Auf einem Bild, das von einem Kind gemalt wurde, sind Wörter in verschiedenen Sprachen zu sehen. © Goethe-Institut

နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အခြားနိုင်ငံများမှ လူများစွာတို့သည် ဂျာမနီနိုင်ငံသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသည်။ ဂျာမနီလူဦးရေ၏ (၂၀) ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် အခြားသော တိုင်းပြည်များမှ ပြောင်းရွှေ့ လာခဲ့ကြသူများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အများစုသည် ဘာသာစကား တစ်မျိုးထက်မက ပြောတတ်ကြသည်။ မိမိ၏ မိခင်ဘာသာစကားကိုသာမ အခြား နိုင်ငံခြားဘာသာစကား တစ်မျိုး (သို့) တစ်မျိုးထက်ပို၍ ပြောဆိုနိုင်ကြသည်။ ဂျာမနီသို့ လာရောက်နေထိုင်ကြသူများသည် ဂျာမန်ဘာသာစကားကို နိုင်ငံခြားဘာသာစကား (သို့) ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ် သင်ယူကြသည်။ မိမိနေထိုင်ရာတိုင်းပြည် (သို့) ဒေသ၏ ဘာသာစကားကို နားလည်ပြောဆိုနိုင်ခြင်းက ဒေသခံများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင်လည်းကောင်း၊ သူတို့၏ လူနေမှုဘဝကို နားလည် သဘောပေါက် လာစေရန်အတွက်လည်းကောင်း၊ ပိုမိုလွယ်ကူစေပါသည်။

ဘာသာစကား တစ်ခုထက်မက ပြောဆိုတတ်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

ယနေ့ခေတ်တွင် ဘာသာစကားများစွာ ပြောဆိုနိုင်ခြင်းသည် အရေးပါသော အရည်အချင်း (သို့) စွမ်းရည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နိုင်ငံများကြားရှိ ဆက်သွယ်မှုများသည် ယခင်ကထက် ပိုမိုလွတ်လပ်လာပြီး အခြားတိုင်းပြည်များသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ကြသူများလည်း များသည်ထက် များလာသည်။ မိမိ၏ မိခင်ဘာသာစကားအပြင် အခြားသော ဘာသာစကားတစ်ခုခု ပြောဆိုနိုင်သူများသည် အခွင့်အလမ်းများစွာ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ထိုသူများသည် လုပ်ငန်းခွင်တွင်သာမက နေ့စဥ်လူမှုဘဝတွင်လည်း ယဉ်ကျေးမှုမတူသူများကို ဆက်သွယ်ပေးနိုင်သည်။ ဘာသာစကားများစွာ ပြောတတ်သူများသည် ယဉ်ကျေးမှုများစွာကို နားလည်သော စွမ်းရည်ရှိသဖြင့် သူတို့သည် အခြားသူများ၏ လူနေမှုစနစ်ကို အမြင်အမျိုးမျိုးဖြင့် သုံးသပ်နိုင်ကြသည်။ ဂျာမနီတွင် နေထိုင်ကြီးပြင်းလာကြသည့် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာကြသော မိသားစုများမှ ကလေးအများစုသည် သူတို့မိဘများ၏ ဘာသာစကား (မိခင်ဘာသာစကား) ကို မွေးကတည်းက ပြောတတ်ရန် သင်ယူလေ့ရှိကြသည်။ သူတို့သည် မိခင်ဘာသာစကားအပြင် သူတို့မိဘများ၏ မိခင်နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကိုလည်း သင်ယူကြလေ့ရှိသည်။ ဂျာမန် ဘာသာစကားကို သူတို့သည် ကစားရင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကလေးထိန်းကျောင်းနှင့် ကျောင်းတို့တွင် အခြားသော ကလေးများ (သို့) လူကြီးများနှင့် ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း မကြာခဏ သင်ယူလေ့ရှိကြသည်။ ယင်းကလေးများ ကြီးပြင်းလာသောအခါ ဘာသာစကားများစွာ (နှစ်မျိုး) ပြောတတ်လေ့ရှိသည်။ 

ဂျာမန်ဘာသာ စကား၏ အရေးပါပုံ

ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည့် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအနေဖြင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူများနှင့် ပြောဆို ဆက်ဆံနိုင်ရန်အတွက် ဂျာမန်ဘာသာစကား သင်ယူထားရန် အရေးကြီးပါသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် အခြားသူများနှင့် အကျွမ်းတဝင် ဖြစ်လာစေရန် လွယ်ကူနိုင်ပါသည်။ ကလေးများအတွက်မူ ဂျာမန်ကျောင်းသို့တက်ပါက ဂျာမန်ဘာသာစကားကို ကောင်းစွာပြောတတ် ရေးတတ်ရန် အလွန် အရေးကြီးပါသည်။

zwei Puppen mit unterschiedlicher Hautfarbe sitzen sich in einem Puppenbett gegenüber. © Goethe-Institut

အပြော၊ အကြား၊ အရေး၊ အဖတ်

ဘာသာစကားတစ်ခုကို လေ့လာသင်ယူရာတွင် အပြော၊ အကြား၊ အရေး၊ အဖတ် ရှိပါသည်။ လူတို့သည် အကြား နှင့်အဖတ် တို့ကို သင်ယူရန်အတွက် နေ့စဥ် လက်တွေ့ဘဝ အခြေအနေများနှင့် ပုံမှန်ထိတွေ့နေရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ပြင် အသင်ဖတ်သော (သို့) ကြားသော ဘာသာစကားသည် မှန်ကန်၍ အရည်အသွေး မြင့်မားရန်၊ တစ်နည်းဆိုရသော် ဂျာမန်လူမျိုးတစ်ယောက် မည်သို့မည်ပုံ ပြောသည်ကို နားထောင်သင်ယူခြင်း၊ ဂျာမန်လူမျိုးတစ်ဦးထံမှ စာကိုဖတ်ခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ကလေးများအတွက်မူ ၎င်းတို့အတွက် သေချာစွာ ရွေးချယ် ထားသည့် စာအုပ်များကို ဖတ်ပြခြင်းသည် သူတို့အတွက် အကောင်းဆုံးပုံစံဖြစ်ပါသည်။

ထို့နောက် အကြားနှင့် အဖတ်ပြီးလျှင် မိမိကြားသည်နှင့် ဖတ်သည်များကို ပြော၍ (သို့) ရေး၍ ပြန်လည် အသုံးချရပါမည်။ ဘာသာစကားတစ်ခုကို ကောင်းစွာပြောတတ်စေရန်အတွက် တကယ့် လက်တွေ့အခြေအနေများတွင် လေ့ကျင့်နိုင်သည့် အခွင့်အလမ်းများစွာရှိရန် လိုပါသည်။ အပြောနှင့် အရေးသည် အရေးကြီးပြီး ဘာသာစကား လေ့ကျင့်ရာတွင် ထိရောက်သည့် နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။
အကယ်၍ သင်သည် အိမ်တွင် သင့်ကလေးနှင့် မိခင်ဘာသာစကားဖြင့်သာ ပြောဆိုသည်ဆိုပါက ကလေး၏ ဘာသာစကားစွမ်းရည်များကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးရှိပါသည်။

အကယ်၍ သင်သည် အိမ်တွင် သင့်ကလေး သို့မဟုတ် ကလေးများနှင့် ဂျာမန်ဘာသာစကားအစား မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုပါက သူတို့၏ ဘာသာစကားစွမ်းရည်များကို မြှင့်တင်ပေးရန်အတွက် သင်လုပ်ပေးနိုင်သည့် အရာများစွာရှိပါသည်။ 

မိသားစုဘာသာစကား၏ အရေးကြီးပုံ

မိသားစုများစွာတို့တွင် မိခင်နှင့် ဖခင်တို့သည် တူညီသော ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြသည်။ နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာသော မိသားစုများတွင် အမြဲဆိုသလို မိသားစုထဲ၌ ဂျာမန်ဘာသာစကား မပြောကြပါ။ သားသမီးများ မိသားစု ဘာသာစကား သင်ယူလာနိုင်စေရန်အတွက် မိသားစု၏ မိခင်ဘာသာစကားကို ပြောဆိုခြင်းက ကောင်းပါသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် သားသမီးများသည် မိမိတို့၏ မိခင်ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင် လာမည်ဖြစ်သည်။

ကလေးများသည် ပထမဆုံး သင်ယူသည့် ဘာသာစကား (သို့) မိသားစုဘာသာစကားကို သင်ယူရင်း ထိုဘာသာစကား၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများကိုလည်း တစ်ခါတည်း သင်ယူကြပါသည်။ မိသားစုများသည် မိခင်ဘာသာစကားကို မပြောဘဲ မနေသင့်ပါ။ ယင်းသို့မပြောဘဲ နေမည့်အစား မိခင်ဘာသာစကားကို သားသမီးများနှင့် မိသားစုထဲတွင် ဆက်လက် ပြောဆို သုံးစွဲသင့်ပါသည်။ ကလေးများအတွက် ၎င်းတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားကို ကောင်းစွာ ပြောဆိုနိုင်ခြင်းသည် အထူးအရေးကြီးပါသည်။ မိခင်ဘာသာစကား အခြေခံ ကောင်းမွန်မှသာ အခြားသော ဘာသာစကားများကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ သင်ယူနိုင်တတ်မြောက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ မြို့ကြီးပြကြီးများတွင် မူကြိုကျောင်းကလေးများအတွက် ဘာသာစကားနှစ်မျိုး၊ သုံးမျိုး ဖြင့် သင်ကြားပေးသည့် ကလေးထိန်း ကျောင်းများရှိပါသည်။ 

Vor einer Weltkarte hängt ein Wandkalender auf Burmesisch mit deutschen Notizen. © Goethe-Institut

မိခင်နှင့်ဖခင်၏ဘာသာစကားမတူညီခြင်း

မိသားစုအချို့တွင် မိခင်နှင့် ဖခင်တို့သည် တူညီသော ဘာသာစကားကို မပြောကြပေ။ ထိုအခါ များစွာသော မိဘများသည် `တစ်ယောက် - ဘာသာစကားတစ်မျိုး´ နည်းကို အသုံးပြုကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဖခင်က သူ၏ ဘာသာစကားဖြင့် ကလေးကို ပြောဆိုပြီး မိခင်ကလည်း သူ၏ ဘာသာစကားဖြင့် ကလေးကို ပြောဆိုပါသည်။ မိဘနှစ်ဦးစလုံးနှင့် ကလေးတို့ အတူတကွ ရှိနေစဉ်တွင်မူ ဖခင်၏ ဘာသာစကား (သို့) မိခင်၏ ဘာသာစကား (သို့) မိဘနှစ်ဦးစလုံး ကောင်းစွာ ပြောဆိုနိုင်သည့် တတိယဘာသာစကားကို အသုံးပြု၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပြောဆိုကြပါသည်။

ကလေးများကို ဘာသာစကားတစ်ခုထက်ပို၍ သင်ပေးရာတွင် အရေးကြီးသည့် အချက်များ

ကလေးများကို ငယ်စဥ်ကတည်းက ဘာသာစကား တစ်ခုထက်ပို၍ ပြောတတ်အောင် သင်ပေးမည်ဆိုပါက မိဘများသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် အကျွမ်းကျင်ဆုံးဖြစ်သော ဘာသာစကား တစ်နည်းအားဖြင့် ၎င်းတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားကိုသာ ကလေးကို သင်ပေးသင့်ပါသည်။ အကယ်၍ မိသားစုအားလုံး အားလုံး အတူအကွရှိချိန်တွင် ပြောဆိုသည့် ဘာသာစကားရှိပါက ယင်းဘာသာစကားကိုလည်း အိမ်တွင် အမြဲတမ်း ပြောဆိုသင့်ပါသည်။ ကလေးသည် ဘာသာစကားတစ်ခုကို မပြောလိုပါက ကလေးအား ဖိအားမပေးသင့်ပါ။ အချိန်ကာလ အနည်းငယ်အတွင်း ကလေးသည် သူ့အလိုအလျောက် ထိုဘာသာစကားကို ပြန်လည် ပြောလာပါလိမ့်မည်။ မိဘများသည် စကားပြောနေစဉ် ဘာသာစကားများကို ရော၍ မပြောမိစေရန် ဂရုစိုက်သင့်ပါသည်။ ကလေးသည် သူ၏ မိဘများက သူတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားကို အလေးထားကြောင်း မြင်တွေ့ရပါက သူကိုယ်တိုင်လည်း မိဘများ၏ မိခင်ဘာသာစကားကို စိတ်အားထက်သန်စွာ သင်ယူလာပါလိမ့်မည်။

ကလေးများ ပထမဦးဆုံး သင်ယူရသည့် မိခင်ဘာသာစကား၏ စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးရန် အရေးကြီးသလို ကလေးနေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူများ၏ ဘာသာစကားကိုလည်း ကောင်းစွာ ပြောတတ်စေရန်လည်း ဂရုစိုက်ရပါမည်။ 
အကြံပေးဌာန များစွာတို့သည် ဘာသာစကား တစ်မျိုးထက်ပို၍ သင်ကြားရေးနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် ကိစ္စများတွင် အကူအညီပေးပါသည်။ များစွာသော မြို့ကြီးများနှင့် ကျေးရွာများတွင်လည်း ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အမှုကိစ္စမျိုးစုံအတွက် တာဝန်ယူရသည့် ဌာနတစ်ခုထားရှိပါသည်။ ထိုဌာနတွင် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များနှင့် အကြံဥာဏ်များ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ပုဂ္ဂလိက အကြံပေး လုပ်ငန်းများလည်း ရှိပါသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ခေါင်းစဥ်အောက်တွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်လျက်ရှိသည့် အေဂျင်စီများလည်း ရှိပါသည်။ အင်တာနက်တွင် “intercultural advice centre” သို့မဟုတ် “multilingual advice centre”ဟု ရိုက်ထည့်၍ ရှာကြည့်ပါက အသုံးဝင်သည့် လင့်ခ်များနှင့် အချက်အလက်များ တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

ကလေးများ၏ ဂျာမန်ဘာသာစကား စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း

ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်တိုင်းတွင် မူကြိုနှင့် မူလတန်းကျောင်းသားများ၏ ဂျာမန်ဘာသာစကား စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးရန် ကိုယ်ပိုင် မူဝါဒများ၊ အစီအစဉ်များနှင့် နည်းဗျူဟာများ ချမှတ်ကျင့်သုံးပါသည်။ ဂျာမန်လို မတတ်သေးသည့် ကလေးများသည် ဂျာမန်ဘာသာစကား အကြိုသင်တန်းများ၊ အထောက်အကူပြု သင်တန်းများစသည့် ဘာသာစကား စွမ်းရည်တိုးတက်ရေး အစီအစဉ်များမှ အကူအညီ ရယူနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ကလေးများသည် ဂျာမန်ဘာသာစကား သင်ယူရာတွင် နောက်ထပ် အကူအညီများ လိုအပ်ပါက အထောက်အကူနှင့် အချက်အလက်ပေးသည့် အကြံပေး စင်တာများလည်း အများအပြားရှိပါသည်။

မိခင်ဘာသာစကားစွမ်းရည် မြှင့်တင်ပေးခြင်း

ကလေးများ၏ မိခင်ဘာသာစကားစွမ်းရည်ကို အိမ်တွင်လည်းကောင်း၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုတွင်လည်းကောင်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။ မိခင်ဘာသာစကား စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးရန်အတွက် မိဘများသည် ကလေးများအား ပုံပြင်/ကဗျာများ ပုံမှန်ဖတ်ပြခြင်း၊ သီချင်းများသင်ပေးခြင်း၊ ကလေးများနှင့် ကစားခြင်း စသည်တို့ ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ကလေးများသည် အခြားမိသားစုဝင်များနှင့် တယ်လီဖုန်းမှတစ်ဆင့် (သို့) အင်တာနက်မှတစ်ဆင့် ဖုန်းပြောနိုင်ပါသည်။ အကယ်၍ ဂျာမနီတွင် နေထိုင်သော အသင်၏ မိခင်နိုင်ငံမှ လာသည့် အခြားသောမိသားစုများနှင့် သိကျွမ်းပါက ကလေးများအား အတူတူ ဆော့ခိုင်းနိုင်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် ကလေးများသည် မိမိတို့၏ မိခင်ဘာသာ စကားကို ပြောဆိုနိုင်ပါသည်။

ကောင်စစ်ဝန်ရုံးများနှင့် အသင်းအဖွဲ့များစွာတို့သည် ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးများအတွက် မိသားစု ဘာသာစကား စွမ်းရည်မြှင့်တင်ပေးသည့် အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ပေးပါသည်။ ယင်းသင်တန်းများတွင် ကလေးများသည် သူတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် အရေးအဖတ်လေ့ကျင့်ရပြီး၊ သူတို့မိခင်နိုင်ငံ၏ လူနေမှုစနစ်နှင့် ဓလေ့ထုံးစံများကို သင်ယူရပါသည်။ ဂျာမနီရှိ ပြည်နယ်အချို့တွင် ရိုးရိုးကျောင်းများတွင်ပင်လျှင် မိခင်ဘာသာစကား စွမ်းရည်မြှင့် အစီအစဉ်များကို ပြုလုပ်ပေးပါသည်။ ယင်းအစီအစဉ်ကို မိခင်ဘာသာစကား စွမ်းရည်မြင့်မားစေရန် ဖြည့်စွက်သင်ကြားချိန်တစ်ခုအဖြစ် သိထားကြသည်။

အင်တာနက်တွင်လည်း ဘာသာစကားနှင့် ယဥ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ သီးသန့် ကလပ်အသင်းအဖွဲ့များ၊ ဥပမာအားဖြင့် ကလေးများအတွက် ကစားအဖွဲ့များ၊ အားကစားကလပ်အသင်းများ၊ လူမှုတွေ့ဆုံပွဲများ စသည်တို့ရှိပါသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် ကလေးများသာမက မိဘများလည်း မိမိတို့၏ မိသားစုဘာသာစကား (သို့) မိခင်ဘာသာစကားကို တကယ့်လက်တွေ့ အခြေအနေများတွင် ပြောဆိုအသုံးပြုနိုင်ရန် အခွင့်အရေးရရှိပါသည်။
 

အခြားမေးလိုသည်များရှိပါသေးသလား။ ဤသို့ဆိုလျှင် “ဆက်သွယ်ရန်ဖောင်“ကို ဖြည့်၍ ကျွန်ုပ်တို့ထံသို့ ရေးသား အကြာင်းကြားနိုင်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အသင်၏ အမည်ကို မဖော်ပြဘဲ အသင်၏ဖောင်ကို အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံရွှေ့ပြောင်းလာသောလူငယ်များအတွက် အကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများဌာနသို့ ဆက်လက် လွှဲပြောင်းပေးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

“ဆက်သွယ်ရန်ဖောင်“ဆီသို့