là chủ tịch Hội bác sĩ thần kinh Đức (BVDN) | TS. Sabine Köhler là bác sĩ chuyên khoa tâm thần/trị liệu tâm lý và là chủ tịch Hội bác sĩ thần kinh Đức (BVDN) | | Ảnh (chi tiết): © privat Bà Köhler, cuộc khủng hoảng Corona là một thách thức to lớn đối với tất cả chúng ta. Các nghiên cứu cho thấy, đặc biệt phụ nữ phải chịu đựng nhiều. Đúng vậy không?

Kinh nghiệm hàng ngày của tôi với bệnh nhân cho thấy, việc phải chịu nhiều gánh nặng hơn hiện nay đã tạo dấu ấn rõ rệt lên họ. Dạy con cái học ở nhà thường là việc của phụ nữ. Họ làm thêm việc đó, trong khi chính họ cũng làm việc ở nhà. Điều đó đã quay ngược lại đà phát triển tốt đẹp trong những năm vừa qua. Vai trò truyền thống đã tái hồi và nhiều người đã rất khổ sở vì nó. Và tất cả những điều đó lại còn xảy ra trong một không gian sống quá chật hẹp nữa chứ.
 
Nhưng đàn ông cũng phải chịu đựng tất cả những điều đó. Phải chăng họ phải chịu khổ ít hơn?

Tất nhiên tình trạng này cũng gây gánh nặng lên đàn ông, nhưng họ tự giới hạn mình dễ hơn phụ nữ, người tự cảm thấy mình là người chăm sóc gia đình. Trong những mối quan hệ, mà trong đó trước đại dịch vai trò được phân chia bình đẳng, thì tất nhiên giờ đây công việc cũng được phân chia tốt đẹp hơn.

Trình độ đào tạo có đóng một vai trò trong phân chia công việc không?

Đức là một đất nước khá „hàn lâm hóa“, nhưng sau khi học xong đại học sự bình đẳng xã hội đã nhanh chóng kết thúc, vì phụ nữ thu nhập trung bình 9% thấp hơn đàn ông. Và khi con cái ra đời, chênh lệch đó đã là 28%. Điều đó đã nói lên một chút – và nay Corona có tác dụng như một thấu kính hội tụ hướng vào xã hội.

Vậy áp lực tình thần gia tăng thể hiện như thế nào trong các bệnh nhân của bà?

Có tất cả các loại thể hiện: nỗi lo sợ trước tương lai, sợ thất bại và trầm cảm xảy ra đặc biệt thường xuyên và hiện đang gia tăng. Nhưng những rối loạn căng thẳng thần kinh, tình trạng đau vai, gáy, vấn đề về dạ dày và ruột cũng vậy - có thể quan sát thấy các hội chứng đó gia tăng rõ rệt. Và nếu ai trước đó đã đau ốm, giờ đây năng đi khám bác sĩ hơn trước kia.

Vậy thì tình trạng này ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến ai?

Đầu tiên phải nói là cuộc khủng hoảng ảnh hưởng sâu sắc đến tất cả mọi người. Rút cuộc thì mỗi người phải tự hỏi: tôi vượt qua được chứ? Nhưng sau đó có hai nhóm đặc biệt dễ bị suy sụp về tinh thần: nhóm thứ nhất là những người từ 25 đến 45 tuổi, phải chịu gánh nặng kép từ gia đình và công việc và vốn bị đòi hỏi phải gánh vác nhiều. Nhóm thứ hai là những người, trước hết là phụ nữ, sắp kết thúc cuộc đời nghề nghiệp của mình. Hiện nay nhiều người cảm thấy bị quá tải trước thế giới công việc thay đổi với hình thức làm việc ở nhà và những thách thức của các công nghệ mới mẻ. Và trong độ tuổi này thường họ còn phải chăm sóc cha mẹ của họ nữa – mà ai làm việc này thì rõ rồi: đa số là phụ nữ.
 
Thế còn tình cảnh của những người mà không xảy ra khủng hoảng toàn cầu cũng đã bị yếu thế rồi, như người độc thân nuôi con hoặc người có nguồn gốc nhập cư?

Người độc thân nuôi con thì vốn bị yếu thế rồi, vì họ phải gánh vác một mình tất cả và không thể chia được các nhiệm vụ cho ai. Đối với các nữ bệnh nhân có nguồn gốc nhập cư của tôi thì Corona thường không đóng một vai trò to lớn đối các vấn đề mà họ vốn có. Nhưng tất nhiên con trẻ là đặc biệt bị yếu thế. Con trẻ cần những người trợ giúp chúng trong thời gian này, đây là một trách nhiệm to lớn của xã hội.

Chúng ta trông đợi điều gì:người ta sẽ trở nên mạnh mẽ hơn từ những kinh nghiệm khác thường này hay họ sẽ suy sụp, khi mối hiểm nguy ít nhiều bị loại bỏ? 

Điều đó ở mỗi người mỗi khác. Có người giờ đây nhận ra điểm mạnh của mình. Những người khác lại cảm thấy, thế là quá nhiều rồi. Các nghiên cứu cho thấy, sau những thời kỳ như thời kỳ hiện nay ví dụ như có nhiều nhân viên điều dưỡng bị ốm hơn. Những nghiên cứu tổng hợp về những đại dịch trước kia cho thấy nói chung bệnh tâm thần gia tăng như là một phản ứng đối với mối nguy hiểm cận kề: „Tôi chết hay tôi sẽ sống sót“. Hậu quả kinh tế của Lockdown đã hiện hữu, quán xá phải đóng cửa, tầng lớp trung lưu phải chịu đựng. Nhiều vấn đề xã hội gắn với tình trạng đó và những vấn đề đó lại liên quan chặt chẽ với bệnh tâm thần. Ngay từ bây giờ chúng ta đã nhận thấy sự gia tăng của bệnh tật.Có nhiều bệnh nhân hơn và họ cũng phần nào ốm yếu hơn, vì nhiều người đã trải qua những điều khủng khiếp, bị mất người thân và không thể chia tay ly biệt một cách đúng đắn, hoặc - với tư cách là những người trợ giúp quan trọng duy trì hệ thống - bị tổn thương lâu dài.

Không có đại dịch phụ nữ cũng vẫn là „nhân tố quan trọng duy trì hệ thống“, không chỉ đối với hệ thống gia đình. Bà khuyên họ điều gì để qua được thời kỳ khó khăn này?

Tôi khuyên mỗi người phụ nữ không được tự đánh mất mình. Tầm nhìn của phụ nữ trong hệ thống gia đình là to lớn, họ không nên từ bỏ năng lực thực hiện đa nhiệm vụ của mình. Nhưng họ nhất định cần phải dành thời gian cho mình, để nạp ắc quy của chính mình, để tự giới hạn mình, cũng cần phải có lúc ở nhà một mình, đi dạo một mình, gặp gỡ bạn gái – và nếu cần thiết phải chiến đấu để có được thời gian nghỉ ngơi đó. Chúng ta có quyền đó, vì chúng ta đóng góp đáng kể. Và mỗi công việc đều cần được đền đáp, kể cả những công việc không được trả lương.

sức khỏe tâm thần trong khủng hoảng

Để phục vụ cho công trình nghiên cứu „Sức khỏe tâm thân trong khủng hoảng“, công ty bảo hiểm y tế doanh nghiệp BKK đã tiến hành thăm dò ý kiến Online 154 bác sĩ tâm thần làm việc tại các phòng khám và bệnh viện ở Đức trong tháng 10 và tháng 11 năm 2020. Nhận thức chính là: đại dịch Corona với những hạn chế và áp lực của nó gây khó khăn đặc biệt cho phụ nữ và những gia đình có con nhỏ. Bốn phần năm bác sĩ quan sát thấy những hội chứng tâm thần trong nhóm này đã gia tăng trong năm 2020. Nhất là những người độc thân nuôi con phải chịu một áp lực tinh thần to lớn hơn trong khủng hoảng.

86% các bác sĩ được hỏi đã nhận thấy những hội chứng tâm thần gia tăng ở phụ nữ, nhưng chỉ 70% nhận thấy sự gia tăng đó ở nam giới. 84% bác sĩ tâm thần và bác sĩ trị liệu tâm lý được hỏi đã nhận thấy những vấn đề tâm thần gia tăng trong các gia đình có con nhỏ, nhưng chỉ 49% nhận thấy điều đó ở những gia đình không có con nhỏ, đối với người độc thân nuôi con thậm chỉ 92% nhận thấy điều đó.