Giải thưởng Sách Đức năm 2021
Trong hàng ngũ phụ nữ

Giải thưởng Sách Đức năm 2021 Antje Rávik Strubel
© picture alliance/dpa/dpa POOL | Sebastian Gollnow

Tiểu thuyết „Người phụ nữ xanh“ của Antje Rávik Strubel được trao giải tiểu thuyết hay nhất năm. Giải thưởng Sách Đức năm 2021 được trao cho một nữ nhà văn có đòi hỏi rất khắt khe và hoạt động rất tích cực.

Tối thứ hai mới đây nhà văn và dịch giả Antje Rávik Strubel được trao Giải thưởng Sách Đức. Đây là giải thưởng dành cho tiểu thuyết hay nhất trong năm bà nhận được cho tác phẩm Người phụ nữ xanh, câu chuyện kể về cô gái sau khi bị hãm hiếp đã phải tìm lại tư duy của mình và lên tiếng. Để làm được điều đó cô gái đã thu mình lại trong một căn hộ nhà lắp ghép ở Helsinki, có nghĩa là ở vùng ven phía Bắc của châu Âu. Từ nơi đó câu chuyện lần mò kể lại những kinh nghiệm cô sinh viên và thực tập sinh Adina đến từ Séc đã trải qua ở Berlin và trong một khu nghỉ dưỡng ở Uckermark. Nguồn gốc Đông Âu của cô thường gợi lên trong nhiều người đã gặp cô những hình ảnh như là một mối quan tâm nhân ái thực sự.

lên tiếng về bạo lực

Trong quyển sách này Rávik Strubel tạo ra một cấu trúc thời gian phi tuyến tính của những dự đoán và hậu quả. Bà tạo ra tương phản đối với ngôn ngữ tư pháp về những vụ xâm hại phụ nữ, và làm điều đó bằng kinh nghiệm của nhân vật của bà là người phải vất vả tìm kiếm cách để nói lên những xâm hại đó. Giữa các chương của tiểu thuyết, Người phụ nữ xanh – tên của cuốn tiểu thuyết - là một nhân vật thần tiên đối diện với người kể chuyện, mà với người đó người kể chuyện có thể trao đổi về việc viết lách về vấn đề bạo lực.

Người phụ nữ Xanh về hình thức là một truyện kể có chất lượng cao về mỹ học. Có lẽ câu chuyện này sẽ được một công chúng nhạy cảm với phong trào „Tôi cũng thế“ thấu hiểu hơn, tuy câu chuyện – vì tính chất tự suy ngẫm của cách viết - không đụng chạm đến những bàn luận gần đây trong xã hội.
 
Tuy thế Rávik Strubel vẫn không bỏ lỡ dịp, khi thể hiện chính kiến của bà trong lời cám ơn. Bà chống lại việc những mong muốn thực ra rất đương nhiên về một sự nhạy cảm trước bạo lực do cấu trúc tạo ra và việc tự đặt tên cho sự việc lại bị vu khống là không đúng đắn về chính trị.

Viết một cách nữ tính

„Có lẽ điều đương nhiên lại phải trở thành điều không thể hiểu được đã, để vẫn là điều đương nhiên“, bà trích dẫn lời nữ nhà văn người Áo Ilse Aichinger. Ngoài ra bà còn viện dẫn Virginia Woolf, nữ nhà văn người Anh và cám ơn nữ tác giả Silvia Bovenschen, người đã dẫn dắt bà, đã mất năm 2017 và là người bà dành tặng cuốn tiểu thuyết này. Silvia Bovenschen là tác giả công trình nghiên cứu Nữ tính tưởng tượng (1979) cho đến nay được coi là chuẩn mực về câu hỏi, cái gì đã có thể làm câm lặng tiếng nói của phụ nữ trong lịch sử văn học. Như vậy Rávik Strubel, người đã dịch các tác phẩm của Joan Didion và Lucia Berlin sang tiếng Đức, đã dựa trên một cách viết nữ tính và cách viết đó không chỉ đơn giản phản ứng bằng cách tự khẳng định, mà còn tự quyết định đối với những bất an và quan tâm đến khả năng thay đổi của ngôn ngữ và các quan hệ xã hội.

Qua đó Giải thưởng Sách Đức thể hiện là giới kinh doanh sách, các tổ chức văn học và phê bình văn học – có đại diện trong ban giám khảo - nhất trí về một quyển sách. Năm nay nhà phê bình Knut Cordsen của Đài Phát thanh và Truyền hình Bayerrn là chủ tịch ban giám khảo. Lễ trao giải thưởng diễn ra trong Tòa thị chính Frankfurt là hoạt động lớn nhất đầu tiên của Tuần lễ Hội chợ - năm 2021 hội chợ được tổ chức cho một công chúng với số lượng hạn chế. Có mặt trong phòng khánh tiết diễn ra lễ trao giải là những tác giả nổi tiếng Norbert Gstrein, Monika Helfer, Christian Kracht, Thomas Kunst và Mithu Sanyal.